22 tháng 11, 2025 Tin tức

Hoàn thuế giá trị gia tăng là việc Nhà nước trả lại cho doanh nghiệp số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết hoặc đã nộp thừa, khi doanh nghiệp thuộc một trong các trường hợp luật cho phép. Năm 2026, các trường hợp và điều kiện hoàn được quy định tại Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15 và Luật 149/2025/QH15) và Nghị định 181/2025/NĐ-CP (đã sửa đổi); thủ tục hoàn thực hiện theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026. Bài viết là bản đồ tổng quan để doanh nghiệp xác định mình có được hoàn không và đi qua quy trình như thế nào.

Năm nhóm trường hợp được hoàn thuế GTGT

Nhóm Khi nào phát sinh
Dự án đầu tư Thuế đầu vào của dự án đầu tư mới, mở rộng chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng
Xuất khẩu Thuế đầu vào của hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng
Sản xuất hàng thuế suất 5% Cơ sở chỉ sản xuất hàng 5% có số chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng sau 12 tháng hoặc 4 quý
Tổ chức lại, chấm dứt hoạt động Chuyển đổi sở hữu, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, giải thể, phá sản có thuế nộp thừa hoặc chưa khấu trừ hết
Trường hợp đặc thù khác Theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, điều ước quốc tế, hàng của người nước ngoài mang theo khi xuất cảnh…

Điểm mới quan trọng từ 01/01/2026: Luật 149/2025/QH15 bỏ điều kiện “người bán đã kê khai, nộp thuế” khi xét hoàn, giảm rủi ro doanh nghiệp bị từ chối vì lỗi của nhà cung cấp. Điều kiện chi tiết và các vướng mắc được phân tích tại bài hoàn thuế GTGT: điều kiện và vướng mắc thường gặp; riêng dự án đầu tư xem hoàn thuế GTGT dự án đầu tư mới.

Điều kiện nền tảng của mọi hồ sơ hoàn

  • Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.
  • Hóa đơn đầu vào hợp pháp theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP).
  • Hàng hóa, dịch vụ mua từ 5 triệu đồng (gồm thuế) có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
  • Thuế đầu vào gắn với hoạt động chịu thuế; phần dùng chung phải phân bổ hợp lý.
  • Số liệu trên tờ khai GTGT khớp với sổ kế toán và dữ liệu hóa đơn điện tử.

Quy trình hoàn thuế GTGT năm 2026

  1. Xác định trường hợp và số thuế đề nghị hoàn: tính số thuế chưa khấu trừ hết trên tờ khai, đối chiếu ngưỡng 300 triệu đồng và kỳ đề nghị hoàn.
  2. Rà soát hồ sơ đầu vào: loại trừ hóa đơn không đủ điều kiện trước khi nộp, tránh bị điều chỉnh giảm.
  3. Lập giấy đề nghị hoàn theo mẫu tại Thông tư 89/2026/TT-BTC, kèm tài liệu đặc thù (tờ khai hải quan, hợp đồng xuất khẩu, giấy chứng nhận đầu tư…).
  4. Nộp điện tử qua cổng thuế điện tử tới cơ quan thuế quản lý (Thuế tỉnh, thành phố hoặc Thuế cơ sở).
  5. Cơ quan thuế phân loại hồ sơ: hoàn trước, kiểm tra sau hoặc kiểm tra trước, hoàn sau, dựa trên dữ liệu và đánh giá rủi ro.
  6. Nhận quyết định hoàn: số được hoàn có thể bị bù trừ với tiền thuế còn nợ; phần còn lại chuyển về tài khoản doanh nghiệp.
  7. Hạch toán và lưu hồ sơ: ghi giảm thuế GTGT được khấu trừ khi nhận tiền; lưu đầy đủ hồ sơ cho đợt kiểm tra sau hoàn.

Hoàn trước hay kiểm tra trước?

Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 tăng cường ứng dụng dữ liệu và quản lý rủi ro trong hoàn thuế. Doanh nghiệp tuân thủ tốt, dữ liệu khớp có khả năng được hoàn trước, kiểm tra sau; doanh nghiệp đề nghị hoàn lần đầu, có dấu hiệu rủi ro hoặc từng vi phạm dễ bị kiểm tra trước. Thời hạn giải quyết cụ thể cho từng loại hồ sơ cần đối chiếu Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Hậu quả khi hoàn sai

Nếu kiểm tra sau hoàn phát hiện số đã hoàn lớn hơn số được hoàn, doanh nghiệp phải nộp lại số chênh lệch, tiền chậm nộp 0,03%/ngày và có thể bị phạt 20% số thuế được hoàn sai theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP). Vì vậy bước rà soát trước khi nộp quan trọng hơn tốc độ nộp hồ sơ.

Câu hỏi thường gặp

Số thuế chưa khấu trừ hết dưới 300 triệu đồng thì sao?

Doanh nghiệp tiếp tục chuyển sang khấu trừ ở kỳ sau; khi đủ ngưỡng và điều kiện mới đề nghị hoàn.

Hàng hóa áp dụng thuế GTGT 8% có được hoàn không?

Mức giảm thuế không làm mất quyền hoàn. Doanh nghiệp vẫn xét hoàn theo trường hợp tương ứng, với số thuế đầu vào thực tế chưa khấu trừ hết.

Đang bị kiểm tra thuế có nộp hồ sơ hoàn được không?

Vẫn nộp được; tuy nhiên hồ sơ thường được xếp vào diện kiểm tra trước, thời gian giải quyết dài hơn.

Nguồn tham khảo: Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15 và Luật 149/2025/QH15; Nghị định 181/2025/NĐ-CP (đã sửa đổi); Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 252/2026/NĐ-CP; Thông tư 89/2026/TT-BTC; Nghị định 125/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Tổng hợp nghĩa vụ, lịch kê khai và điểm mới về thuế tại Cẩm nang thuế doanh nghiệp 2026.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ tư vấn quyết toán thuế trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x