22 tháng 11, 2025 Tin tức

Tài khoản 2294 – Dự phòng giảm giá hàng tồn kho là tài khoản cấp 2 của TK 229, phản ánh số trích lập và hoàn nhập dự phòng khi giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng tồn kho thấp hơn giá gốc. Tài khoản điều chỉnh giảm cho nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, sản phẩm dở dang, sản phẩm và hàng hóa. Căn cứ: Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC; số hiệu, tên giữ nguyên như Thông tư 200.

Nguyên tắc kế toán tài khoản 2294

  • Giá trị thuần có thể thực hiện được = giá bán ước tính trong điều kiện bình thường trừ chi phí ước tính để hoàn thành và chi phí bán hàng.
  • Lập riêng cho từng mặt hàng, từng loại vật tư; dịch vụ dở dang lập theo từng loại dịch vụ có giá riêng.
  • Nguyên vật liệu dùng để sản xuất không lập dự phòng nếu sản phẩm làm ra vẫn bán được bằng hoặc cao hơn giá thành.
  • Đối ứng là giá vốn hàng bán (TK 632). So sánh số phải lập với số dư hiện có để trích thêm hoặc hoàn nhập.
  • Điều kiện được trừ khi tính thuế theo Thông tư 48/2019/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 24/2022/TT-BTC), áp dụng không quá 31/12/2026.

Kết cấu và nội dung phản ánh

Bên Nợ Bên Có
Hoàn nhập dự phòng; dùng dự phòng bù đắp giá trị hàng hủy bỏ, thanh lý Trích lập, trích thêm dự phòng
Số dư Có: dự phòng giảm giá hàng tồn kho hiện có.

Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp

  1. Trích lập, trích thêm: Nợ TK 632 / Có TK 2294.
  2. Hoàn nhập (giá phục hồi hoặc hàng đã bán): Nợ TK 2294 / Có TK 632.
  3. Hủy hàng hư hỏng, hết hạn, mất phẩm chất: Nợ TK 2294 (phần đã lập), Nợ TK 632 (phần vượt dự phòng) / Có TK 152, 153, 155, 156.
  4. Thanh lý hàng kém phẩm chất có thu tiền: Nợ TK 111, 112, 131 / Có TK 511, Có TK 3331; giá vốn ghi Nợ TK 632 / Có TK 155, 156; dự phòng của lô hàng hoàn nhập: Nợ TK 2294 / Có TK 632.

Ví dụ

Ngày 31/12/2026, Công ty Tân Phát tồn 1.000 chiếc điện thoại đời cũ, giá gốc 5.000.000 đồng/chiếc. Giá bán ước tính sau ngày khóa sổ 4.600.000 đồng/chiếc, chi phí bán ước tính 100.000 đồng/chiếc → giá trị thuần 4.500.000 đồng/chiếc. Dự phòng cần lập: (5.000.000 – 4.500.000) × 1.000 = 500.000.000 đồng. Số dư 2294 của mặt hàng này đang là 0.

  • Nợ TK 632 / Có TK 2294: 500.000.000.

Năm 2027 công ty bán hết lô hàng: ghi giá vốn theo giá gốc và hoàn nhập 500.000.000 đồng dự phòng (Nợ TK 2294 / Có TK 632) – có thể làm ngay khi bán hoặc cuối kỳ, nhưng phải nhất quán.

Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán

  • Lưu biên bản kiểm kê, bảng tính giá trị thuần theo từng mặt hàng, bằng chứng giá bán sau ngày khóa sổ.
  • Hàng hủy cần biên bản hủy, hồ sơ xác định nguyên nhân để chi phí được trừ.
  • Kiểm toán viên thường kiểm tra hàng chậm luân chuyển, hàng tồn lâu không có dự phòng.

Câu hỏi thường gặp

Giá mua lại giảm nhưng giá bán không giảm có lập dự phòng không?

Không. Căn cứ là giá trị thuần có thể thực hiện được (giá bán trừ chi phí), không phải giá mua lại.

Có được bù trừ giữa mặt hàng lãi và mặt hàng lỗ?

Không. Dự phòng lập riêng cho từng mặt hàng.

Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II); Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 – Hàng tồn kho; Thông tư 48/2019/TT-BTC – tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x