Năm 2026, hoạt động chuyển giá tại Việt Nam được quản lý chủ yếu bằng Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026), Nghị định 132/2020/NĐ-CP về giao dịch liên kết (sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP) và Nghị định 236/2025/NĐ-CP về thuế tối thiểu toàn cầu. Bài viết hệ thống hóa khung pháp lý này theo ba lớp: văn bản, cơ quan thực thi và công cụ quản lý, để doanh nghiệp biết mình chịu ràng buộc bởi đâu.
Lớp 1: Hệ thống văn bản pháp lý
| Văn bản | Nội dung liên quan đến chuyển giá |
|---|---|
| Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 | Nguyên tắc quản lý giao dịch liên kết, quyền ấn định thuế, cơ chế thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá (APA), trao đổi thông tin thuế |
| Nghị định 252/2026/NĐ-CP | Hướng dẫn chung Luật Quản lý thuế, thay Nghị định 126/2020/NĐ-CP |
| Nghị định 132/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP | Xác định bên liên kết, phương pháp xác định giá, hồ sơ, kê khai, khống chế lãi vay 30% EBITDA |
| Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP | Điều kiện chi phí được trừ, ưu đãi thuế |
| Nghị quyết 107/2023/QH15, Nghị định 236/2025/NĐ-CP | Thuế suất tối thiểu 15% với tập đoàn đa quốc gia lớn |
| Nghị định 125/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP | Xử phạt vi phạm hành chính về thuế |
| Các hiệp định tránh đánh thuế hai lần | Thủ tục thỏa thuận song phương, trao đổi thông tin |
Bảng tóm tắt từng điều khoản của Nghị định 132 sau sửa đổi có tại bài Nghị định 132/2020/NĐ-CP và các sửa đổi theo Nghị định 20/2025.
Lớp 2: Cơ quan thực thi
- Cục Thuế (Bộ Tài chính): thay Tổng cục Thuế từ 01/03/2025; xây dựng hướng dẫn, quản lý cơ sở dữ liệu, chủ trì APA và trao đổi thông tin quốc tế.
- Thuế tỉnh, thành phố và Thuế cơ sở: từ 01/07/2025 có 34 Thuế tỉnh, thành phố và 350 Thuế cơ sở; thực hiện kiểm tra, thanh tra doanh nghiệp có giao dịch liên kết theo phân cấp.
- Cơ quan hải quan: kiểm soát trị giá hải quan hàng nhập khẩu từ bên liên kết.
- Kiểm toán nhà nước, cơ quan đầu tư: phối hợp cung cấp thông tin về dự án, ưu đãi.
Lớp 3: Công cụ quản lý
Kê khai và hồ sơ
Doanh nghiệp có giao dịch liên kết kê khai Phụ lục I cùng tờ khai quyết toán thuế TNDN và lập hồ sơ xác định giá (hồ sơ quốc gia, hồ sơ toàn cầu, báo cáo lợi nhuận liên quốc gia khi thuộc diện). Doanh nghiệp có doanh thu dưới 50 tỷ đồng và tổng giao dịch liên kết dưới 30 tỷ đồng, hoặc đáp ứng điều kiện chức năng đơn giản, được miễn lập hồ sơ.
Phân tích rủi ro và cơ sở dữ liệu
Dữ liệu kê khai, hóa đơn điện tử, dữ liệu hải quan và thông tin trao đổi quốc tế được dùng để chọn doanh nghiệp kiểm tra. Luật Quản lý thuế 2025 đẩy mạnh quản lý theo rủi ro và ứng dụng dữ liệu.
Kiểm tra, thanh tra và ấn định
Khi giá giao dịch không phù hợp nguyên tắc giao dịch độc lập, cơ quan thuế điều chỉnh và ấn định thu nhập chịu thuế. Phương pháp điều chỉnh được giải thích tại bài xác định giá tính thuế trong giao dịch liên kết.
APA và thủ tục thỏa thuận song phương
Công cụ mang tính phòng ngừa, giúp doanh nghiệp và cơ quan thuế thống nhất trước phương pháp xác định giá cho nhiều năm, giảm nguy cơ đánh thuế hai lần.
Điểm còn hạn chế và hướng hoàn thiện
- Thiếu dữ liệu so sánh nội địa, doanh nghiệp và cơ quan thuế phụ thuộc cơ sở dữ liệu nước ngoài.
- Giao dịch tài sản vô hình, dịch vụ nội bộ tập đoàn khó định giá.
- Năng lực chuyên sâu về chuyển giá cần tiếp tục được tăng cường ở cấp địa phương sau sắp xếp bộ máy.
Các biện pháp cụ thể mà cơ quan thuế đang triển khai được trình bày trong bài biện pháp chống chuyển giá ở Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Luật Quản lý thuế 2025 có thay đổi quy định xác định giá giao dịch liên kết không?
Nội dung chi tiết về phương pháp, hồ sơ vẫn nằm ở Nghị định 132/2020 (sửa đổi). Luật mới chủ yếu tác động tới quy trình quản lý, khai bổ sung, quản lý rủi ro; doanh nghiệp nên theo dõi văn bản hướng dẫn mới nếu có.
Doanh nghiệp trong nước có chịu khung pháp lý này không?
Có, nếu phát sinh giao dịch với bên liên kết theo tiêu chí của Nghị định 132/2020, kể cả khi các bên đều là doanh nghiệp Việt Nam.
Nguồn tham khảo: Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 252/2026/NĐ-CP; Nghị định 132/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP; Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15; Nghị định 236/2025/NĐ-CP; Nghị định 125/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Tổng hợp nghĩa vụ, hồ sơ và quy định giao dịch liên kết tại Cẩm nang giao dịch liên kết và chuyển giá 2026.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ rà soát rủi ro thuế, chuyển giá. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
