Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết – Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết gồm thông tin kê khai giao dịch liên kết (Phụ lục I), hồ sơ quốc gia (Local file), hồ sơ toàn cầu (Master file) và, với tập đoàn lớn, báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR). Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP), doanh nghiệp phải lập hồ sơ trước khi nộp quyết toán thuế TNDN, trừ trường hợp được miễn, và xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.

Nhiều doanh nghiệp FDI hoạt động tại Việt Nam chỉ quan tâm đến doanh thu, lợi nhuận, nhưng lại dễ bỏ qua một “nghĩa vụ thầm lặng”: hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết. Đây chính là tài liệu mà cơ quan thuế sẽ “soi” đầu tiên khi nghi ngờ dấu hiệu chuyển giá. Nếu hồ sơ không đầy đủ, rủi ro bị ấn định thuế, truy thu, thậm chí xử phạt là điều khó tránh. Vậy hồ sơ này bao gồm những gì, ai phải lập và khi nào cần chuẩn bị?

Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết là gì?

Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết là tập hợp các thông tin, tài liệu, số liệu và chứng từ mà doanh nghiệp có giao dịch liên kết phải chuẩn bị và lưu giữ theo quy định tại Nghị định 132/2020/NĐ-CP. Đây là căn cứ quan trọng để chứng minh rằng các giao dịch giữa các bên liên kết được thực hiện đúng nguyên tắc giá thị trường (Arm’s Length Principle), không nhằm mục đích chuyển giá hay trốn thuế.

Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP), nghĩa vụ về hồ sơ của doanh nghiệp có giao dịch liên kết gồm bốn nhóm chính:

• Thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết (Phụ lục I – mẫu mới được thay thế bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP, áp dụng từ kỳ tính thuế 2024), nộp cùng hồ sơ quyết toán thuế TNDN.
• Hồ sơ quốc gia (Local file): mô tả hoạt động, giao dịch, phương pháp định giá, số liệu phân tích tại Việt Nam.
• Hồ sơ toàn cầu (Master file): thông tin về tập đoàn đa quốc gia, chuỗi giá trị, chính sách phân bổ lợi nhuận.
• Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) do công ty mẹ tối cao lập, phản ánh tình hình phân bổ lợi nhuận toàn cầu, áp dụng khi doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 18.000 tỷ đồng trở lên.

Mục đích của hồ sơ này không chỉ để tuân thủ nghĩa vụ pháp lý, mà còn giúp doanh nghiệp bảo vệ tính minh bạch, hạn chế rủi ro bị cơ quan thuế điều chỉnh thu nhập chịu thuế hoặc áp dụng biện pháp xử phạt.

• Bạn nên xem: Biện pháp chống chuyển giá ở Việt Nam

Tóm lại, hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết là “lá chắn” pháp lý bắt buộc, đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp FDI có nhiều giao dịch xuyên biên giới. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác chính là cách doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro và khẳng định sự chuyên nghiệp trong quản lý thuế.

Quy trình và thời hạn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết

Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp có giao dịch liên kết (trừ trường hợp được miễn theo ngưỡng quy định) phải lập và lưu giữ Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết để phục vụ quản lý thuế. Quy trình cơ bản được triển khai như sau:

Bước 1: Xác định nghĩa vụ lập hồ sơ

Doanh nghiệp cần rà soát các giao dịch với bên liên kết trong năm tài chính. Doanh nghiệp được miễn lập hồ sơ (vẫn kê khai Phụ lục I) nếu doanh thu dưới 50 tỷ đồng và tổng giá trị giao dịch liên kết dưới 30 tỷ đồng; hoặc thực hiện chức năng đơn giản, doanh thu dưới 200 tỷ đồng và tỷ suất lợi nhuận thuần trước lãi vay và thuế trên doanh thu đạt từ 5% (phân phối), 10% (sản xuất), 15% (gia công); hoặc chỉ giao dịch với bên liên kết cùng nộp thuế tại Việt Nam, cùng thuế suất, không bên nào hưởng ưu đãi. Ngoài các trường hợp này, doanh nghiệp phải lập hồ sơ.

Bước 2: Thu thập thông tin, dữ liệu

Bao gồm: thông tin về quan hệ liên kết, các hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, chi phí dịch vụ, chính sách định giá, cũng như dữ liệu so sánh từ thị trường độc lập.

Bước 3: Lập hồ sơ

Doanh nghiệp chuẩn bị các tài liệu theo cấu trúc quy định, bao gồm hồ sơ quốc gia (Local file), hồ sơ toàn cầu (Master file) và báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR – nếu thuộc diện bắt buộc). Hồ sơ này phải phản ánh trung thực hoạt động và đảm bảo tuân thủ nguyên tắc giá thị trường.

Bước 4: Lưu giữ và cung cấp khi được yêu cầu

Hồ sơ không nộp cùng tờ khai quyết toán thuế nhưng phải được lập trước thời điểm nộp hồ sơ quyết toán thuế TNDN và lưu giữ để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu. Thời hạn cung cấp (thường là 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận yêu cầu, có thể được gia hạn trong trường hợp kiểm tra, thanh tra) thực hiện theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP; doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc khi nhận yêu cầu cụ thể.

Bước 5: Kiểm tra và cập nhật định kỳ

Hồ sơ phải được lập hàng năm, đồng bộ với kỳ quyết toán thuế TNDN. Nếu có thay đổi về giao dịch, cơ cấu sở hữu hay quy mô hoạt động, doanh nghiệp cần cập nhật kịp thời để tránh sai sót.

Việc chuẩn bị hồ sơ đúng quy trình và thời hạn không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, mà còn là “tấm khiên” bảo vệ trước rủi ro bị ấn định thu nhập, truy thu thuế và xử phạt hành chính.

• Bạn cần => Dịch vụ tư vấn lập báo cáo chuyển giá

Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là công cụ bảo vệ doanh nghiệp trước rủi ro bị cơ quan thuế ấn định thu nhập và truy thu. Với Nghị định 132/2020/NĐ-CP, yêu cầu về hồ sơ ngày càng rõ ràng và chặt chẽ, đòi hỏi doanh nghiệp FDI phải chuẩn bị kỹ lưỡng, chính xác và kịp thời. Để đảm bảo tuân thủ và giảm thiểu rủi ro pháp lý, doanh nghiệp nên chủ động xây dựng hệ thống quản lý thuế minh bạch và phối hợp với chuyên gia tư vấn chuyển giá có kinh nghiệm.

Câu hỏi thường gặp

Hồ sơ xác định giá có phải nộp cho cơ quan thuế hằng năm không?

Không. Hằng năm doanh nghiệp chỉ nộp Phụ lục I cùng tờ khai quyết toán thuế TNDN; Local file và Master file được lập, lưu giữ và cung cấp khi cơ quan thuế yêu cầu.

Hồ sơ cần cập nhật bao lâu một lần?

Hồ sơ được lập theo từng kỳ tính thuế. Dữ liệu so sánh nên được cập nhật định kỳ, đặc biệt khi mô hình kinh doanh, chức năng hoặc cơ cấu giao dịch thay đổi. Phương pháp lựa chọn tham khảo bài 5 phương pháp xác định giá theo OECD.

Ai là bên liên kết theo quy định hiện hành?

Các trường hợp quan hệ liên kết được liệt kê tại Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP (đã sửa đổi). Xem chi tiết tại bài các trường hợp nhận diện bên giao dịch liên kết.

Nguồn tham khảo: Nghị định 132/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP; Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15; Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15. Tra cứu văn bản gốc tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Tổng hợp nghĩa vụ, hồ sơ và quy định giao dịch liên kết tại Cẩm nang giao dịch liên kết và chuyển giá 2026.