Thời gian trích khấu hao tài sản cố định theo Thông tư 45/2013

Doanh nghiệp xác định thời gian trích khấu hao tài sản cố định theo khung tại Phụ lục I Thông tư 45/2013/TT-BTC, ví dụ nhà cửa kiên cố 25–50 năm, phương tiện vận tải đường bộ 6–10 năm, thiết bị tin học phục vụ quản lý 3–8 năm. Theo Quyết định 1760/QĐ-BTC, Thông tư 45/2013 tiếp tục được áp dụng nhưng không quá 31/12/2026, nên doanh nghiệp cần theo dõi văn bản thay thế cho kỳ 2027. Khi tính thuế TNDN, phần khấu hao vượt khung hoặc phần nguyên giá ô tô dưới 9 chỗ trên 1,6 tỷ đồng không được trừ.

Tài sản nào phải trích khấu hao theo Thông tư 45/2013?

Tài sản được ghi nhận là tài sản cố định khi đồng thời thỏa mãn ba tiêu chuẩn:

• Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản.
• Thời gian sử dụng trên 1 năm.
• Nguyên giá từ 30 triệu đồng trở lên và được xác định một cách tin cậy.

Tài sản không đủ tiêu chuẩn về nguyên giá được hạch toán là công cụ, dụng cụ và phân bổ vào chi phí, thường không quá 3 năm. Lưu ý: Thông tư 23/2023/TT-BTC (thường bị nhầm với văn bản về khấu hao doanh nghiệp) điều chỉnh việc quản lý, tính hao mòn tài sản cố định tại cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước, không áp dụng cho doanh nghiệp.

Khung thời gian trích khấu hao một số nhóm tài sản

Khung chi tiết cho từng loại máy móc, thiết bị, vật kiến trúc, súc vật, cây lâu năm được liệt kê tại Phụ lục I Thông tư 45/2013. Doanh nghiệp tự chọn thời gian trong khung, ghi rõ trong quy chế quản lý tài sản và áp dụng nhất quán.

Trường hợp đặc biệt

• Tài sản đã qua sử dụng: thời gian trích khấu hao xác định theo giá trị hợp lý so với giá bán tài sản mới cùng loại, nhân với thời gian theo khung.
• Thay đổi thời gian khấu hao: chỉ được thay đổi một lần trong quá trình sử dụng, kèm giải trình về sự thay đổi của lợi ích kinh tế.
• Nâng cấp tài sản: chi phí nâng cấp làm tăng nguyên giá, xác định lại thời gian khấu hao.

Phương pháp trích khấu hao được phép

1. Đường thẳng: phổ biến nhất; doanh nghiệp hiệu quả kinh tế cao có thể khấu hao nhanh nhưng không quá 2 lần mức theo đường thẳng, với điều kiện được quy định.
2. Số dư giảm dần có điều chỉnh: áp dụng cho tài sản đầu tư mới thuộc lĩnh vực công nghệ đòi hỏi thay đổi nhanh.
3. Theo số lượng, khối lượng sản phẩm: cho máy móc trực tiếp sản xuất, xác định được tổng sản lượng theo công suất thiết kế.

Khấu hao và chi phí được trừ thuế TNDN

Theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP, chi phí khấu hao chỉ được trừ khi tài sản phục vụ hoạt động kinh doanh, có hóa đơn, chứng từ hợp pháp và trích theo đúng chế độ. Một số điểm cần lưu ý:

• Ô tô chở người dưới 9 chỗ: phần khấu hao tương ứng nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng không được trừ (trừ xe dùng cho kinh doanh vận tải hành khách, du lịch, khách sạn và một số trường hợp theo quy định).
• Khấu hao nhanh vượt mức cho phép, khấu hao tài sản đã hết khấu hao hoặc không sử dụng: không được trừ.
• Tài sản mua từ 5 triệu đồng phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Chênh lệch giữa khấu hao kế toán và khấu hao thuế được xử lý theo chuẩn mực kế toán về thuế TNDN; xem 26 chuẩn mực kế toán Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Sau 31/12/2026 doanh nghiệp trích khấu hao theo văn bản nào?

Quyết định 1760/QĐ-BTC chỉ cho phép Thông tư 45/2013 áp dụng đến hết 31/12/2026. Doanh nghiệp cần theo dõi văn bản mới của Bộ Tài chính; đến khi có hướng dẫn, nên giữ chính sách khấu hao nhất quán và lưu hồ sơ giải trình.

Tài sản dưới 30 triệu đồng có được khấu hao không?

Không ghi nhận là tài sản cố định; giá trị được phân bổ vào chi phí như công cụ, dụng cụ.

Có phải đăng ký phương pháp khấu hao với cơ quan thuế không?

Theo các sửa đổi đối với Thông tư 45/2013, doanh nghiệp tự quyết định phương pháp và thời gian trong khung, không phải đăng ký, nhưng phải áp dụng nhất quán.

Nguồn tham khảo: Thông tư 45/2013/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung); Quyết định 1760/QĐ-BTC; Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15; Nghị định 320/2025/NĐ-CP; Thông tư 99/2025/TT-BTC. Tra cứu tại vbpl.vn.