Đối tượng không chịu thuế GTGT là các hàng hóa, dịch vụ được Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15 và Luật 149/2025/QH15) liệt kê, khi bán ra không phải tính thuế GTGT đầu ra nhưng cũng không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Từ 01/07/2025, danh mục này đã thu hẹp: phân bón, máy móc chuyên dùng phục vụ nông nghiệp và tàu đánh bắt xa bờ chuyển sang chịu thuế 5%. Doanh nghiệp cần phân loại đúng vì nhầm lẫn ảnh hưởng cả hóa đơn, kê khai và số thuế được khấu trừ.
Các nhóm đối tượng không chịu thuế GTGT chính
Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 liệt kê nhiều nhóm; dưới đây là các nhóm doanh nghiệp thường gặp (danh mục đầy đủ và điều kiện kèm theo cần đối chiếu nguyên văn Luật và Nghị định 181/2025/NĐ-CP đã sửa đổi):
Nông nghiệp và sản phẩm sơ chế
- Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, do tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu. Ở khâu kinh doanh thương mại, từ 01/01/2026 (Nghị định 359/2025/NĐ-CP), doanh nghiệp, hợp tác xã bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã không phải kê khai, tính nộp nhưng được khấu trừ thuế đầu vào; bán cho hộ, cá nhân thì tính thuế 5%.
- Giống vật nuôi, giống cây trồng theo quy định.
- Một số dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp như tưới tiêu, cày bừa theo điều kiện của Luật.
Dịch vụ xã hội
- Dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe; dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật theo quy định (thuốc phòng, chữa bệnh không thuộc nhóm này mà chịu thuế 5%).
- Dạy học, dạy nghề theo quy định của pháp luật.
- Sách giáo khoa theo khoản 15 Điều 5 Luật 48/2024: không chịu thuế GTGT, không phải thuế suất 5%.
- Vận chuyển hành khách công cộng bằng xe buýt, xe điện.
Tài chính, bảo hiểm, bất động sản
- Dịch vụ cấp tín dụng, một số dịch vụ tài chính phái sinh, kinh doanh chứng khoán theo danh mục.
- Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe và một số loại bảo hiểm khác theo Luật.
- Chuyển quyền sử dụng đất.
Nhóm khác
- Chuyển giao công nghệ, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ, phần mềm theo điều kiện của Luật.
- Hàng hóa nhập khẩu là viện trợ không hoàn lại, quà tặng trong định mức; vũ khí, khí tài phục vụ quốc phòng, an ninh.
- Hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm đến ngưỡng không chịu thuế, hiện là 1 tỷ đồng theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP.
Thay đổi đáng chú ý theo Luật GTGT 2024
| Mặt hàng | Trước 01/07/2025 | Từ 01/07/2025 |
|---|---|---|
| Phân bón | Không chịu thuế | Thuế suất 5% |
| Máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ nông nghiệp | Không chịu thuế | Thuế suất 5% |
| Tàu đánh bắt xa bờ | Không chịu thuế | Thuế suất 5% |
| Hộ, cá nhân kinh doanh doanh thu thấp | Ngưỡng 100 triệu đồng/năm | Ngưỡng nâng lên, nay là 1 tỷ đồng/năm |
Việc chuyển sang 5% có lợi cho nhà sản xuất phân bón, máy nông nghiệp vì được khấu trừ, hoàn thuế đầu vào. Danh mục chịu thuế 5% được phân tích tại bài hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT 5% theo Luật 48/2024.
Phân biệt không chịu thuế, thuế suất 0% và không phải kê khai
| Tiêu chí | Không chịu thuế | Thuế suất 0% | Không phải kê khai, tính nộp |
|---|---|---|---|
| Thuế đầu ra | Không tính | Tính 0% | Không tính |
| Khấu trừ đầu vào | Không được khấu trừ | Được khấu trừ, hoàn | Được khấu trừ theo quy định |
| Ví dụ | Dịch vụ y tế, dạy học | Hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu | Bồi thường, một số khoản thu tài chính |
Thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ dùng cho hoạt động không chịu thuế được tính vào chi phí khi xác định thuế TNDN. Doanh nghiệp vừa có hoạt động chịu thuế vừa không chịu thuế phải phân bổ thuế đầu vào theo tỷ lệ doanh thu nếu không hạch toán riêng được.
Lưu ý về hóa đơn và kê khai
- Hóa đơn cho hàng không chịu thuế ghi “KCT” tại dòng thuế suất, không ghi 0%.
- Doanh thu không chịu thuế vẫn phải kê khai trên tờ khai thuế GTGT.
- Giảm thuế GTGT 8% chỉ áp dụng cho hàng chịu thuế 10%, không áp dụng cho hàng không chịu thuế; xem điều kiện giảm thuế GTGT xuống 8% năm 2026.
Câu hỏi thường gặp
Hàng không chịu thuế GTGT có phải xuất hóa đơn không?
Có. Khi bán hàng hóa, dịch vụ, người bán vẫn lập hóa đơn theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP), dòng thuế suất ghi “KCT”.
Bán phân bón từ 01/07/2025 lập hóa đơn thế nào?
Ghi thuế suất 5%. Hóa đơn lập trước thời điểm này ghi không chịu thuế; nếu sai, xử lý bằng hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế.
Thông tư 219/2013 còn dùng để tra danh mục không chịu thuế không?
Không nên. Danh mục hiện hành theo Luật 48/2024/QH15 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP (đã sửa đổi).
Nguồn tham khảo: Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15 và Luật 149/2025/QH15; Nghị định 181/2025/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 359/2025/NĐ-CP và Nghị định 144/2026/NĐ-CP); Nghị định 141/2026/NĐ-CP; Nghị định 123/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Tổng hợp nghĩa vụ, lịch kê khai và điểm mới về thuế tại Cẩm nang thuế doanh nghiệp 2026.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán thuế. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
