Tài khoản 4111 – Vốn góp của chủ sở hữu là tài khoản cấp 2 của TK 411, phản ánh số vốn chủ sở hữu đã thực góp vào doanh nghiệp. Với công ty cổ phần, vốn góp từ phát hành cổ phiếu ghi theo mệnh giá; với công ty TNHH, doanh nghiệp tư nhân và các loại hình khác, ghi theo vốn thực góp tương ứng vốn điều lệ. Bài viết theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026.
Thay đổi so với Thông tư 200
Số hiệu 4111 và tên “Vốn góp của chủ sở hữu” không đổi; tài khoản cha 411 nay là “Vốn đầu tư của chủ sở hữu”. TT 99 bổ sung một số hướng dẫn liên quan: công ty đại chúng ghi tạm tiền góp vào TK 3388 cho đến khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; vốn góp bằng ngoại tệ không đánh giá lại số dư; với loại hình không phải công ty cổ phần, chênh lệch giữa vốn thực nhận và vốn điều lệ ghi vào TK 4112.
Nguyên tắc kế toán tài khoản 4111
- Ghi theo vốn thực góp, không ghi theo số cam kết hay số phải thu của chủ sở hữu.
- Góp vốn bằng tài sản phi tiền tệ phải được định giá theo pháp luật doanh nghiệp; tài sản vô hình như thương hiệu, quyền sử dụng thực hiện thêm theo pháp luật sở hữu trí tuệ.
- Góp vốn bằng ngoại tệ quy đổi theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày góp; cuối kỳ không đánh giá lại.
- Mở chi tiết theo từng chủ sở hữu (thành viên, cổ đông). Công ty cổ phần dùng 2 tài khoản cấp 3: 41111 – Cổ phiếu phổ thông có quyền biểu quyết và 41112 – Cổ phiếu ưu đãi.
Kết cấu và nội dung phản ánh
| Bên Nợ | Bên Có |
|---|---|
| Vốn góp giảm do hoàn trả vốn, điều chuyển vốn, hủy cổ phiếu mua lại, giải thể. | Vốn góp tăng do chủ sở hữu góp bằng tiền, tài sản; chuyển nợ thành vốn; kết chuyển từ TK 4118, 3388 khi vốn điều lệ mới được đăng ký. |
| Số dư bên Có: vốn góp của chủ sở hữu hiện có. | |
Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp
- Nhận vốn góp bằng tiền, đúng vốn điều lệ: Nợ TK 111, 112 / Có TK 4111.
- Nhận góp vốn bằng tài sản: Nợ TK 152, 156, 211, 213, 217… / Có TK 4111.
- Chuyển khoản nợ phải trả, khoản vay thành vốn góp: Nợ TK 331, 338, 341 / Có TK 4111.
- Vốn thực nhận khác vốn điều lệ (công ty TNHH): Nợ TK 111, 112 / Có TK 4111 (theo điều lệ) / Có TK 4112 (phần cao hơn); nếu thấp hơn thì ghi Nợ TK 4112.
- Hoàn trả vốn góp bằng tiền: Nợ TK 4111 / Có TK 111, 112 (chênh lệch nếu có xử lý qua TK 4112).
- Trả vốn bằng tài sản phi tiền tệ: Nợ TK 4111 (giá trị vốn trả), Nợ TK 214, Nợ TK 811 (nếu giá trị vốn trả thấp hơn giá trị ghi sổ) / Có TK 211, 152… / Có TK 711 (nếu cao hơn).
Ví dụ
Công ty TNHH F có vốn điều lệ 6,54 tỷ đồng. Thành viên A góp 3 tỷ bằng chuyển khoản; thành viên B góp một ô tô được định giá 1 tỷ; thành viên C (nhà đầu tư nước ngoài) góp 100.000 USD, tỷ giá giao dịch thực tế ngày góp 25.400 đồng/USD.
- Nợ TK 112: 3.000.000.000 / Có TK 4111 (A): 3.000.000.000.
- Nợ TK 211: 1.000.000.000 / Có TK 4111 (B): 1.000.000.000.
- Nợ TK 112 (USD): 2.540.000.000 / Có TK 4111 (C): 2.540.000.000. Cuối năm dù tỷ giá thay đổi, số dư vốn góp của C vẫn giữ 2,54 tỷ.
Lưu ý khi kiểm toán
- Đối chiếu số dư 4111 theo từng thành viên với điều lệ, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và chứng từ góp vốn (sao kê, biên bản giao nhận, chứng thư định giá).
- Vốn góp chưa đủ, góp chậm hoặc góp bằng tiền mặt lớn là các điểm thường bị lưu ý.
Câu hỏi thường gặp
Thành viên cam kết góp nhưng chưa góp thì có ghi 4111 không?
Không. TT 99 yêu cầu ghi theo vốn thực góp; phần chưa góp chỉ theo dõi ngoài sổ hoặc thuyết minh.
Công ty TNHH có dùng TK 41111, 41112 không?
Không. Hai tài khoản cấp 3 này dành cho công ty cổ phần; công ty TNHH mở chi tiết 4111 theo từng thành viên.
Xem thêm: Tài khoản 411 – Vốn đầu tư của chủ sở hữu, Tài khoản 4112 – Thặng dư vốn, Tài khoản 4118 – Vốn khác, tổng quan Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 (sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15) – vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
