Tài khoản 213 – Tài sản cố định vô hình dùng để phản ánh nguyên giá và biến động của các tài sản không có hình thái vật chất mà doanh nghiệp nắm giữ để sản xuất, kinh doanh, cung cấp dịch vụ hoặc cho thuê, như quyền sử dụng đất, phần mềm, bằng sáng chế, nhãn hiệu, giấy phép, quyền tác giả. Tài khoản thuộc loại 2 trong hệ thống tài khoản ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026. Hao mòn TSCĐ vô hình được theo dõi trên TK 2143.
Thay đổi so với Thông tư 200
- Theo danh mục Phụ lục II TT 99, TK 213 không quy định tài khoản cấp 2 (TT 200 có 2131–2138). Doanh nghiệp tự mở chi tiết theo loại: quyền sử dụng đất, quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, phần mềm, giấy phép, giấy phép nhượng quyền…
- Chi phí giai đoạn triển khai đủ điều kiện được tập hợp trên TK 2412 – Xây dựng cơ bản, khi kết thúc mới kết chuyển vào TK 213.
- Nguyên tắc ghi nhận và khấu hao về cơ bản kế thừa TT 200 và Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 04.
Nguyên tắc kế toán tài khoản 213
- Nguyên giá mua riêng biệt: giá mua sau chiết khấu, giảm giá, cộng thuế không được hoàn lại và chi phí trực tiếp để đưa tài sản vào sử dụng (cài đặt, cấu hình phần mềm, phí đăng ký).
- Quyền sử dụng đất: nguyên giá là số tiền đã trả để có quyền sử dụng đất hợp pháp (tiền chuyển nhượng, đền bù, giải phóng và san lấp mặt bằng, lệ phí trước bạ) hoặc giá trị thỏa thuận khi nhận góp vốn. Chỉ trích khấu hao quyền sử dụng đất có thời hạn.
- Nghiên cứu và triển khai: chi phí giai đoạn nghiên cứu luôn ghi vào chi phí trong kỳ. Chi phí giai đoạn triển khai chỉ được vốn hóa khi kết quả đáp ứng định nghĩa và tiêu chuẩn TSCĐ vô hình; không tách được hai giai đoạn thì toàn bộ ghi vào chi phí. Chi phí đã ghi vào chi phí kỳ trước không được ghi ngược lại vào nguyên giá.
- Không ghi nhận là TSCĐ vô hình: chi phí thành lập doanh nghiệp, đào tạo nhân viên, quảng cáo trước hoạt động, chi phí di dời địa điểm – các khoản này ghi vào chi phí kinh doanh.
- Chi phí sau ghi nhận ban đầu ghi vào chi phí trong kỳ, trừ khi chắc chắn làm tăng lợi ích kinh tế và gắn với tài sản cụ thể thì ghi tăng nguyên giá.
- Mỗi tài sản được theo dõi chi tiết trong sổ TSCĐ.
Kết cấu và nội dung phản ánh
| Bên Nợ | Bên Có |
|---|---|
| Nguyên giá TSCĐ vô hình tăng (mua, tự phát triển, nhận góp vốn, được cấp, biếu tặng). | Nguyên giá TSCĐ vô hình giảm (nhượng bán, thanh lý, góp vốn vào đơn vị khác, chuyển sang BĐSĐT). |
| Số dư bên Nợ: nguyên giá TSCĐ vô hình hiện có cuối kỳ. | |
Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp
- Mua TSCĐ vô hình dùng cho hoạt động chịu thuế GTGT: Nợ TK 213, Nợ TK 1332 / Có TK 112, 331, 341. Dùng cho hoạt động không chịu thuế: Nợ TK 213 theo tổng giá thanh toán.
- Mua trả chậm: Nợ TK 213 (giá trả ngay), Nợ TK 1332 / Có TK 331; lãi trả chậm định kỳ Nợ TK 635 / Có TK 331.
- Mua quyền sử dụng đất cùng nhà xưởng: Nợ TK 213 (giá trị quyền sử dụng đất), Nợ TK 211 (nhà xưởng), Nợ TK 1332 / Có TK 111, 112, 331.
- Chi phí triển khai đủ điều kiện: khi phát sinh Nợ TK 2412 / Có TK 111, 112, 334; khi hoàn thành Nợ TK 213 / Có TK 2412.
- Nhận góp vốn bằng TSCĐ vô hình: Nợ TK 213 / Có TK 411.
- Trích khấu hao: Nợ TK 627, 641, 642 / Có TK 2143.
- Nhượng bán, thanh lý: Nợ TK 2143, Nợ TK 811 / Có TK 213; thu tiền Nợ TK 111, 112, 131 / Có TK 711, Có TK 3331.
Ví dụ
Tháng 04/2026, Công ty Q mua bản quyền phần mềm quản trị doanh nghiệp (ERP) vĩnh viễn, giá chưa thuế 600.000.000 đồng; chi phí triển khai, cấu hình của nhà cung cấp 120.000.000 đồng chưa thuế; chi phí đào tạo người dùng 30.000.000 đồng. Thanh toán chuyển khoản.
- Nguyên giá phần mềm: 600.000.000 + 120.000.000 = 720.000.000. Chi phí đào tạo không tính vào nguyên giá.
- Bút toán: Nợ TK 213: 720.000.000, Nợ TK 642: 30.000.000, Nợ TK 1332 (thuế GTGT theo hóa đơn, nếu có) / Có TK 112.
- Giả định khấu hao 5 năm từ tháng 05/2026: 720.000.000 / 60 = 12.000.000/tháng, ghi Nợ TK 642 / Có TK 2143.
Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán
- Quyền sử dụng đất: kiểm tra giấy chứng nhận, thời hạn sử dụng để xác định có trích khấu hao hay không; tách đúng giá trị đất và tài sản trên đất.
- Chi phí phát triển nội bộ: kiểm toán viên yêu cầu bằng chứng về khả năng kỹ thuật, ý định hoàn thành, nguồn lực và lợi ích kinh tế tương lai trước khi chấp nhận vốn hóa.
- Khấu hao cho mục đích thuế: áp dụng TT 45/2013/TT-BTC (tiếp tục hiệu lực nhưng không quá 31/12/2026) cùng Luật 67/2025/QH15 và NĐ 320/2025/NĐ-CP; theo dõi thông tư thay thế dự kiến áp dụng từ 2027.
- Phần mềm đi kèm máy: phần mềm gắn liền, không thể tách rời phần cứng thường được ghi nhận chung vào nguyên giá TSCĐ hữu hình.
Câu hỏi thường gặp
Phần mềm thuê bao theo năm có ghi TK 213 không?
Không. Phí thuê bao phần mềm (SaaS) là chi phí dịch vụ; nếu trả trước nhiều kỳ thì đưa vào TK 242 và phân bổ dần.
Quyền sử dụng đất lâu dài có trích khấu hao không?
Không. Chỉ quyền sử dụng đất có thời hạn mới trích khấu hao; quyền sử dụng đất lâu dài giữ nguyên giá trên TK 213.
Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 04 – TSCĐ vô hình; Thông tư 45/2013/TT-BTC; Nghị định 320/2025/NĐ-CP – tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

