22 tháng 11, 2025 Tin tức

Tài khoản 3412 – Nợ thuê tài chính là tài khoản cấp 2 của TK 341, phản ánh số tiền bên đi thuê còn phải trả theo hợp đồng thuê tài chính và tình hình thanh toán khoản nợ này. TK 3412 luôn đi cùng TK 212 – TSCĐ thuê tài chính. Số hiệu và tên tài khoản không thay đổi trong Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Nguyên tắc kế toán tài khoản 3412

  • Nợ gốc thuê tài chính ghi nhận ban đầu bằng giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu hoặc giá trị hợp lý của tài sản thuê, lấy giá trị thấp hơn (không gồm thuế GTGT).
  • Mỗi kỳ thanh toán được tách thành hai phần: trả nợ gốc (ghi giảm TK 3412) và lãi thuê (ghi vào chi phí tài chính hoặc vốn hóa nếu đủ điều kiện).
  • Theo dõi chi tiết theo từng hợp đồng, từng bên cho thuê; phần nợ gốc đến hạn trả trong 12 tháng tới trình bày là nợ ngắn hạn.
  • Nợ thuê bằng ngoại tệ phải đánh giá lại theo tỷ giá cuối kỳ.

Kết cấu và nội dung phản ánh

Bên Nợ Bên Có
Số nợ gốc thuê tài chính đã trả Nợ gốc thuê tài chính phát sinh khi nhận tài sản thuê
Chênh lệch tỷ giá giảm (nợ thuê ngoại tệ) Chênh lệch tỷ giá tăng (nợ thuê ngoại tệ)
Số dư bên Có: nợ gốc thuê tài chính còn phải trả cuối kỳ.

Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp

  • Nhận tài sản thuê tài chính: Nợ TK 212 / Có TK 3412.
  • Chi phí trực tiếp ban đầu (đàm phán, ký hợp đồng): Nợ TK 212 / Có TK 111, 112.
  • Thanh toán tiền thuê định kỳ: Nợ TK 3412 (nợ gốc), Nợ TK 635 (lãi thuê), Nợ TK 133 (thuế GTGT, nếu có) / Có TK 111, 112.
  • Lãi thuê đến hạn chưa trả: Nợ TK 635 / Có TK 335.
  • Đánh giá lại nợ thuê ngoại tệ: Nợ TK 413 / Có TK 3412 (tỷ giá tăng) hoặc ngược lại.

Ví dụ

Ngày 01/01/2026, Công ty C thuê tài chính một dây chuyền, giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu là 480.000.000 đồng, lãi suất ngầm định 7,5%/năm, mỗi năm trả 132.000.000 đồng vào cuối năm.

  • Nhận tài sản: Nợ TK 212: 480.000.000 / Có TK 3412: 480.000.000.
  • Cuối năm 2026, lãi thuê = 480.000.000 × 7,5% = 36.000.000; nợ gốc = 132.000.000 − 36.000.000 = 96.000.000. Ghi: Nợ TK 3412: 96.000.000, Nợ TK 635: 36.000.000 / Có TK 112: 132.000.000.
  • Số dư TK 3412 còn 384.000.000. Phần gốc sẽ trả năm 2027 là 132.000.000 − 384.000.000 × 7,5% = 103.200.000 đồng, được trình bày là nợ ngắn hạn.

Lưu ý khi kiểm toán

  • Đối chiếu số dư với bảng lịch trả nợ của bên cho thuê và lấy xác nhận cuối năm.
  • Kiểm tra cách tách gốc/lãi; tránh ghi toàn bộ tiền thuê vào chi phí như thuê hoạt động.

Câu hỏi thường gặp

Thuê hoạt động có dùng TK 3412 không?

Không. Tiền thuê hoạt động ghi thẳng vào chi phí theo kỳ (hoặc qua TK 242 nếu trả trước), không ghi nhận tài sản và nợ thuê.

Lãi thuê tài chính luôn ghi vào chi phí tài chính?

Thông thường lãi thuê ghi vào TK 635. Nếu tài sản thuê phục vụ việc đầu tư, xây dựng một tài sản dở dang đủ điều kiện theo Chuẩn mực kế toán số 16, phần lãi tương ứng được vốn hóa vào TK 241.

Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 06 – Thuê tài sản. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x