Hồ sơ chuyển giá tại Việt Nam gồm ba cấp: Local file (hồ sơ quốc gia), Master file (hồ sơ toàn cầu của tập đoàn) và CbCR (báo cáo lợi nhuận liên quốc gia). Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP), doanh nghiệp có giao dịch liên kết phải lập Local file và Master file trừ khi thuộc diện miễn; CbCR chỉ áp dụng khi công ty mẹ tối cao có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 18.000 tỷ đồng trở lên.
Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng siết chặt quản lý hoạt động chuyển giá, việc chuẩn bị hồ sơ chuyển giá trở thành nghĩa vụ bắt buộc đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Không chỉ giúp chứng minh tính minh bạch và tuân thủ nguyên tắc Arm’s Length, hồ sơ này còn là “lá chắn” bảo vệ doanh nghiệp trước rủi ro bị cơ quan thuế ấn định lại thu nhập. Vậy hồ sơ chuyển giá tại Việt Nam gồm những loại nào và doanh nghiệp cần lưu ý gì khi lập?
Khái quát về hồ sơ chuyển giá tại Việt Nam
Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết phải kê khai thông tin giao dịch liên kết và lập, lưu giữ hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (thường gọi là hồ sơ chuyển giá), trừ các trường hợp được miễn. Đây là bộ tài liệu chứng minh rằng giá trị các giao dịch nội bộ được thực hiện phù hợp với nguyên tắc Arm’s Length, tức tương đương với giá thị trường nếu giao dịch diễn ra giữa các bên độc lập.
Hồ sơ chuyển giá không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là công cụ bảo vệ doanh nghiệp trước những rủi ro khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra. Nếu hồ sơ được chuẩn bị đầy đủ, minh bạch, doanh nghiệp sẽ dễ dàng chứng minh rằng hoạt động kinh doanh tuân thủ đúng quy định và tránh bị ấn định thuế.
- Bạn cần => Dịch vụ tư vấn lập báo cáo chuyển giá
Nghĩa vụ lập hồ sơ áp dụng đặc biệt với các doanh nghiệp FDI, nơi có mối quan hệ mật thiết giữa công ty mẹ – công ty con và thường xuyên phát sinh mua bán, vay vốn hoặc chuyển giao công nghệ. Do đó, việc hiểu rõ và chuẩn bị đúng hồ sơ là bước quan trọng để đảm bảo an toàn pháp lý và duy trì uy tín trên thị trường.
Các loại hồ sơ chuyển giá
Theo chuẩn mực OECD và quy định tại Nghị định 132/2020/NĐ-CP, hồ sơ chuyển giá tại Việt Nam được chia thành ba cấp độ chính: Local file, Master file và CbCR (Country by Country Report). Mỗi loại có phạm vi, nội dung và đối tượng áp dụng khác nhau, nhằm đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động giao dịch liên kết.
Local file – Hồ sơ quốc gia
Đây là bộ hồ sơ quan trọng nhất đối với doanh nghiệp tại Việt Nam. Local file tập trung mô tả chi tiết các giao dịch liên kết mà công ty thực hiện, phân tích đối chiếu với nguyên tắc Arm’s Length và đưa ra bằng chứng so sánh với các giao dịch độc lập trên thị trường nội địa. Local file thường bao gồm: thông tin doanh nghiệp, mô tả hoạt động kinh doanh, phân tích chức năng – rủi ro, và báo cáo tài chính liên quan.
Master file – Hồ sơ tập đoàn
Master file cung cấp cái nhìn toàn cảnh về hoạt động toàn cầu của tập đoàn, trong đó nêu rõ cơ cấu tổ chức, chuỗi giá trị, chính sách giá chuyển nhượng và phân bổ lợi nhuận giữa các quốc gia. Đây là tài liệu thể hiện chiến lược chung của tập đoàn, giúp cơ quan thuế tại Việt Nam hiểu cách công ty mẹ quản lý và điều phối giao dịch liên kết trên phạm vi quốc tế.
CbCR – Country by Country Report
CbCR áp dụng cho các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 18.000 tỷ đồng trở lên. Báo cáo này yêu cầu doanh nghiệp công khai dữ liệu doanh thu, lợi nhuận, số nhân sự, tài sản hữu hình và thuế nộp tại từng quốc gia mà tập đoàn hoạt động. Mục tiêu là tạo sự minh bạch tuyệt đối, ngăn chặn tình trạng chuyển lợi nhuận sang “thiên đường thuế”.
Việc chuẩn bị ba cấp độ hồ sơ không chỉ đáp ứng yêu cầu pháp luật, mà còn giúp doanh nghiệp chủ động bảo vệ mình trước các cuộc thanh tra chuyển giá. Do đó, doanh nghiệp FDI tại Việt Nam cần xây dựng hệ thống hồ sơ đầy đủ, thống nhất với chuẩn quốc tế, để vừa tuân thủ, vừa tối ưu chiến lược thuế.
Doanh nghiệp nào được miễn lập hồ sơ chuyển giá?
Nghị định 132/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP) cho phép miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (nhưng vẫn phải kê khai Phụ lục I) trong các trường hợp chính sau:
- Doanh nghiệp có doanh thu dưới 50 tỷ đồng và tổng giá trị giao dịch liên kết dưới 30 tỷ đồng trong kỳ tính thuế;
- Doanh nghiệp thực hiện chức năng đơn giản, doanh thu dưới 200 tỷ đồng và tỷ suất lợi nhuận thuần trước lãi vay và thuế trên doanh thu đạt mức tối thiểu: phân phối từ 5%, sản xuất từ 10%, gia công từ 15%;
- Doanh nghiệp chỉ có giao dịch liên kết với các bên đều là đối tượng nộp thuế tại Việt Nam, áp dụng cùng thuế suất và không bên nào được hưởng ưu đãi thuế trong kỳ;
- Doanh nghiệp đã ký thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá (APA) – nộp báo cáo thường niên APA thay cho hồ sơ đối với các giao dịch thuộc thỏa thuận.
Hồ sơ phải được lập trước thời điểm nộp hồ sơ quyết toán thuế TNDN và cung cấp cho cơ quan thuế khi có yêu cầu trong thời hạn theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP. Doanh nghiệp nên đối chiếu điều kiện miễn với số liệu từng năm, vì điều kiện có thể thay đổi khi doanh thu hoặc giao dịch liên kết tăng.
Rủi ro và chế tài khi không lập hồ sơ đầy đủ
Hồ sơ chuyển giá không chỉ là thủ tục hành chính mà còn là lá chắn pháp lý bảo vệ doanh nghiệp trong quá trình thanh tra thuế. Nếu không lập hoặc lập không đầy đủ, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng.
Trước hết, cơ quan thuế có quyền ấn định thu nhập chịu thuế dựa trên dữ liệu so sánh từ các doanh nghiệp độc lập. Điều này đồng nghĩa với việc lợi nhuận và nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp có thể bị điều chỉnh tăng lên, dẫn đến khoản truy thu lớn, kèm theo tiền phạt theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và 310/2025/NĐ-CP) và tiền chậm nộp 0,03%/ngày.
Thứ hai, việc không tuân thủ còn làm tăng nguy cơ bị thanh tra, kiểm tra chuyên sâu. Doanh nghiệp có thể rơi vào “tầm ngắm” của cơ quan thuế trong nhiều năm liên tiếp, ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất – kinh doanh. Không ít trường hợp doanh nghiệp FDI tại Việt Nam bị truy thu hàng trăm tỷ đồng chỉ vì thiếu hồ sơ chứng minh giá giao dịch liên kết.
Thứ ba, uy tín doanh nghiệp cũng bị tác động. Đối tác, nhà đầu tư và cả người lao động có thể mất niềm tin khi doanh nghiệp dính đến các vi phạm về thuế và chuyển giá. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng minh bạch, uy tín là một tài sản vô hình quan trọng.
Có thể thấy, lập hồ sơ chuyển giá đầy đủ và đúng chuẩn không chỉ để tuân thủ luật, mà còn giúp doanh nghiệp giảm rủi ro pháp lý, bảo vệ tài chính và duy trì hình ảnh tích cực trên thị trường.
Hồ sơ chuyển giá (Local file, Master file, CbCR) không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là công cụ giúp doanh nghiệp FDI minh bạch, chủ động bảo vệ mình trước rủi ro thanh tra thuế. Việc chuẩn bị đầy đủ, đúng chuẩn theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP giúp giảm thiểu khả năng bị ấn định thuế, đồng thời củng cố uy tín trong mắt cơ quan quản lý và nhà đầu tư. Doanh nghiệp càng tuân thủ sớm, càng giảm được chi phí và rủi ro về sau. Liên hệ AMA để được hỗ trợ xây dựng hồ sơ chuyển giá phù hợp với mô hình kinh doanh.
Câu hỏi thường gặp
Local file và Master file khác nhau thế nào?
Local file tập trung vào doanh nghiệp tại Việt Nam: giao dịch liên kết, phân tích chức năng – rủi ro, phương pháp và kết quả so sánh. Master file mô tả toàn cảnh tập đoàn: cơ cấu, chuỗi giá trị, tài sản vô hình, chính sách giá chuyển nhượng. Xem thêm hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết cần chuẩn bị gì.
Doanh nghiệp được miễn lập hồ sơ có phải kê khai giao dịch liên kết không?
Có. Miễn lập hồ sơ không miễn nghĩa vụ kê khai thông tin quan hệ liên kết và giao dịch liên kết (Phụ lục I) nộp cùng hồ sơ quyết toán thuế TNDN; doanh nghiệp vẫn phải xác định giá theo nguyên tắc giao dịch độc lập.
Công ty con tại Việt Nam có phải nộp CbCR không?
Thông thường CbCR do công ty mẹ tối cao lập và nộp tại nước cư trú, cơ quan thuế Việt Nam nhận qua cơ chế trao đổi thông tin tự động. Công ty con tại Việt Nam chỉ phải nộp trong một số trường hợp theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP, ví dụ nước của công ty mẹ chưa có thỏa thuận trao đổi thông tin với Việt Nam.
Nguồn tham khảo: Nghị định 132/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP; Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15; Nghị định 125/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP, 310/2025/NĐ-CP). Tra cứu văn bản gốc tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Tổng hợp nghĩa vụ, hồ sơ và quy định giao dịch liên kết tại Cẩm nang giao dịch liên kết và chuyển giá 2026.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ tư vấn lập báo cáo chuyển giá. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
