Tài khoản 41111 – Cổ phiếu phổ thông có quyền biểu quyết là tài khoản cấp 3 thuộc TK 4111 – Vốn góp của chủ sở hữu, dùng ở công ty cổ phần để phản ánh tổng mệnh giá cổ phiếu phổ thông đã phát hành và được góp đủ. Số dư tài khoản này thường khớp với phần vốn điều lệ tương ứng cổ phiếu phổ thông trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Bài viết theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026.
Thay đổi so với Thông tư 200
TK 41111 giữ nguyên số hiệu và tên. Điểm mới liên quan trực tiếp: với công ty đại chúng, tiền nhận từ tài khoản phong tỏa được ghi tạm vào TK 3388 và chỉ chuyển vào 41111 khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; cổ phiếu trả cổ tức được ghi qua TK 4118 trước khi chuyển sang 41111.
Nguyên tắc kế toán tài khoản 41111
- Chỉ ghi theo mệnh giá; chênh lệch giữa giá phát hành và mệnh giá ghi vào TK 4112 – Thặng dư vốn.
- Ghi nhận theo vốn thực góp, không theo số cổ đông đăng ký mua hay cam kết góp.
- Mở sổ chi tiết theo từng cổ đông, đối chiếu với sổ đăng ký cổ đông.
- Cổ phiếu ưu đãi không ghi vào 41111 mà ghi vào TK 41112.
Kết cấu và nội dung phản ánh
| Bên Nợ | Bên Có |
|---|---|
| Mệnh giá cổ phiếu phổ thông giảm do hủy cổ phiếu mua lại, hoàn trả vốn, giải thể. | Mệnh giá cổ phiếu phổ thông phát hành (bằng tiền, tài sản, chuyển nợ thành vốn, trả cổ tức, thưởng, chuyển đổi trái phiếu…). |
| Số dư bên Có: tổng mệnh giá cổ phiếu phổ thông hiện có. | |
Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp
- Công ty chưa đại chúng phát hành cổ phiếu: Nợ TK 111, 112 / Có TK 41111 (mệnh giá) / Có TK 4112 (chênh lệch).
- Công ty đại chúng: nhận tiền từ tài khoản phong tỏa Nợ TK 112 / Có TK 3388; khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Nợ TK 3388 / Có TK 41111, 4112.
- Trả cổ tức bằng cổ phiếu: Nợ TK 421 / Có TK 4118; sau khi đăng ký vốn mới Nợ TK 4118 / Có TK 41111.
- Thưởng cổ phiếu từ quỹ khen thưởng: Nợ TK 3531 / Có TK 41111 (và 4112 nếu có chênh lệch).
- Hủy cổ phiếu đã mua lại: Nợ TK 41111 (mệnh giá), Nợ/Có TK 4112 (chênh lệch) / Có TK 419 (giá mua lại).
Ví dụ
Công ty cổ phần E (chưa đại chúng) phát hành thêm 500.000 cổ phiếu phổ thông, mệnh giá 10.000 đồng, giá bán 13.000 đồng, thu đủ qua ngân hàng.
- Tiền thu: 500.000 × 13.000 = 6.500.000.000 đồng.
- Nợ TK 112: 6.500.000.000 / Có TK 41111: 5.000.000.000 / Có TK 4112: 1.500.000.000.
Lưu ý khi kiểm toán
- Đối chiếu số dư 41111 với vốn điều lệ đã đăng ký và sổ đăng ký cổ đông; chênh lệch cần giải thích được.
- Cổ đông chưa góp đủ thì không ghi tăng 41111 cho phần chưa góp.
Câu hỏi thường gặp
Số dư 41111 có phải luôn bằng vốn điều lệ?
Thường là bằng phần vốn điều lệ ứng với cổ phiếu phổ thông, trừ giai đoạn chờ đăng ký thay đổi (tiền nằm ở 3388 hoặc 4118) hoặc khi cổ đông chưa góp đủ.
Mua lại cổ phiếu có ghi giảm 41111 ngay không?
Không. Khi mua lại ghi vào TK 419; chỉ khi hủy cổ phiếu mới ghi giảm 41111.
Xem thêm: Tài khoản 4111 – Vốn góp của chủ sở hữu, Tài khoản 411, Tài khoản 4112, tổng quan Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 (sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15) – vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

