Giai đoạn 2024–2026, Việt Nam đã thay thế gần như toàn bộ các luật thuế chủ chốt: Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15, Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15, Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 và Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Đây là bước thực hiện định hướng cải cách hệ thống thuế đến năm 2030, với ba trục chính: mở rộng cơ sở thuế, đơn giản hóa thủ tục và quản lý dựa trên dữ liệu số. Doanh nghiệp cần nắm mốc hiệu lực của từng luật để áp dụng đúng cho từng kỳ tính thuế.
Mục tiêu của cải cách hệ thống thuế đến năm 2030
Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030 (phê duyệt tại Quyết định 508/QĐ-TTg năm 2022) đặt ra các hướng lớn mà các luật mới đang cụ thể hóa:
- Chính sách thuế đồng bộ, minh bạch, ổn định: hạn chế việc sửa đổi rải rác bằng nhiều văn bản dưới luật.
- Mở rộng cơ sở thuế: thu hẹp nhóm không chịu thuế, đưa thương mại điện tử, kinh tế số vào diện quản lý.
- Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh: thuế suất phân tầng, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế.
- Quản lý thuế hiện đại: giao dịch điện tử là mặc định, quản lý theo rủi ro, kết nối dữ liệu dân cư, ngân hàng, đất đai.
- Hội nhập quốc tế: áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, kiểm soát chuyển giá.
Các luật thuế mới và mốc hiệu lực
| Văn bản | Hiệu lực/áp dụng | Nội dung nổi bật |
|---|---|---|
| Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 (sửa bởi Luật 149/2025/QH15) | 01/07/2025; sửa đổi từ 01/01/2026 | Phân bón, máy móc nông nghiệp chuyển sang 5%; chi từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt để khấu trừ |
| Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 | Từ kỳ tính thuế 2025 | Thuế suất 15%, 17% cho doanh nghiệp quy mô nhỏ; mở rộng ưu đãi công nghệ cao, bán dẫn, AI |
| Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 | 01/07/2026; tiền lương, kinh doanh áp dụng từ kỳ tính thuế 2026 | Biểu lũy tiến 5 bậc; giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu/6,2 triệu đồng |
| Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 | 01/07/2026 | Khai bổ sung trong 5 năm; hoàn, miễn, giảm dựa trên dữ liệu; TNCN tiền lương khai theo quý |
| Nghị quyết 198/2025/QH15 | 01/01/2026 | Bỏ thuế khoán, bãi bỏ lệ phí môn bài; miễn TNDN 3 năm cho DNNVV mới thành lập |
| Nghị quyết 107/2023/QH15 | 01/01/2024 | Thuế tối thiểu toàn cầu 15% với tập đoàn đa quốc gia lớn |
Song song, bộ máy quản lý thuế được tinh gọn: Cục Thuế thuộc Bộ Tài chính thay Tổng cục Thuế từ 01/03/2025; từ 01/07/2025 có 34 Thuế tỉnh, thành phố và 350 Thuế cơ sở.
Tác động thực tế đến doanh nghiệp
Thuế TNDN và chi phí
Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm đến 3 tỷ đồng áp dụng 15%, trên 3 đến 50 tỷ đồng áp dụng 17%. Điều kiện chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hạ xuống từ 5 triệu đồng. Chi tiết tại bài thuế suất thuế TNDN 2026.
Thuế TNCN và tiền lương
Biểu thuế ít bậc hơn, giảm trừ cao hơn làm giảm số thuế của phần lớn người làm công ăn lương. Doanh nghiệp phải cập nhật phần mềm tính lương và chuyển kỳ khai sang quý.
Hộ kinh doanh và thương mại điện tử
Hộ có doanh thu năm đến 1 tỷ đồng không nộp GTGT, TNCN; trên mức này phải dùng hóa đơn điện tử. Sàn thương mại điện tử khấu trừ, nộp thay cho người bán cá nhân.
Quản lý thuế dựa trên dữ liệu
Cơ quan thuế đối chiếu tự động dữ liệu hóa đơn, ngân hàng, dân cư. Sai lệch giữa sổ sách và dữ liệu điện tử dễ bị phát hiện hơn, nên kiểm soát nội bộ về thuế cần chặt chẽ hơn trước.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì?
- Lập bảng mốc hiệu lực theo từng sắc thuế, áp dụng đúng luật cho từng kỳ (ví dụ năm 2025 đã theo Luật TNDN mới, TNCN tiền lương theo luật mới từ kỳ tính thuế 2026).
- Rà soát quy chế chi tiêu, thanh toán để đáp ứng ngưỡng 5 triệu đồng.
- Cập nhật phần mềm kế toán, hóa đơn theo Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 32/2025/TT-BTC.
- Đào tạo lại bộ phận kế toán; với đơn vị dịch vụ, xem yêu cầu tại bài cập nhật kiến thức cho người hành nghề dịch vụ thuế.
Câu hỏi thường gặp
Luật Quản lý thuế 2019 còn hiệu lực không?
Luật 38/2019/QH14 đã được thay bằng Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 từ 01/07/2026, cùng Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC.
Năm 2025 quyết toán thuế TNDN theo luật nào?
Kỳ tính thuế 2025 áp dụng Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
Còn chính sách giảm thuế GTGT không?
Có. Thuế GTGT 8% (giảm 2%) áp dụng từ 01/07/2025 đến 31/12/2026 theo Nghị quyết 204/2025/QH15, trừ các nhóm bị loại trừ.
Nguồn tham khảo: Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15; Luật 149/2025/QH15; Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15; Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15; Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị quyết 198/2025/QH15; Nghị quyết 107/2023/QH15; Quyết định 508/QĐ-TTg. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Tổng hợp nghĩa vụ, lịch kê khai và điểm mới về thuế tại Cẩm nang thuế doanh nghiệp 2026.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ rà soát rủi ro thuế. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
