Nghị định 174/2016/NĐ-CP hướng dẫn Luật Kế toán: nội dung chính còn áp dụng

Nghị định 174/2016/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Kế toán 88/2015/QH13, gồm chứng từ, sổ kế toán, lưu trữ tài liệu kế toán, kế toán trưởng, người làm kế toán và dịch vụ kế toán. Tính đến 10/2026, nghị định này vẫn được dùng làm căn cứ hướng dẫn chính cho các nội dung trên, trong khi Luật Kế toán đã được sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15 (hiệu lực 01/01/2025); doanh nghiệp nên kiểm tra tình trạng hiệu lực từng điều trên cơ sở dữ liệu văn bản trước khi áp dụng.

Thẻ văn bản

Những nội dung chính còn áp dụng

Lưu trữ tài liệu kế toán

• Tài liệu phục vụ quản lý, điều hành, không dùng trực tiếp ghi sổ: lưu tối thiểu 5 năm.
• Chứng từ dùng trực tiếp ghi sổ, sổ kế toán, báo cáo tài chính năm, hồ sơ thanh lý tài sản cố định, báo cáo kiểm toán: tối thiểu 10 năm.
• Tài liệu có tính sử liệu, ý nghĩa quan trọng: lưu vĩnh viễn.
• Quy định thời điểm tính thời hạn, trách nhiệm lưu trữ, thủ tục tiêu hủy và xử lý khi tài liệu bị mất, hủy hoại.

Áp dụng thực tế cho hồ sơ thuế xem bài hồ sơ, chứng từ thuế phải lưu trữ bao lâu.

Kế toán trưởng và phụ trách kế toán

• Tiêu chuẩn kế toán trưởng: có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng, thời gian công tác thực tế về kế toán theo trình độ đào tạo như quy định của Luật Kế toán.
• Doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí người phụ trách kế toán thay vì kế toán trưởng.
• Các trường hợp không được làm kế toán, kế toán trưởng (người có quan hệ gia đình với người đại diện, giám đốc, thủ kho, thủ quỹ…).
• Doanh nghiệp được thuê dịch vụ kế toán, dịch vụ làm kế toán trưởng của tổ chức, cá nhân đủ điều kiện.

Chứng từ, sổ kế toán và đơn vị tiền tệ

• Nội dung, cách lập, ký chứng từ kế toán (kể cả chứng từ điện tử).
• Đơn vị tiền tệ kế toán là đồng Việt Nam; điều kiện để doanh nghiệp chọn ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán và nghĩa vụ quy đổi khi lập báo cáo.
• Sửa chữa sổ kế toán, khóa sổ, lập báo cáo tài chính.

Kinh doanh dịch vụ kế toán

Điều kiện cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, đăng ký hành nghề, trách nhiệm của doanh nghiệp dịch vụ và cá nhân hành nghề.

Quan hệ với các văn bản kế toán năm 2026

Khi tổ chức lại bộ máy kế toán theo Thông tư 99/2025, các quy định về kế toán trưởng, chứng từ, lưu trữ của Nghị định 174/2016 vẫn là căn cứ thiết kế quy chế nội bộ; tham khảo cách ghi nhận một nghiệp vụ cụ thể tại bài hạch toán thanh lý tài sản cố định theo Thông tư 99/2025.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp nhỏ có bắt buộc bổ nhiệm kế toán trưởng?

Doanh nghiệp nhỏ thường phải bố trí kế toán trưởng hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng; riêng doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí người phụ trách kế toán.

Có được dùng ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán?

Được, nếu doanh nghiệp thu, chi chủ yếu bằng ngoại tệ và đáp ứng tiêu chí quy định; báo cáo tài chính nộp cơ quan nhà nước vẫn phải quy đổi sang đồng Việt Nam.

Nguồn tham khảo: Nghị định 174/2016/NĐ-CP; Luật Kế toán 88/2015/QH13 sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15; Thông tư 99/2025/TT-BTC; Thông tư 133/2016/TT-BTC; Nghị định 41/2018/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP. Tra cứu tại vbpl.vn.