22 tháng 11, 2025 Tin tức

Tài khoản 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn là tài khoản dùng để phản ánh các khoản đầu tư mà doanh nghiệp có ý định và có khả năng giữ đến khi đáo hạn, như tiền gửi có kỳ hạn, trái phiếu, khoản cho vay theo khế ước, thương phiếu, cổ phiếu ưu đãi được phân loại là nợ phải trả. Tài khoản thuộc loại 1 trong hệ thống tài khoản ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026. Thu nhập của các khoản này (lãi, chiết khấu được phân bổ) được ghi vào TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính.

Thay đổi so với Thông tư 200

  • TT 99 giữ nguyên số hiệu, tên và bốn tài khoản cấp 2 (1281, 1282, 1283, 1288).
  • Điểm liên quan đáng chú ý: TK 112 nay có tên “Tiền gửi không kỳ hạn”, nên mọi khoản tiền gửi có kỳ hạn đều được theo dõi ở TK 1281, ranh giới với TK 112 rõ hơn.
  • Nguyên tắc phân bổ chiết khấu, phụ trội của trái phiếu và công cụ nợ được hướng dẫn cụ thể: phân bổ theo phương pháp đường thẳng hoặc lãi suất thực, áp dụng nhất quán; có hướng dẫn riêng cho công cụ lãi suất thả nổi.

Nguyên tắc kế toán tài khoản 128

  • Chỉ ghi vào TK 128 khoản đầu tư doanh nghiệp có ý định và khả năng nắm giữ đến ngày đáo hạn. Chứng khoán, công cụ nợ mua để bán kiếm lời ghi vào TK 121 – Chứng khoán kinh doanh.
  • Giá gốc gồm giá mua và chi phí liên quan trực tiếp (môi giới, phí giao dịch). Khoản lãi nhận trước được trừ vào số tiền thực chi.
  • Mở sổ chi tiết theo từng khoản đầu tư, từng kỳ hạn, đối tượng, loại nguyên tệ, số lượng.
  • Khi lập báo cáo tài chính, phân loại ngắn hạn hoặc dài hạn theo thời hạn còn lại (đến 12 tháng là ngắn hạn). Khoản tiền gửi có kỳ hạn gốc ngắn, dễ chuyển đổi, ít rủi ro có thể được trình bày là tương đương tiền theo hướng dẫn lập báo cáo; doanh nghiệp đối chiếu tiêu chí cụ thể của TT 99.
  • Định kỳ đánh giá khả năng thu hồi. Khi có bằng chứng chắc chắn một phần hoặc toàn bộ khoản đầu tư không thu hồi được, ghi nhận tổn thất vào chi phí tài chính; khoản có bản chất tương tự nợ phải thu khó đòi được trích lập dự phòng qua TK 229.
  • Khoản đầu tư gốc ngoại tệ được đánh giá lại cuối kỳ theo hướng dẫn của TK 413.

Kết cấu và nội dung phản ánh

Bên Nợ Bên Có
Giá trị các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn tăng (gửi tiền, mua trái phiếu, cho vay; chiết khấu được phân bổ; chênh lệch tăng khi đánh giá lại ngoại tệ). Giá trị giảm (thu hồi khi đáo hạn, thanh lý trước hạn, phụ trội được phân bổ, tổn thất, chênh lệch giảm khi đánh giá lại).
Số dư bên Nợ: giá trị các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn hiện có cuối kỳ.

Tài khoản 128 có 4 tài khoản cấp 2:

Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp

  • Gửi tiền có kỳ hạn, mua trái phiếu, cho vay: Nợ TK 128 (chi tiết) / Có TK 111, 112 (số thực chi).
  • Lãi nhận định kỳ bằng tiền: Nợ TK 111, 112 / Có TK 515.
  • Lãi đã phát sinh đến cuối kỳ nhưng chưa đến hạn nhận: Nợ TK 1388 / Có TK 515.
  • Lãi nhận trước được phân bổ hoặc chiết khấu được phân bổ: Nợ TK 128 / Có TK 515.
  • Phân bổ phụ trội: Nợ TK 515 / Có TK 128 (phần vượt lãi danh nghĩa ghi vào TK 635).
  • Thu hồi khi đáo hạn: Nợ TK 111, 112 / Có TK 128 (kèm Có TK 515 với lãi kỳ cuối).
  • Thanh lý, chuyển nhượng trước hạn: Nợ TK 111, 112; Nợ TK 635 (nếu lỗ) / Có TK 128; Có TK 515 (nếu lãi).

Ví dụ

Ngày 01/01/2026, Công ty S mua 1.000 trái phiếu doanh nghiệp, mệnh giá 1 triệu đồng/trái phiếu, kỳ hạn 2 năm, lãi suất 6%/năm trả cuối mỗi năm, với giá 980 triệu đồng (chiết khấu 20 triệu đồng); công ty dự định giữ đến đáo hạn.

  • Mua: Nợ TK 1282: 980.000.000 / Có TK 112: 980.000.000.
  • 31/12/2026 nhận lãi: Nợ TK 112: 60.000.000 / Có TK 515: 60.000.000 (1 tỷ × 6%).
  • Phân bổ chiết khấu theo đường thẳng: Nợ TK 1282: 10.000.000 / Có TK 515: 10.000.000. Giá trị ghi sổ còn 990 triệu đồng.
  • Năm 2027 ghi tương tự; khi đáo hạn ngày 31/12/2027, giá trị ghi sổ đạt 1 tỷ đồng: Nợ TK 112: 1.000.000.000 / Có TK 1282: 1.000.000.000.

Trên báo cáo tình hình tài chính 31/12/2026, khoản trái phiếu còn 12 tháng đến đáo hạn được trình bày là đầu tư ngắn hạn.

Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán

  • Đối chiếu số dư 1281 với sổ phụ, xác nhận của ngân hàng; số dư 1282, 1283, 1288 với hợp đồng, xác nhận của tổ chức phát hành, bên vay.
  • Kiểm tra dự thu lãi đến cuối kỳ và tính đúng kỳ của doanh thu tài chính.
  • Khoản cho vay bên liên kết cần xem xét lãi suất, điều kiện theo quy định về giao dịch liên kết (Nghị định 132/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP).
  • Khoản tiền gửi bị cầm cố, phong tỏa để bảo đảm khoản vay phải thuyết minh trên báo cáo tài chính.

Câu hỏi thường gặp

Tiền gửi kỳ hạn 1 tháng ghi TK 112 hay 1281?

Ghi TK 1281, vì TK 112 theo TT 99 chỉ dùng cho tiền gửi không kỳ hạn. Khi lập báo cáo, khoản này có thể được trình bày là tương đương tiền nếu đáp ứng tiêu chí.

Trái phiếu mua để bán lại trong ngắn hạn có ghi TK 128?

Không. Trái phiếu nắm giữ vì mục đích kinh doanh ghi vào TK 121 – Chứng khoán kinh doanh.

Cho nhân viên vay tiền có ghi TK 1283?

Khoản cho vay theo khế ước, có kỳ hạn thu hồi ghi TK 1283; khoản người lao động mượn ngắn ngày không có khế ước thường ghi TK 1388.

Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Thông tư 200/2014/TT-BTC (đối chiếu); Nghị định 132/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP) – tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x