22 tháng 11, 2025 Tin tức

Tài khoản 332 – Phải trả cổ tức, lợi nhuận là tài khoản mới của Thông tư 99/2025/TT-BTC, dùng để phản ánh số cổ tức, lợi nhuận doanh nghiệp phải trả cho cổ đông, thành viên góp vốn (bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ) và tình hình chi trả. Tài khoản thuộc loại 3 (nợ phải trả) trong hệ thống tài khoản ban hành kèm TT 99, áp dụng từ 01/01/2026. Trước đây, theo TT 200, khoản này được ghi chung vào TK 3388 – Phải trả, phải nộp khác.

Thay đổi so với Thông tư 200

  • Tài khoản cấp 1 mới: TT 200 không có TK 332; cổ tức, lợi nhuận phải trả ghi Có TK 3388. TT 99 tách riêng để theo dõi và trình bày rõ nghĩa vụ với chủ sở hữu.
  • Thời điểm ghi nhận được quy định cụ thể: là thời điểm doanh nghiệp không còn quyền từ chối nghĩa vụ chi trả theo pháp luật liên quan, không phải lúc dự kiến hay tạm tính.
  • Phạm vi gồm cả cổ tức, lợi nhuận trả bằng tài sản phi tiền tệ.
  • Khi chuyển sang TT 99, số dư cổ tức, lợi nhuận còn phải trả trên TK 3388 tại 31/12/2025 nên được chuyển sang TK 332.

Nguyên tắc kế toán tài khoản 332

  • Thời điểm ghi nhận khoản phải trả:
    • Doanh nghiệp thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật chứng khoán (công ty đại chúng, niêm yết…): căn cứ quy định của pháp luật về chứng khoán.
    • Doanh nghiệp khác: căn cứ Luật Doanh nghiệp và Điều lệ công ty, thường là khi có nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng thành viên hoặc quyết định của chủ sở hữu về việc chia cổ tức, lợi nhuận.
  • Theo dõi chi tiết theo từng cổ đông, thành viên góp vốn, từng đợt chi trả; tách riêng cổ đông cá nhân và tổ chức để phục vụ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.
  • Cổ tức bằng cổ phiếu (phát hành thêm cổ phiếu từ lợi nhuận) không làm phát sinh nghĩa vụ trả bằng tiền, tài sản nên không ghi qua TK 332.
  • Nguồn chi trả là lợi nhuận sau thuế chưa phân phối; doanh nghiệp chỉ được chia khi đáp ứng điều kiện của Luật Doanh nghiệp (đã hoàn thành nghĩa vụ thuế, trích lập quỹ, bảo đảm thanh toán đủ nợ đến hạn sau khi chia…).

Kết cấu và nội dung phản ánh

Bên Nợ Bên Có
Cổ tức, lợi nhuận đã trả bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ cho cổ đông, thành viên góp vốn; số thuế TNCN đã khấu trừ khi chi trả. Cổ tức, lợi nhuận phải trả bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ cho cổ đông, thành viên góp vốn.
Số dư bên Có: số cổ tức, lợi nhuận được chia còn phải trả tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.

Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp

  1. Tại ngày doanh nghiệp không còn quyền từ chối chi trả (ví dụ ngày nghị quyết chia cổ tức có hiệu lực): Nợ TK 421 / Có TK 332.
  2. Khấu trừ thuế TNCN của cổ đông, thành viên là cá nhân: Nợ TK 332 / Có TK 3335.
  3. Chi trả bằng tiền: Nợ TK 332 / Có TK 111, 112.
  4. Chi trả bằng tài sản phi tiền tệ: ghi giảm TK 332 theo giá trị đã quyết định chi trả; việc ghi giảm tài sản và ghi nhận chênh lệch (nếu có) doanh nghiệp đối chiếu hướng dẫn của TT 99 đối với loại tài sản đem chi trả.
  5. Nộp thuế TNCN đã khấu trừ: Nợ TK 3335 / Có TK 112.
  6. Tạm ứng cổ tức trong năm theo quyết định có thẩm quyền: cũng ghi Nợ TK 421 / Có TK 332 tại thời điểm quyết định, sau đó chi trả như trên.

Ví dụ

Công ty cổ phần X có 5.000.000 cổ phiếu phổ thông, mệnh giá 10.000 đồng. Ngày 20/04/2026, Đại hội đồng cổ đông thường niên thông qua chia cổ tức năm 2025 bằng tiền với tỷ lệ 10% mệnh giá (1.000 đồng/cổ phiếu).

  • Tổng cổ tức: 5.000.000 × 1.000 = 5.000.000.000 đồng.
  • 20/04/2026: Nợ TK 4211 / Có TK 332: 5.000.000.000.

Cổ đông cá nhân nắm 40% cổ phần, được chia 2.000.000.000 đồng; số thuế TNCN X khấu trừ theo quy định giả định là 100.000.000 đồng.

  • Khấu trừ thuế: Nợ TK 332 / Có TK 3335: 100.000.000.
  • Ngày 15/06/2026 chi trả: Nợ TK 332 / Có TK 112: 4.900.000.000.
  • Nộp thuế TNCN: Nợ TK 3335 / Có TK 112: 100.000.000.

Nếu đến 30/06/2026 còn một số cổ đông chưa nhận tiền (chưa cập nhật tài khoản), phần chưa trả nằm ở số dư Có TK 332 và trình bày trong nợ phải trả ngắn hạn.

Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán

  • Hồ sơ pháp lý: nghị quyết, biên bản họp, danh sách cổ đông chốt quyền, thông báo chi trả là căn cứ ghi nhận; kiểm toán viên đối chiếu ngày ghi sổ với ngày nghị quyết.
  • Thời hạn thanh toán: với công ty cổ phần, Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 yêu cầu cổ tức được thanh toán đầy đủ trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày kết thúc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên. Số dư TK 332 kéo dài cần giải trình.
  • Thuế TNCN: phải khấu trừ khi chi trả cho cá nhân và kê khai đúng kỳ; cổ tức trả cho tổ chức trong nước thường không khấu trừ thuế TNDN tại nguồn.
  • Điều kiện chia lợi nhuận: chia khi lỗ lũy kế hoặc chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính là rủi ro pháp lý cho hội đồng quản trị, ban điều hành.

Câu hỏi thường gặp

Từ năm 2026, cổ tức phải trả còn ghi TK 3388 không?

Doanh nghiệp áp dụng TT 99 ghi vào TK 332. Doanh nghiệp tiếp tục áp dụng TT 133/2016/TT-BTC vẫn theo hệ thống tài khoản của TT 133.

Chia cổ tức bằng cổ phiếu có ghi TK 332 không?

Không. Cổ tức bằng cổ phiếu ghi giảm lợi nhuận chưa phân phối và tăng vốn góp của chủ sở hữu (TK 4111), không phát sinh khoản phải trả.

Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 (sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15); Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 – tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ tư vấn kế toán. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x