22 tháng 11, 2025 Tin tức

Tài khoản 41112 – Cổ phiếu ưu đãi là tài khoản cấp 3 thuộc TK 4111 – Vốn góp của chủ sở hữu, phản ánh tổng mệnh giá cổ phiếu ưu đãi mà công ty cổ phần đã phát hành. Điểm cần nhớ nhất: cổ phiếu ưu đãi phải được theo dõi thành hai nhóm – nhóm trình bày là vốn chủ sở hữu và nhóm trình bày là nợ phải trả trên Báo cáo tình hình tài chính. Quy định này được duy trì trong Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026.

Thay đổi so với Thông tư 200

TK 41112 giữ nguyên số hiệu và tên. Thay đổi chủ yếu nằm ở tài khoản cha: TK 4111 nay tên “Vốn góp của chủ sở hữu”, TK 411 tên “Vốn đầu tư của chủ sở hữu”; báo cáo trình bày là “Báo cáo tình hình tài chính” thay cho “Bảng cân đối kế toán”.

Nguyên tắc kế toán tài khoản 41112

  • Ghi theo mệnh giá cổ phiếu ưu đãi; phần chênh lệch giữa giá phát hành và mệnh giá ghi vào TK 4112 – Thặng dư vốn.
  • Căn cứ điều khoản phát hành để phân loại. Cổ phiếu ưu đãi mang bản chất nghĩa vụ nợ – chẳng hạn doanh nghiệp bắt buộc phải mua lại (hoàn lại) ở thời điểm xác định, hoặc phải trả cổ tức cố định không phụ thuộc kết quả kinh doanh – được trình bày là nợ phải trả. Các trường hợp còn lại trình bày là vốn chủ sở hữu.
  • Mở sổ chi tiết theo từng loại cổ phiếu ưu đãi (ưu đãi cổ tức, ưu đãi hoàn lại, ưu đãi biểu quyết…) và theo từng cổ đông để thuận tiện khi trình bày, thuyết minh.

Kết cấu và nội dung phản ánh

Bên Nợ Bên Có
Mệnh giá cổ phiếu ưu đãi giảm do mua lại để hủy, hoàn trả vốn hoặc chuyển đổi sang cổ phiếu phổ thông. Mệnh giá cổ phiếu ưu đãi phát hành thêm.
Số dư bên Có: tổng mệnh giá cổ phiếu ưu đãi hiện có.

Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp

  1. Phát hành cổ phiếu ưu đãi: Nợ TK 111, 112 / Có TK 41112 (mệnh giá) / Có TK 4112 (chênh lệch, nếu giá phát hành cao hơn mệnh giá).
  2. Chuyển đổi cổ phiếu ưu đãi sang cổ phiếu phổ thông theo tỷ lệ 1:1: Nợ TK 41112 / Có TK 41111.
  3. Mua lại và hủy cổ phiếu ưu đãi: khi mua lại Nợ TK 419 / Có TK 111, 112; khi hủy Nợ TK 41112 (mệnh giá), Nợ hoặc Có TK 4112 (chênh lệch) / Có TK 419.

Ví dụ

Công ty D phát hành 100.000 cổ phiếu ưu đãi cổ tức, mệnh giá 10.000 đồng, giá bán 12.000 đồng, thu qua ngân hàng 1,2 tỷ đồng.

  • Nợ TK 112: 1.200.000.000 / Có TK 41112: 1.000.000.000 / Có TK 4112: 200.000.000.
  • Nếu điều khoản phát hành buộc công ty mua lại toàn bộ sau 5 năm với giá xác định, nhóm cổ phiếu này được theo dõi riêng và trình bày ở phần nợ phải trả trên báo cáo.

Lưu ý khi kiểm toán

  • Kiểm toán viên sẽ đọc điều khoản phát hành để kiểm tra việc phân loại nợ hay vốn; nên lưu đầy đủ phương án phát hành và nghị quyết.
  • Cổ tức của nhóm trình bày là nợ phải trả cần được xem xét cách ghi nhận phù hợp; doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc trước khi hạch toán.

Câu hỏi thường gặp

Cổ phiếu ưu đãi biểu quyết có ghi vào 41112 không?

Có. Mọi loại cổ phiếu ưu đãi đều ghi nhận mệnh giá ở 41112 và mở chi tiết theo loại; TK 41111 chỉ dùng cho cổ phiếu phổ thông.

Cổ phiếu ưu đãi trình bày là nợ phải trả có còn nằm trên TK 41112?

Theo hướng dẫn, mệnh giá vẫn theo dõi trên 41112 nhưng chi tiết thành nhóm riêng để trình bày đúng ở phần nợ phải trả khi lập báo cáo.

Xem thêm: Tài khoản 4111 – Vốn góp của chủ sở hữu, Tài khoản 41111 – Cổ phiếu phổ thông, Tài khoản 411, tổng quan Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 (sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15) – vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp kiểm toán báo cáo tài chính. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x