Hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT 5% theo Luật 48/2024

Thuế suất GTGT 5% áp dụng cho nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu phục vụ sản xuất nông nghiệp, y tế, giáo dục, khoa học và đời sống được liệt kê trong Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15. Từ 01/07/2025, phân bón, máy móc chuyên dùng phục vụ nông nghiệp và tàu đánh bắt xa bờ chuyển từ không chịu thuế sang 5%. Mức 5% không thuộc diện giảm thuế 2% theo Nghị quyết 204/2025/QH15, vốn chỉ áp dụng cho hàng chịu thuế 10%.

Ba mức thuế suất GTGT hiện hành

Các nhóm hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 5%

Dưới đây là các nhóm tiêu biểu; tên gọi, điều kiện và mã hàng cụ thể cần đối chiếu nguyên văn khoản 2 Điều 9 Luật 48/2024/QH15 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP (đã sửa đổi).

Phục vụ sản xuất nông nghiệp

• Phân bón; quặng để sản xuất phân bón; thuốc phòng trừ sâu bệnh và chất kích thích tăng trưởng vật nuôi, cây trồng.
• Máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ sản xuất nông nghiệp.
• Thức ăn chăn nuôi, gia súc, gia cầm và vật nuôi khác.
• Dịch vụ đào đắp, nạo vét kênh mương, ao hồ phục vụ nông nghiệp; dịch vụ sơ chế, bảo quản sản phẩm nông nghiệp.
• Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản chưa qua chế biến ở khâu kinh doanh thương mại: từ 01/01/2026 (Nghị định 359/2025/NĐ-CP), doanh nghiệp, hợp tác xã bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT nhưng được khấu trừ thuế đầu vào; bán cho hộ, cá nhân kinh doanh và cá nhân khác thì tính thuế 5%.
• Tàu đánh bắt xa bờ.

Y tế, giáo dục, đời sống

• Nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt (không gồm nước đóng chai và đồ uống).
• Thiết bị, dụng cụ y tế; thuốc phòng bệnh, chữa bệnh; nguyên liệu sản xuất thuốc.
• Giáo cụ dùng để giảng dạy và học tập.
• Đồ chơi cho trẻ em; sách các loại trừ loại thuộc diện không chịu thuế. Lưu ý: sách giáo khoa không chịu thuế GTGT (khoản 15 Điều 5 Luật 48/2024), không áp thuế suất 5%.

Văn hóa, khoa học, nhà ở

• Hoạt động văn hóa, triển lãm, thể dục thể thao; biểu diễn nghệ thuật; sản xuất phim theo quy định.
• Dịch vụ khoa học và công nghệ theo Luật Khoa học và công nghệ.
• Bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội theo quy định.

Những thay đổi cần lưu ý từ 01/07/2025

• Nhóm mới chịu 5%: phân bón, máy móc chuyên dùng phục vụ nông nghiệp, tàu đánh bắt xa bờ. Doanh nghiệp sản xuất các mặt hàng này nay được khấu trừ thuế đầu vào, giảm giá thành.
• Hoàn thuế: cơ sở chỉ sản xuất hàng hóa, dịch vụ chịu thuế 5% được hoàn nếu số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên sau 12 tháng hoặc 4 quý liên tục.
• Điều kiện khấu trừ: hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng (gồm thuế) phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
• Bỏ điều kiện người bán đã kê khai, nộp thuế khi xét hoàn, theo Luật 149/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026).

Các mặt hàng đã chuyển khỏi nhóm không chịu thuế được so sánh chi tiết tại bài đối tượng không chịu thuế GTGT theo Luật GTGT 2024.

Xác định đúng thuế suất 5% trong thực tế

1. Xác định mã HS hoặc mã ngành của mặt hàng; tên thương mại không quyết định thuế suất.
2. Với hàng hóa nhập khẩu, đối chiếu biểu thuế GTGT ở khâu nhập khẩu để thống nhất với khâu bán ra.
3. Khi một hợp đồng gồm cả hàng 5% và 10%, ghi riêng thuế suất từng dòng trên hóa đơn.
4. Không áp 8% cho hàng 5%: chính sách giảm thuế chỉ áp dụng với hàng 10%; xem điều kiện giảm thuế GTGT xuống 8%.

Câu hỏi thường gặp

Hóa đơn bán phân bón lập năm 2026 ghi thuế suất bao nhiêu?

Ghi 5%. Phân bón đã chịu thuế 5% từ 01/07/2025 và không thuộc diện giảm thuế 2%.

Thức ăn chăn nuôi có được giảm xuống 3% không?

Không. Chính sách giảm 2% áp dụng cho hàng chịu thuế 10%; hàng chịu thuế 5% giữ nguyên.

Áp sai thuế suất 5% thành 10% thì xử lý thế nào?

Lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP; người mua là tổ chức cần văn bản thỏa thuận; hai bên kê khai điều chỉnh tương ứng.

Nguồn tham khảo: Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15 và Luật 149/2025/QH15; Nghị định 181/2025/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 359/2025/NĐ-CP và Nghị định 144/2026/NĐ-CP); Nghị quyết 204/2025/QH15; Nghị định 123/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Tổng hợp nghĩa vụ, lịch kê khai và điểm mới về thuế tại Cẩm nang thuế doanh nghiệp 2026.