Người hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế cần cập nhật kiến thức định kỳ để duy trì năng lực hành nghề, theo khung quản lý mới tại Thông tư 109/2026/TT-BTC (thay Thông tư 10/2021/TT-BTC). Trọng tâm cập nhật năm 2026 là hệ thống luật thuế mới có hiệu lực từ 2025–2026. Thời lượng, hình thức và đơn vị tổ chức cụ thể cần đối chiếu nguyên văn Thông tư 109/2026; bài này tập trung vào nội dung nên cập nhật và cách đại lý thuế tổ chức việc học.
Thay đổi về quản lý hành nghề theo Thông tư 109/2026/TT-BTC
Thông tư 109/2026/TT-BTC ngày 24/07/2026 thay thế Thông tư 10/2021/TT-BTC (văn bản từng thay Thông tư 117/2012/TT-BTC). Những thay đổi chính liên quan đến người hành nghề:
- Bỏ kỳ thi chứng chỉ hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế do Cục Thuế tổ chức; năng lực được đánh giá thông qua tổ chức xã hội nghề nghiệp.
- Bỏ thủ tục xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế.
- Chuyển sang quản lý theo rủi ro và hậu kiểm.
Khi tiền kiểm được nới, trách nhiệm tự duy trì chuyên môn thuộc về đại lý thuế và từng nhân viên. Cập nhật kiến thức vì vậy trở thành bằng chứng quan trọng khi cơ quan thuế hậu kiểm. Tổng quan về quản lý hành nghề đại lý thuế được trình bày tại bài hướng dẫn quản lý hành nghề đại lý thuế.
Ai cần cập nhật kiến thức?
- Nhân viên đại lý thuế đang đăng ký hành nghề.
- Người đại diện theo pháp luật, người điều hành đại lý thuế trực tiếp ký hồ sơ.
- Kế toán viên, trợ lý tham gia lập hồ sơ khai thuế cho khách hàng, dù không bắt buộc theo văn bản, vẫn nên học cùng chương trình để bảo đảm chất lượng.
Đối tượng bắt buộc, trường hợp được miễn trong năm đầu và hậu quả khi không đáp ứng phải xác định theo Thông tư 109/2026 và quy chế của tổ chức xã hội nghề nghiệp được giao.
Nội dung cần cập nhật năm 2026
Năm 2026 có mật độ thay đổi pháp luật thuế lớn nhất trong nhiều năm. Chương trình cập nhật nên bao phủ tối thiểu các nhóm sau:
| Lĩnh vực | Văn bản trọng tâm | Điểm cần nắm |
|---|---|---|
| Quản lý thuế | Luật 108/2025/QH15; NĐ 252/2026/NĐ-CP; TT 89/2026/TT-BTC | Hiệu lực 01/07/2026; TNCN tiền lương khai theo quý; khai bổ sung trong 5 năm |
| Thuế TNCN | Luật 109/2025/QH15; NĐ 253/2026/NĐ-CP | Biểu 5 bậc; giảm trừ 15,5 triệu/6,2 triệu; khấu trừ 10% từ 5 triệu/lần |
| Thuế TNDN | Luật 67/2025/QH15; NĐ 320/2025/NĐ-CP | Thuế suất 15%, 17%, 20%; điều kiện chi phí được trừ |
| Thuế GTGT | Luật 48/2024/QH15, Luật 149/2025/QH15; NĐ 181/2025/NĐ-CP | Nhóm chuyển sang 5%; điều kiện khấu trừ, hoàn thuế |
| Hộ kinh doanh | NQ 198/2025/QH15; NĐ 68/2026, NĐ 141/2026 | Bỏ thuế khoán, bỏ lệ phí môn bài; ngưỡng 1 tỷ đồng |
| Hóa đơn, xử phạt | NĐ 70/2025/NĐ-CP; TT 32/2025/TT-BTC; NĐ 310/2025/NĐ-CP | Điều chỉnh, thay thế hóa đơn; mức phạt mới |
Ngoài thuế, người hành nghề nên ôn lại chế độ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, vì số liệu kế toán là đầu vào của mọi tờ khai. Bức tranh tổng thể các luật thuế mới có tại bài cải cách hệ thống thuế Việt Nam 2024–2026.
Đại lý thuế nên tổ chức cập nhật kiến thức thế nào?
- Lập kế hoạch năm: xác định danh sách nhân viên, thời lượng yêu cầu, đơn vị tổ chức được công nhận.
- Kết hợp học chính thức và nội bộ: khóa của tổ chức nghề nghiệp để đáp ứng quy định; buổi trao đổi nội bộ theo tình huống khách hàng thực tế.
- Lưu bằng chứng: giấy xác nhận, danh sách tham dự, tài liệu; sắp xếp theo từng nhân viên để xuất trình khi hậu kiểm.
- Gắn với kiểm soát chất lượng: sau mỗi đợt thay đổi luật, cập nhật checklist lập tờ khai và mẫu tư vấn.
Khách hàng sử dụng dịch vụ cũng có thể kiểm tra thông tin công khai về đại lý thuế; xem cách tra cứu, công khai thông tin đại lý thuế.
Câu hỏi thường gặp
Không còn thi chứng chỉ thì có cần cập nhật kiến thức không?
Có. Việc bỏ kỳ thi do Cục Thuế tổ chức không bỏ yêu cầu duy trì năng lực; đánh giá năng lực chuyển sang tổ chức xã hội nghề nghiệp và cơ quan thuế quản lý theo hậu kiểm.
Số giờ cập nhật kiến thức mỗi năm là bao nhiêu?
Thời lượng tối thiểu và cách tính giờ cần đối chiếu Thông tư 109/2026/TT-BTC và hướng dẫn của tổ chức xã hội nghề nghiệp; không nên áp dụng lại con số của Thông tư 10/2021.
Kế toán doanh nghiệp có phải cập nhật kiến thức theo Thông tư 109/2026 không?
Không. Thông tư 109/2026 điều chỉnh người hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế. Kế toán viên hành nghề chịu quy định riêng của pháp luật kế toán.
Nguồn tham khảo: Thông tư 109/2026/TT-BTC; Thông tư 10/2021/TT-BTC (hết hiệu lực); Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ tư vấn kế toán, thuế. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
