Những thay đổi chính sách thuế doanh nghiệp năm 2026

Năm 2026, doanh nghiệp chịu tác động của nhiều thay đổi lớn về thuế: Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026; thuế suất TNDN 15%, 17%, 20% theo doanh thu (Luật 67/2025/QH15); thuế GTGT tiếp tục giảm còn 8% đến 31/12/2026 với phần lớn hàng hóa, dịch vụ; lệ phí môn bài được bãi bỏ từ 01/01/2026 và chế độ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC thay Thông tư 200/2014/TT-BTC. Doanh nghiệp nên rà soát lại thuế suất, quy trình hóa đơn, chứng từ thanh toán và lịch kê khai ngay từ đầu kỳ.

Những thay đổi chính sách thuế doanh nghiệp năm 2026 tập trung vào thuế GTGT, thuế TNDN và quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số. Bên cạnh các chính sách về thuế suất, doanh nghiệp cũng cần chú ý đến điều kiện áp dụng, cách xác định doanh thu và yêu cầu về hóa đơn, chứng từ trong từng trường hợp. Việc cập nhật kịp thời giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh giá bán, dự toán chi phí và quy trình kê khai thuế.

Chính sách thuế doanh nghiệp nào đáng chú ý trong năm 2026?

Doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến chính sách giảm thuế GTGT, các mức thuế suất TNDN theo quy mô doanh thu và việc quản lý nghĩa vụ thuế trong thương mại điện tử. Đây là những nội dung có thể tác động trực tiếp đến số thuế phải nộp, cách lập hóa đơn và việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp trong năm.

Thuế GTGT năm 2026 có thay đổi gì?

Mức thuế GTGT 8% tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 31/12/2026 đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi được giảm thuế theo quy định. Doanh nghiệp không nên hiểu rằng toàn bộ hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế suất 10% đều tự động được chuyển sang 8%, bởi chính sách giảm thuế có danh mục loại trừ và điều kiện áp dụng cụ thể.

Căn cứ là Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP, áp dụng từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026. Nhóm bị loại trừ gồm viễn thông, công nghệ thông tin, hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, kim loại, sản phẩm khai khoáng, hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và một số nhóm khác theo phụ lục của nghị định.

Ngoài mức giảm, Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 (sửa đổi bởi Luật 149/2025/QH15 từ 01/01/2026) và Nghị định 181/2025/NĐ-CP (đã sửa đổi) có một số điểm doanh nghiệp cần lưu ý:

• Hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên (gồm thuế) phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế đầu vào.
• Phân bón, máy móc chuyên dùng phục vụ sản xuất nông nghiệp, tàu đánh bắt xa bờ chuyển từ đối tượng không chịu thuế sang thuế suất 5%.
• Luật 149/2025/QH15 bỏ điều kiện “người bán đã kê khai, nộp thuế” khi xét hoàn thuế; cơ sở chỉ sản xuất hàng hóa chịu thuế 5% được hoàn nếu số thuế chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng sau 12 tháng hoặc 4 quý.

Khi chính sách giảm thuế được áp dụng, doanh nghiệp cần xác định đúng bản chất hàng hóa, dịch vụ tại thời điểm phát sinh giao dịch trước khi lập hóa đơn. Việc áp dụng sai thuế suất có thể dẫn đến chênh lệch thuế GTGT đầu ra và phải điều chỉnh hóa đơn, tờ khai. Do đó, doanh nghiệp có nhiều nhóm sản phẩm hoặc dịch vụ nên rà soát riêng từng nhóm thay vì áp dụng một mức thuế suất chung.

Thuế TNDN năm 2026 được áp dụng theo doanh thu như thế nào?

Thuế TNDN có sự phân hóa theo quy mô doanh thu của doanh nghiệp thay vì chỉ áp dụng một mức thuế suất phổ thông cho mọi doanh nghiệp. Theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 (áp dụng từ kỳ tính thuế 2025) và Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng áp dụng thuế suất 15%, trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng áp dụng 17%, các trường hợp còn lại áp dụng 20%. Doanh nghiệp là công ty con, công ty liên kết không đáp ứng điều kiện theo quy định thì không được áp dụng mức 15% hoặc 17%.

Doanh nghiệp cần xác định doanh thu làm căn cứ áp dụng thuế suất theo đúng quy định và kiểm tra điều kiện của mình trước khi tính số thuế TNDN phải nộp. Không nên chỉ dựa vào doanh thu của một tháng hoặc một quý để kết luận mức thuế suất, mà cần xem xét đúng kỳ tính thuế và các điều kiện áp dụng theo quy định hiện hành.

Một số quy định về chi phí được trừ cũng cần cập nhật: khoản chi từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt; khấu hao ô tô dưới 9 chỗ phần nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng không được trừ; chi phúc lợi vượt 1 tháng lương bình quân không được trừ. Doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập có thể được miễn thuế TNDN 3 năm theo Nghị quyết 198/2025/QH15 nếu đáp ứng điều kiện. Số thuế tạm nộp 4 quý không được thấp hơn 80% số thuế quyết toán năm.

Doanh nghiệp kinh doanh thương mại điện tử cần lưu ý gì?

Hoạt động thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số tiếp tục được tăng cường quản lý thuế trong năm 2026. Doanh nghiệp bán hàng qua sàn thương mại điện tử, website, mạng xã hội hoặc cung cấp dịch vụ xuyên biên giới cần xác định rõ doanh thu, chủ thể giao dịch và nghĩa vụ thuế phát sinh. Với các giao dịch có yếu tố nước ngoài, việc xác định đúng đối tượng chịu thuế và phương thức kê khai càng quan trọng.

Từ 01/07/2025, sàn thương mại điện tử có chức năng đặt hàng và thanh toán phải khấu trừ, nộp thay thuế cho cá nhân, hộ kinh doanh cư trú bán hàng trên sàn (hàng hóa 1% GTGT và 0,5% TNCN; dịch vụ 5% và 2%); quy định này được duy trì trong Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Doanh nghiệp vận hành sàn hoặc hợp tác với người bán cá nhân cần rà soát quy trình khấu trừ và dữ liệu đối soát.

Đối với doanh nghiệp sử dụng nền tảng số để bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ, cần bảo đảm dữ liệu doanh thu trên hệ thống bán hàng có thể đối chiếu với hóa đơn, sổ kế toán và tờ khai thuế. Việc doanh thu được ghi nhận qua nhiều kênh nhưng không được tổng hợp đầy đủ có thể tạo ra chênh lệch khi doanh nghiệp thực hiện quyết toán thuế doanh nghiệp hoặc giải trình với cơ quan thuế.

Hóa đơn và chi phí được trừ cần kiểm soát thế nào?

Chính sách thuế ngày càng gắn chặt với chất lượng của hóa đơn, chứng từ và hồ sơ chứng minh giao dịch thực tế. Khi xác định chi phí được trừ để tính thuế TNDN, doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện áp dụng đối với từng khoản chi, đặc biệt là các giao dịch có giá trị lớn, chi phí dịch vụ, chi phí mua hàng và các khoản thanh toán phải đáp ứng yêu cầu về chứng từ.

• Kiểm tra thông tin trên hóa đơn trước khi kê khai.
• Đối chiếu hóa đơn với hợp đồng, biên bản nghiệm thu và chứng từ thanh toán.
• Rà soát điều kiện thanh toán đối với các khoản chi có giá trị thuộc trường hợp phải đáp ứng yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt.
• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ chứng minh hàng hóa, dịch vụ thực tế phát sinh.
• Đối chiếu số liệu hóa đơn với sổ kế toán và tờ khai thuế.

Doanh nghiệp cũng cần chú ý đến những khoản chi phát sinh thường xuyên nhưng thiếu hồ sơ chứng minh. Một hóa đơn hợp lệ về hình thức chưa đồng nghĩa với việc mọi khoản chi đều mặc nhiên được chấp nhận khi tính thuế TNDN. Hồ sơ giao dịch càng đầy đủ thì doanh nghiệp càng thuận lợi khi giải trình trong quá trình quyết toán hoặc kiểm tra thuế.

Giao dịch liên kết có cần cập nhật chính sách thuế năm 2026?

Doanh nghiệp có giao dịch liên kết cần tiếp tục rà soát nghĩa vụ kê khai và hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết theo quy định hiện hành. Những giao dịch như vay, cho vay, mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ hoặc phí quản lý giữa các bên liên kết cần được kiểm tra về quan hệ liên kết, giá trị giao dịch và yêu cầu kê khai tương ứng.

Nghị định 132/2020/NĐ-CP đã được sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP (áp dụng từ kỳ tính thuế 2024): tổ chức tín dụng không được coi là bên liên kết nếu không tham gia điều hành, kiểm soát, góp vốn; giới hạn chi phí lãi vay vẫn là 30% EBITDA. Với tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu EUR, cần lưu ý thuế tối thiểu toàn cầu theo Nghị quyết 107/2023/QH15 và Nghị định 236/2025/NĐ-CP.

Đặc biệt, doanh nghiệp FDI hoặc doanh nghiệp thuộc tập đoàn có giao dịch với công ty mẹ và các bên liên quan nên đưa nội dung này vào kế hoạch rà soát thuế định kỳ. Việc kiểm tra từ đầu năm giúp doanh nghiệp hạn chế tình trạng đến cuối kỳ mới phát hiện thiếu thông tin hoặc hồ sơ, nhất là khi số lượng giao dịch liên kết tăng đáng kể.

Quản lý thuế từ 01/07/2026 có gì mới?

Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026, thay Luật 38/2019/QH14; đi kèm là Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC. Những điểm doanh nghiệp cần nắm:

• Thời hạn khai bổ sung hồ sơ thuế rút còn 5 năm (trước đây 10 năm).
• Thuế TNCN khấu trừ từ tiền lương, tiền công chuyển sang khai theo quý.
• Hoàn, miễn, giảm thuế ứng dụng dữ liệu và quản lý rủi ro; tiền chậm nộp vẫn là 0,03%/ngày.
• Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp nợ thuế từ 500 triệu đồng, quá hạn từ 120 ngày có thể bị tạm hoãn xuất cảnh.

Về xử phạt, Nghị định 310/2025/NĐ-CP (hiệu lực 16/01/2026) sửa Nghị định 125/2020/NĐ-CP: nhiều tờ khai cùng sắc thuế nộp chậm cùng ngày được phạt như một hành vi; vi phạm về hóa đơn không còn phạt theo từng số hóa đơn.

Doanh nghiệp nên làm gì để cập nhật chính sách thuế năm 2026?

Cập nhật chính sách thuế không chỉ là biết thuế suất mới mà còn phải xác định chính sách đó tác động thế nào đến hoạt động thực tế của doanh nghiệp. Bộ phận kế toán nên rà soát các thay đổi liên quan đến ngành nghề, sản phẩm, doanh thu và phương thức giao dịch để điều chỉnh quy trình lập hóa đơn, kê khai và quản lý chứng từ cho phù hợp.

• Rà soát các mức thuế suất đang áp dụng cho từng nhóm hàng hóa, dịch vụ.
• Kiểm tra doanh thu và điều kiện áp dụng thuế suất TNDN.
• Cập nhật quy trình hóa đơn điện tử và chứng từ thanh toán.
• Kiểm tra doanh thu từ website, sàn thương mại điện tử và nền tảng số.
• Rà soát giao dịch liên kết, chuyển lỗ và ưu đãi thuế nếu có phát sinh.

Quan trọng hơn, doanh nghiệp nên thực hiện rà soát định kỳ thay vì chỉ cập nhật chính sách vào thời điểm quyết toán. Khi chính sách thuế thay đổi, việc điều chỉnh sớm cách lập hóa đơn, hạch toán và kê khai sẽ giúp hạn chế sai sót tích lũy qua nhiều kỳ. Với những trường hợp có nghiệp vụ phức tạp, doanh nghiệp nên đánh giá riêng từng giao dịch trước khi áp dụng chính sách.

Câu hỏi thường gặp

Thuế GTGT 8% áp dụng đến khi nào?

Theo Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP, mức giảm 2% thuế GTGT áp dụng từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026 với hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế suất 10%, trừ nhóm bị loại trừ theo phụ lục. Từ năm 2027, doanh nghiệp cần theo dõi văn bản mới của Quốc hội, Chính phủ.

Doanh nghiệp còn phải nộp lệ phí môn bài năm 2026 không?

Không. Lệ phí môn bài được bãi bỏ từ 01/01/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và Nghị định 362/2025/NĐ-CP. Khoản lệ phí môn bài của năm 2025 trở về trước nếu chưa nộp vẫn phải nộp.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa có bắt buộc chuyển sang Thông tư 99/2025 không?

Không bắt buộc. Doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp tục được áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc có thể chọn Thông tư 99/2025/TT-BTC nếu áp dụng nhất quán. Doanh nghiệp đang áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC phải chuyển sang Thông tư 99/2025/TT-BTC từ 01/01/2026.

Nguồn tham khảo: Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 252/2026/NĐ-CP; Thông tư 89/2026/TT-BTC; Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15; Nghị định 320/2025/NĐ-CP; Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 (sửa đổi bởi Luật 149/2025/QH15); Nghị định 181/2025/NĐ-CP (đã sửa đổi); Nghị quyết 204/2025/QH15; Nghị định 174/2025/NĐ-CP; Nghị quyết 198/2025/QH15; Nghị định 310/2025/NĐ-CP; Nghị định 20/2025/NĐ-CP; Thông tư 99/2025/TT-BTC. Tra cứu văn bản tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Tổng hợp nghĩa vụ, lịch kê khai và điểm mới về thuế tại Cẩm nang thuế doanh nghiệp 2026.