Tài khoản 621 – Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp là tài khoản dùng để tập hợp giá trị nguyên liệu, vật liệu (gồm vật liệu chính và vật liệu phụ) sử dụng trực tiếp để sản xuất sản phẩm, thực hiện dịch vụ, xây lắp công trình. Đây là khoản mục chi phí đầu tiên cấu thành giá thành sản phẩm, thuộc loại 6 trong hệ thống tài khoản ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC (áp dụng từ 01/01/2026). Cuối kỳ, số đã tập hợp được kết chuyển sang TK 154 để tính giá thành, nên TK 621 không có số dư.
Thay đổi so với Thông tư 200
- TT 99 giữ nguyên số hiệu, tên tài khoản và không quy định tài khoản cấp 2; doanh nghiệp tự mở chi tiết theo sản phẩm, đơn hàng, công trình hoặc phân xưởng.
- TT 99 không còn TK 611 “Mua hàng” và TK 631 “Giá thành sản xuất” – hai tài khoản trước đây gắn với phương pháp kiểm kê định kỳ. Vì vậy, các hướng dẫn cũ về kết chuyển 621 sang 631 không còn áp dụng; doanh nghiệp nên rà soát lại quy trình tính giá thành trên phần mềm.
- Tên một số tài khoản đối ứng thay đổi, ví dụ TK 155 nay là “Sản phẩm” (trước là “Thành phẩm”).
Nguyên tắc kế toán tài khoản 621
- Chỉ ghi vào TK 621 giá trị nguyên liệu, vật liệu dùng trực tiếp cho sản xuất, dịch vụ. Vật liệu dùng chung cho phân xưởng (dầu mỡ bảo dưỡng máy, vật liệu sửa chữa nhà xưởng) ghi vào TK 6272; vật liệu cho bán hàng, quản lý ghi vào 641, 642.
- Giá trị ghi nhận là giá thực tế khi xuất dùng, tính theo phương pháp tính giá xuất kho doanh nghiệp đã chọn (bình quân gia quyền, nhập trước xuất trước, thực tế đích danh) và áp dụng nhất quán.
- Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, giá trị vật liệu không gồm thuế; nếu không được khấu trừ, giá trị vật liệu gồm cả thuế GTGT.
- Vật liệu xác định được đối tượng sử dụng thì ghi trực tiếp cho đối tượng đó; vật liệu dùng cho nhiều đối tượng thì tập hợp chung rồi phân bổ theo tiêu thức hợp lý (định mức tiêu hao, khối lượng sản phẩm…).
- Phần chi phí nguyên vật liệu vượt mức bình thường (hao hụt bất thường, lãng phí) không tính vào giá thành sản phẩm mà ghi ngay vào TK 632 – Giá vốn hàng bán.
- Vật liệu đã xuất nhưng cuối kỳ dùng không hết phải nhập lại kho hoặc ghi giảm chi phí, không để treo trên TK 621.
Kết cấu và nội dung phản ánh
| Bên Nợ | Bên Có |
|---|---|
| Trị giá thực tế nguyên liệu, vật liệu xuất dùng trực tiếp cho sản xuất sản phẩm, thực hiện dịch vụ trong kỳ. | Trị giá vật liệu dùng không hết nhập lại kho; kết chuyển chi phí trong mức bình thường sang TK 154; kết chuyển phần vượt mức bình thường sang TK 632. |
| Tài khoản 621 không có số dư cuối kỳ. | |
Liên quan: chi phí nhân công trực tiếp theo dõi trên TK 622; doanh nghiệp xây lắp thi công hỗn hợp còn dùng TK 623 – Chi phí sử dụng máy thi công.
Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp
- Xuất kho nguyên liệu, vật liệu dùng trực tiếp cho sản xuất: Nợ TK 621 / Có TK 152.
- Mua vật liệu đưa thẳng vào sản xuất, không qua kho: Nợ TK 621, Nợ TK 133 (nếu được khấu trừ) / Có TK 111, 112, 141, 331.
- Vật liệu dùng không hết, nhập lại kho: Nợ TK 152 / Có TK 621.
- Cuối kỳ kết chuyển vào giá thành: Nợ TK 154 (phần trong mức bình thường), Nợ TK 632 (phần vượt mức bình thường) / Có TK 621.
- Vật liệu dùng chung cho hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC): khi phát sinh Nợ TK 621 (chi tiết hợp đồng), Nợ TK 133 / Có TK 111, 112, 331; khi phân bổ cho các bên tham gia: Nợ TK 138 / Có TK 621 và Có TK 133 hoặc 3331 tương ứng phần thuế.
Ví dụ
Tháng 03/2026, phân xưởng của công ty H sản xuất 1.000 sản phẩm X (đơn vị: đồng):
- Xuất kho vật liệu chính 500.000.000 và vật liệu phụ 40.000.000.
- Cuối tháng, vật liệu chính thừa nhập lại kho 10.000.000.
- Theo định mức, chi phí vật liệu bình thường cho 1.000 sản phẩm là 520.000.000.
Bút toán:
- Nợ TK 621: 540.000.000 / Có TK 152: 540.000.000.
- Nợ TK 152: 10.000.000 / Có TK 621: 10.000.000.
- Chi phí thực tế = 540.000.000 − 10.000.000 = 530.000.000; vượt định mức 10.000.000.
- Nợ TK 154: 520.000.000, Nợ TK 632: 10.000.000 / Có TK 621: 530.000.000.
Phần 10.000.000 vượt mức được ghi thẳng vào giá vốn trong kỳ, không làm tăng giá thành đơn vị của sản phẩm X (520.000 đồng/sản phẩm).
Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán
- Định mức tiêu hao: doanh nghiệp sản xuất nên xây dựng và lưu định mức nguyên vật liệu (do doanh nghiệp tự ban hành) làm căn cứ xác định phần vượt mức và giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra.
- Đối chiếu xuất – nhập – tồn: số xuất dùng trên TK 621 phải khớp với báo cáo nhập xuất tồn kho và phiếu xuất kho có ký nhận của phân xưởng.
- Kiểm kê cuối kỳ: vật liệu đã lĩnh nhưng còn tại phân xưởng cần kiểm kê để ghi giảm chi phí hoặc nhập lại kho, tránh đẩy giá thành và giá vốn lên cao.
- Chứng từ mua vào: hóa đơn, hợp đồng; khoản mua từ 5 triệu đồng (gồm thuế) cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT và tính vào chi phí được trừ.
- Phân bổ cho sản phẩm dở dang: kiểm toán viên thường kiểm tra phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ (theo chi phí vật liệu trực tiếp, theo sản lượng tương đương…) và tính nhất quán giữa các kỳ.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp dịch vụ có dùng TK 621 không?
Có, nếu dịch vụ tiêu hao vật liệu trực tiếp (ví dụ vật tư lắp đặt, sửa chữa). Doanh nghiệp dịch vụ thuần túy không phát sinh vật liệu thì chủ yếu dùng TK 622, 627 để tập hợp giá thành dịch vụ.
TK 621 có cần mở chi tiết không?
TT 99 không quy định tài khoản cấp 2 cho TK 621, nhưng để tính giá thành, doanh nghiệp cần mở chi tiết theo đối tượng tập hợp chi phí (sản phẩm, đơn hàng, công trình, phân xưởng).
Doanh nghiệp theo TT 133 có TK 621 không?
Không. Theo TT 133/2016/TT-BTC, chi phí sản xuất được tập hợp thẳng vào TK 154; doanh nghiệp tự theo dõi chi tiết khoản mục vật liệu trực tiếp trên TK 154.
Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Thông tư 133/2016/TT-BTC; Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 – Hàng tồn kho – tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

