Thông tư 99/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025, hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp. Văn bản có hiệu lực từ 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này. Thông tư 99 thay Thông tư 200/2014/TT-BTC (trừ phần kế toán cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước được giữ lại theo khoản 2 Điều 31), Thông tư 75/2015/TT-BTC, Thông tư 53/2016/TT-BTC và Thông tư 195/2012/TT-BTC. Doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn được dùng Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc chọn chuyển sang Thông tư 99.
Bài này tóm tắt những điều kế toán trưởng và chủ doanh nghiệp cần nắm: ai phải áp dụng, văn bản gồm những phần nào, điểm mới so với Thông tư 200, cách chuyển đổi số dư và các lỗi dễ mắc trong năm đầu áp dụng. Danh mục và hướng dẫn chi tiết từng tài khoản nằm ở trang Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cập nhật: 15/11/2026.
Thông tin chính của Thông tư 99/2025/TT-BTC
| Số hiệu | 99/2025/TT-BTC |
| Cơ quan ban hành | Bộ Tài chính |
| Ngày ban hành | 27/10/2025 |
| Ngày hiệu lực | 01/01/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này |
| Lĩnh vực | Chế độ kế toán doanh nghiệp |
| Văn bản bị thay thế | Thông tư 200/2014/TT-BTC (trừ nội dung giữ lại tại khoản 2 Điều 31), Thông tư 75/2015/TT-BTC, Thông tư 53/2016/TT-BTC, Thông tư 195/2012/TT-BTC |
| Phụ lục kèm theo | 4 phụ lục: chứng từ kế toán, hệ thống tài khoản, sổ kế toán, báo cáo tài chính |
Thông tư 99/2025 áp dụng cho doanh nghiệp nào?
Thông tư 99 áp dụng cho doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế. So với Thông tư 200, phạm vi được mở thêm cho tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, nhưng chỉ với nghiệp vụ không đặc thù như hàng tồn kho, tài sản cố định, công nợ. Nghiệp vụ đặc thù ngân hàng vẫn theo hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa không bắt buộc chuyển sang Thông tư 99. Bảng dưới đây giúp xác định chế độ kế toán theo quy mô:
| Loại doanh nghiệp | Chế độ kế toán áp dụng từ 2026 | Ghi chú |
|---|---|---|
| Doanh nghiệp lớn, công ty đại chúng, doanh nghiệp nhà nước | Thông tư 99/2025/TT-BTC | Bắt buộc |
| Doanh nghiệp nhỏ và vừa | Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc Thông tư 99/2025/TT-BTC | Được chọn; đã chọn thì áp dụng nhất quán cả năm tài chính |
| Doanh nghiệp siêu nhỏ | Thông tư 58/2026/TT-BTC (hiệu lực 01/07/2026, thay Thông tư 132/2018) | Được chọn Thông tư 133 hoặc Thông tư 99 nếu muốn |
| Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài | Thông tư 99 cho nghiệp vụ không đặc thù | Nghiệp vụ đặc thù theo Ngân hàng Nhà nước |
Cách chọn giữa ba chế độ cho doanh nghiệp nhỏ được phân tích ở bài Thông tư 133/2016/TT-BTC và bài về chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ.
Cấu trúc Thông tư 99/2025: phần quy định và 4 phụ lục
Phần lời văn của Thông tư 99 quy định nguyên tắc chung: đơn vị tiền tệ trong kế toán, tỷ giá, quy chế quản trị nội bộ, tổ chức kế toán ở đơn vị trực thuộc, lập và trình bày báo cáo tài chính, điều khoản thi hành. Phần hướng dẫn chi tiết nằm trong 4 phụ lục:
| Phụ lục | Nội dung | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|
| Phụ lục I | Chứng từ kế toán | Biểu mẫu mang tính hướng dẫn; doanh nghiệp được tự thiết kế chứng từ nếu đủ nội dung theo Luật Kế toán |
| Phụ lục II | Hệ thống tài khoản kế toán: danh mục, kết cấu, nguyên tắc và phương pháp hạch toán | Có tài khoản mới, tài khoản đổi tên, một số tài khoản cấp 2 không còn quy định cứng |
| Phụ lục III | Sổ kế toán và hình thức kế toán | Doanh nghiệp tự thiết kế sổ phù hợp yêu cầu quản lý |
| Phụ lục IV | Biểu mẫu và phương pháp lập báo cáo tài chính | Bảng cân đối kế toán đổi tên thành Báo cáo tình hình tài chính |
Điểm mới của Thông tư 99/2025 so với Thông tư 200/2014
1. Phải có quy chế quản trị nội bộ và tổ chức kiểm soát nội bộ
Doanh nghiệp tự xây dựng quy chế quản trị nội bộ (hoặc tài liệu tương đương), phân định quyền và trách nhiệm của từng bộ phận khi tạo lập, thực hiện và kiểm soát giao dịch. Khi tự sửa đổi, bổ sung tài khoản so với Phụ lục II, doanh nghiệp ban hành quy chế hạch toán kế toán nêu lý do và người chịu trách nhiệm. Khi kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm toán viên thường yêu cầu tài liệu này để đánh giá kiểm soát nội bộ.
2. Chứng từ và sổ sách linh hoạt hơn
Thông tư 200 quy định khá chi tiết cách lập, ký chứng từ. Thông tư 99 để doanh nghiệp tự thiết kế biểu mẫu chứng từ và sổ, miễn đáp ứng nội dung bắt buộc của Luật Kế toán. Linh hoạt hơn nhưng trách nhiệm cũng rõ hơn: mẫu tự thiết kế phải được phê duyệt trong quy chế nội bộ và dùng nhất quán.
3. Hệ thống tài khoản thay đổi
Thông tư 99 thêm TK 215 Tài sản sinh học (tách khỏi TK 211) và TK 2295 Dự phòng tổn thất tài sản sinh học. TK 112 đổi tên thành Tiền gửi không kỳ hạn; tiền gửi có kỳ hạn theo dõi ở TK 1281. Các TK 211, 213, 511, 521 không còn tài khoản cấp 2 bắt buộc, doanh nghiệp tự mở chi tiết theo yêu cầu quản lý. Một số tài khoản của Thông tư 200 không còn trong danh mục mới. Danh sách đầy đủ, kèm bài hướng dẫn riêng cho từng tài khoản, xem tại hệ thống tài khoản theo Thông tư 99.
4. Đơn vị tiền tệ và tỷ giá
Đơn vị tiền tệ mặc định là Đồng Việt Nam. Doanh nghiệp thu, chi chủ yếu bằng ngoại tệ và đáp ứng tiêu chí của Thông tư 99 thì được chọn một ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán, và chỉ được đổi khi hoạt động kinh doanh thay đổi lớn. Về tỷ giá, Thông tư 200 dùng nhiều loại tỷ giá mua, bán khác nhau cho từng nghiệp vụ; Thông tư 99 cho dùng tỷ giá trung bình mua bán chuyển khoản của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp giao dịch thường xuyên, hoặc tỷ giá xấp xỉ chênh lệch không quá 1%.
5. Báo cáo tài chính
Bảng cân đối kế toán đổi tên thành Báo cáo tình hình tài chính. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Bản thuyết minh giữ tên cũ nhưng mẫu biểu có thay đổi. Doanh nghiệp có chi nhánh hạch toán phụ thuộc lập một bộ báo cáo tài chính duy nhất, loại trừ doanh thu, chi phí, công nợ nội bộ. Doanh nghiệp được thêm chỉ tiêu nhưng không được sửa các chỉ tiêu đã quy định. Báo cáo năm là bắt buộc; báo cáo giữa niên độ lập khi pháp luật khác yêu cầu, ví dụ với công ty đại chúng.
6. Tính giá xuất kho và một số nghiệp vụ
Doanh nghiệp được áp dụng phương pháp tính giá xuất kho khác nhau cho từng loại vật tư, hàng hóa, và doanh nghiệp sản xuất được dùng phương pháp chi phí chuẩn. Chi phí thu mua nhỏ liên quan nhiều mặt hàng có thể ghi thẳng vào giá vốn thay vì theo dõi riêng. Hàng khuyến mại có quy định hạch toán thuế GTGT riêng.
Hệ thống tài khoản theo Thông tư 99/2025 (tóm tắt 9 loại)
Hệ thống tài khoản mới vẫn chia 9 loại như trước. Bảng dưới chỉ nêu nhóm chính để tra nhanh; mỗi tài khoản có bài hướng dẫn riêng gồm kết cấu Nợ/Có, bút toán và ví dụ số.
| Loại | Nhóm | Tài khoản tiêu biểu |
|---|---|---|
| Loại 1 | Tài sản ngắn hạn | 111 Tiền mặt, 112 Tiền gửi không kỳ hạn, 128, 131, 133, 152, 156 |
| Loại 2 | Tài sản dài hạn | 211, 213, 214, 215 Tài sản sinh học, 217, 229, 242 |
| Loại 3 | Nợ phải trả | 331, 333, 334, 338, 341 |
| Loại 4 | Vốn chủ sở hữu | 411 Vốn đầu tư của chủ sở hữu, 412, 413, 418, 421 |
| Loại 5 | Doanh thu | 511, 515, 521 |
| Loại 6 | Chi phí sản xuất, kinh doanh | 621, 622, 627, 632, 635, 641, 642 |
| Loại 7 | Thu nhập khác | 711 |
| Loại 8 | Chi phí khác, chi phí thuế TNDN | 811, 821 |
| Loại 9 | Xác định kết quả kinh doanh | 911 |
Xem danh mục đầy đủ và mở từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán Thông tư 99/2025: danh mục và hướng dẫn.
Chuyển đổi từ Thông tư 200 sang Thông tư 99: 6 bước
- Chốt số dư 31/12/2025 theo Thông tư 200. Khóa sổ, đối chiếu công nợ, kiểm kê quỹ và hàng tồn kho như mọi năm. Số dư này là điểm xuất phát, không trình bày lại.
- Lập bảng mapping tài khoản cũ sang tài khoản mới. Đánh dấu tài khoản đổi tên, tài khoản tách (ví dụ tài sản sinh học đang nằm ở TK 211), tài khoản không còn trong danh mục.
- Kết chuyển số dư đầu năm 2026 theo bảng mapping, có biên bản và người duyệt. Phần mềm kế toán thường có công cụ chuyển đổi, nhưng vẫn phải kiểm tra lại từng tài khoản có số dư.
- Ban hành quy chế quản trị nội bộ và quy chế hạch toán, gồm danh mục tài khoản chi tiết doanh nghiệp tự mở, mẫu chứng từ, mẫu sổ, phương pháp tính giá xuất kho, tỷ giá áp dụng.
- Cập nhật phần mềm và mẫu báo cáo sang Báo cáo tình hình tài chính và các mẫu mới của Phụ lục IV.
- Thuyết minh thay đổi chính sách kế toán trong báo cáo tài chính năm 2026, nêu rõ việc áp dụng Thông tư 99 và cách trình bày số liệu so sánh.
Những lỗi dễ mắc trong năm đầu áp dụng
Đây là các điểm nên tự kiểm tra trước khi khóa sổ năm 2026:
- Vẫn hạch toán tiền gửi có kỳ hạn vào TK 112, trong khi TK 112 nay chỉ dành cho tiền gửi không kỳ hạn. Chỉ tiêu tiền trên báo cáo vì thế bị phóng đại. Cách phân loại đúng có ở bài tiền và các khoản tương đương tiền.
- Chuyển sang Thông tư 99 bằng công cụ của phần mềm nhưng không có bảng mapping và biên bản kết chuyển, nên khi kiểm toán không giải thích được chênh lệch số dư đầu kỳ.
- Tự mở tài khoản chi tiết nhưng không ghi vào quy chế hạch toán, mỗi kế toán viên dùng một kiểu.
- Doanh nghiệp có chi nhánh vẫn lập báo cáo riêng rồi cộng gộp, không loại trừ doanh thu và công nợ nội bộ.
- Nhầm rằng Thông tư 99 thay cả quy định thuế. Thông tư 99 là chế độ kế toán; chi phí được trừ, khấu hao và dự phòng cho mục đích thuế vẫn theo luật thuế và các thông tư riêng.
Thông tư 99 và các văn bản liên quan còn hiệu lực
Thông tư 99 không đứng riêng. Khi lập báo cáo tài chính năm 2026, doanh nghiệp vẫn phải đọc kèm:
- Luật Kế toán 88/2015/QH13, sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15, và 26 chuẩn mực kế toán Việt Nam.
- Thông tư 45/2013/TT-BTC về khấu hao tài sản cố định và Thông tư 48/2019/TT-BTC về trích lập dự phòng. Theo Quyết định 1760/QĐ-BTC, hai văn bản này áp dụng không quá 31/12/2026; Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo thay thế cho năm 2027.
- Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP khi xác định chi phí được trừ.
Văn bản đã hết hiệu lực trong lĩnh vực kế toán, thuế được tổng hợp ở trang tra cứu văn bản hết hiệu lực.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày nào?
Từ 01/01/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này.
Năm tài chính không theo năm dương lịch thì áp dụng từ khi nào?
Áp dụng cho năm tài chính đầu tiên bắt đầu từ 01/01/2026 trở đi. Ví dụ năm tài chính từ 01/04/2025 đến 31/03/2026 vẫn theo Thông tư 200; năm tài chính bắt đầu 01/04/2026 áp dụng Thông tư 99.
Thông tư 99 có thay Thông tư 133 không?
Không. Thông tư 133/2016/TT-BTC vẫn còn hiệu lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được chọn Thông tư 133 hoặc Thông tư 99.
Chuyển sang Thông tư 99 có phải thông báo cho cơ quan thuế không?
Thông tư 99 không đặt thủ tục đăng ký riêng. Doanh nghiệp ghi chế độ kế toán áp dụng trong thuyết minh báo cáo tài chính và quy chế nội bộ. Nếu trước đây đã đăng ký chế độ kế toán trong hồ sơ thuế, nên rà lại thông tin đăng ký thuế để thống nhất.
Bảng cân đối kế toán còn dùng không?
Theo Thông tư 99, báo cáo này đổi tên thành Báo cáo tình hình tài chính, mẫu biểu cũng thay đổi. Doanh nghiệp đang áp dụng Thông tư 133 thì vẫn dùng mẫu của Thông tư 133.
Tải toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC ở đâu?
Tra cứu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật (vbpl.vn) hoặc Công báo Chính phủ. Nên dùng bản có kèm 4 phụ lục vì phần hướng dẫn chi tiết nằm ở phụ lục.
Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ Tài chính; Thông tư 200/2014/TT-BTC; Thông tư 133/2016/TT-BTC; Thông tư 58/2026/TT-BTC; Luật Kế toán 88/2015/QH13 sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15; Quyết định 1760/QĐ-BTC. Tra cứu tại vbpl.vn.
Đối tác chiến lược | https://taichinhketoanedu.com/

Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ tư vấn kế toán và chuyển đổi sang Thông tư 99. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

