Tài khoản 158 – Nguyên liệu, vật tư tại kho bảo thuế phản ánh số hiện có và biến động của nguyên liệu, vật tư nhập khẩu đã thông quan nhưng chưa nộp thuế, đang lưu giữ tại kho bảo thuế để phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu. Tài khoản thuộc nhóm hàng tồn kho (loại 1) trong hệ thống tài khoản ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026. Chỉ doanh nghiệp có kho bảo thuế được cơ quan hải quan công nhận mới sử dụng tài khoản này.
Thay đổi so với Thông tư 200
- Đổi tên: TT 200 gọi TK 158 là “Hàng hóa kho bảo thuế”; TT 99 đổi thành “Nguyên liệu, vật tư tại kho bảo thuế”. Tên mới phản ánh đúng bản chất: kho bảo thuế chỉ lưu nguyên liệu, vật tư nhập khẩu phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu, không phải hàng hóa mua để bán.
- Phạm vi được giới hạn rõ: chỉ gồm nguyên liệu, vật tư của chính doanh nghiệp, đã thông quan nhưng chưa nộp thuế.
- Không có tài khoản cấp 2; doanh nghiệp mở chi tiết theo từng loại nguyên liệu, từng lần nhập, xuất.
Nguyên tắc kế toán tài khoản 158
- Đối tượng áp dụng: doanh nghiệp sản xuất, gia công hàng xuất khẩu được áp dụng chế độ quản lý hải quan đặc biệt và có kho bảo thuế. Việc chưa phải tính, nộp thuế nhập khẩu và các loại thuế liên quan đối với nguyên liệu lưu tại kho bảo thuế thực hiện theo pháp luật hải quan.
- Doanh nghiệp không có kho bảo thuế hạch toán nguyên liệu nhập khẩu vào TK 152 – Nguyên liệu, vật liệu như bình thường.
- Mở sổ chi tiết theo số lượng và giá trị của từng thứ nguyên liệu, vật tư, theo từng lần nhập, xuất kho bảo thuế; nên ghi kèm số tờ khai hải quan để đối chiếu với báo cáo quyết toán gửi cơ quan hải quan.
- Giá trị ghi nhận theo giá gốc gồm giá mua và chi phí liên quan trực tiếp; vì chưa phải nộp thuế nhập khẩu nên giá gốc trên TK 158 chưa bao gồm thuế nhập khẩu.
- Giao dịch bằng ngoại tệ quy đổi theo hướng dẫn tại TK 413.
Kết cấu và nội dung phản ánh
| Bên Nợ | Bên Có |
|---|---|
| Trị giá nguyên liệu, vật tư nhập vào kho bảo thuế trong kỳ. | Trị giá nguyên liệu, vật tư xuất khỏi kho bảo thuế trong kỳ (đưa vào sản xuất, tái xuất, tiêu hủy, chuyển tiêu thụ nội địa). |
| Số dư bên Nợ: trị giá nguyên liệu, vật tư còn tại kho bảo thuế cuối kỳ. | |
Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp
- Nhập khẩu nguyên liệu, vật tư đưa vào kho bảo thuế (chưa phải nộp thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu): Nợ TK 158 / Có TK 331.
- Chi phí liên quan trực tiếp (vận chuyển quốc tế, bảo hiểm nếu do doanh nghiệp chịu): Nợ TK 158, Nợ TK 1331 (nếu có) / Có TK 111, 112, 331.
- Xuất nguyên liệu ra sản xuất, gia công hàng xuất khẩu: Nợ TK 621 / Có TK 158.
- Nguyên liệu hư hỏng, kém phẩm chất, làm thủ tục tái xuất trả người bán: Nợ TK 331 / Có TK 158.
- Nguyên liệu phải tiêu hủy: Nợ TK 632 / Có TK 158.
- Bán nguyên liệu tại kho bảo thuế vào nội địa: doanh nghiệp phải làm thủ tục hải quan và nộp thuế theo quy định. TT 99 không nêu bút toán cụ thể cho trường hợp này; cách làm phổ biến là chuyển giá trị ra khỏi TK 158 sang tài khoản hàng tồn kho phù hợp, ghi nhận thuế nhập khẩu (Có TK 3333) và thuế GTGT hàng nhập khẩu (Có TK 33312) phải nộp, sau đó ghi giá vốn, doanh thu như bán hàng thông thường. Doanh nghiệp nên quy định trong quy chế kế toán và thống nhất với đơn vị kiểm toán.
Ví dụ
Công ty may R có kho bảo thuế. Tháng 7/2026, R nhập khẩu 20.000 mét vải, giá CIF 2 USD/mét, tổng 40.000 USD, chưa thanh toán; tỷ giá giao dịch thực tế giả định 25.500 đồng/USD.
- Nhập kho bảo thuế: 40.000 × 25.500 = 1.020.000.000 đồng: Nợ TK 158 / Có TK 331: 1.020.000.000.
- Xuất 15.000 mét đưa vào sản xuất đơn hàng xuất khẩu: 15.000 × 2 × 25.500 = 765.000.000: Nợ TK 621 / Có TK 158: 765.000.000.
- Phát hiện 500 mét lỗi, làm thủ tục tái xuất trả người bán: 500 × 2 × 25.500 = 25.500.000: Nợ TK 331 / Có TK 158: 25.500.000.
Số dư TK 158 cuối tháng: 1.020.000.000 − 765.000.000 − 25.500.000 = 229.500.000 đồng, tương ứng 4.500 mét vải còn tại kho bảo thuế.
Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán
- Đối chiếu ba bên: số lượng trên sổ chi tiết TK 158 phải khớp với thẻ kho và báo cáo nhập – xuất – tồn nộp cơ quan hải quan. Chênh lệch là rủi ro bị truy thu thuế nhập khẩu, thuế GTGT.
- Định mức tiêu hao: lượng nguyên liệu xuất ra sản xuất cần phù hợp định mức thực tế và số lượng sản phẩm xuất khẩu; phần dư thừa, phế liệu bán nội địa phải kê khai, nộp thuế.
- Tỷ giá, giá trị hải quan: lưu tờ khai, hóa đơn thương mại, chứng từ vận tải làm căn cứ giá gốc.
- Kiểm kê cuối năm nguyên liệu tại kho bảo thuế như hàng tồn kho khác và xem xét dự phòng nếu nguyên liệu lỗi thời, kém phẩm chất.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp chế xuất có dùng TK 158 không?
TK 158 dành cho nguyên liệu tại kho bảo thuế. Doanh nghiệp chế xuất có chế độ hải quan riêng; việc có dùng TK 158 hay TK 152 phụ thuộc doanh nghiệp có kho bảo thuế được công nhận hay không. Cần đối chiếu quyết định của cơ quan hải quan.
Nguyên liệu nhập theo loại hình sản xuất xuất khẩu nhưng không có kho bảo thuế thì ghi TK nào?
Ghi vào TK 152 như nguyên liệu thông thường; việc miễn, hoàn thuế nhập khẩu thực hiện theo pháp luật thuế xuất nhập khẩu, không qua TK 158.
Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Thông tư 200/2014/TT-BTC – tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ tư vấn kế toán. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

