Doanh nghiệp siêu nhỏ: chọn chế độ kế toán nào (TT 132/2018, TT 133, TT 99)?

Doanh nghiệp siêu nhỏ năm 2026 được chọn một trong ba chế độ kế toán: Thông tư 132/2018/TT-BTC (đơn giản nhất), Thông tư 133/2016/TT-BTC (chế độ doanh nghiệp nhỏ và vừa) hoặc Thông tư 99/2025/TT-BTC (chế độ đầy đủ, thay Thông tư 200/2014). Lựa chọn hợp lý phụ thuộc vào ai đọc báo cáo tài chính của doanh nghiệp, kế hoạch tăng trưởng và năng lực bộ phận kế toán, không phải chỉ vào quy mô hiện tại. Bài viết đưa ra tiêu chí và tình huống cụ thể để quyết định.

Ba lựa chọn đặt cạnh nhau

Nội dung chi tiết của Thông tư 132/2018 (sổ, báo cáo theo phương pháp tính thuế) được tóm tắt tại bài chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ năm 2026.

Năm câu hỏi giúp chọn chế độ

1. Doanh nghiệp có cần vay ngân hàng hoặc gọi vốn trong 1–2 năm tới? Có: ưu tiên Thông tư 133 hoặc 99 để báo cáo tài chính đủ thông tin.
2. Doanh nghiệp có phải là công ty con của một tập đoàn? Có: nên dùng cùng chế độ với công ty mẹ (thường là Thông tư 99) để thuận tiện hợp nhất.
3. Doanh nghiệp có thuộc diện kiểm toán bắt buộc (ví dụ có vốn đầu tư nước ngoài)? Có: Thông tư 132 ít phù hợp vì kiểm toán viên cần hồ sơ, sổ sách chi tiết.
4. Doanh thu dự kiến tăng nhanh, sắp vượt ngưỡng doanh nghiệp siêu nhỏ? Có: chọn ngay Thông tư 133 để tránh chuyển đổi hai lần.
5. Kế toán là người kiêm nhiệm hoặc thuê dịch vụ, nghiệp vụ rất ít? Có: Thông tư 132 giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.

Ba tình huống minh họa

Cửa hàng dịch vụ 4 nhân viên, doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm

Doanh nghiệp được miễn thuế TNDN theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, không vay vốn, chủ sở hữu tự quản lý. Thông tư 132/2018 là lựa chọn hợp lý: ghi chép đủ để khai thuế GTGT, theo dõi tiền và công nợ.

Công ty phần mềm 8 nhân sự, đang đàm phán gọi vốn

Nhà đầu tư sẽ yêu cầu báo cáo tài chính có thể kiểm toán, theo dõi chi phí phát triển, doanh thu theo hợp đồng. Nên chọn Thông tư 133, hoặc Thông tư 99 nếu nhà đầu tư yêu cầu báo cáo chi tiết hơn.

Công ty TNHH có vốn đầu tư nước ngoài quy mô nhỏ

Thuộc diện kiểm toán báo cáo tài chính bắt buộc và thường phải báo cáo cho công ty mẹ ở nước ngoài. Thông tư 99/2025 giúp đồng bộ với yêu cầu kiểm toán và hợp nhất.

Lưu ý khi áp dụng và khi chuyển đổi

• Chế độ đã chọn phải áp dụng nhất quán ít nhất trong một năm tài chính; muốn đổi thì thực hiện từ đầu năm tài chính kế tiếp.
• Khi chuyển từ Thông tư 132 lên Thông tư 133, cần lập số dư đầu kỳ cho các tài khoản theo hệ thống mới; cấu trúc tài khoản xem tại bài hệ thống tài khoản theo Thông tư 133/2016.
• Dù chọn chế độ nào, nghĩa vụ thuế vẫn xác định theo luật thuế: thuế suất TNDN 15% cho doanh nghiệp tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng; doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập được miễn TNDN 3 năm theo Nghị quyết 198/2025/QH15.
• Lưu trữ chứng từ, sổ sách đúng thời hạn để chứng minh khi cơ quan thuế kiểm tra.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp siêu nhỏ có bắt buộc dùng Thông tư 132/2018 không?

Không. Thông tư 132 là lựa chọn, doanh nghiệp siêu nhỏ có thể áp dụng Thông tư 133/2016 hoặc Thông tư 99/2025.

Doanh nghiệp siêu nhỏ có cần kế toán trưởng không?

Không bắt buộc bố trí kế toán trưởng; doanh nghiệp có thể giao người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ kế toán theo Luật Kế toán.

Nguồn tham khảo: Thông tư 132/2018/TT-BTC; Thông tư 133/2016/TT-BTC; Thông tư 99/2025/TT-BTC; Luật Kế toán 88/2015/QH13 (sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15); Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15; Nghị định 141/2026/NĐ-CP; Nghị quyết 198/2025/QH15. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.