Tài khoản 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu là nơi bên bán ghi nhận chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và doanh thu hàng bán bị trả lại phát sinh sau khi đã ghi nhận doanh thu. Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (áp dụng từ 01/01/2026), TK 521 không còn tài khoản cấp 2, nên TK 5211 “Chiết khấu thương mại” của Thông tư 200 không còn trong danh mục; doanh nghiệp tự mở chi tiết nếu muốn theo dõi riêng. Cuối kỳ, toàn bộ số phát sinh được kết chuyển sang TK 511 để ra doanh thu thuần.
Thay đổi so với Thông tư 200
- Thông tư 200 chia TK 521 thành 5211 Chiết khấu thương mại, 5212 Hàng bán bị trả lại, 5213 Giảm giá hàng bán. Thông tư 99 bỏ cấp 2 và cho phép doanh nghiệp tự mở tài khoản chi tiết (có thể giữ mã cũ trong phần mềm nếu quy định trong quy chế hạch toán).
- Nguyên tắc ghi nhận, kết cấu và các bút toán chính về cơ bản giữ nguyên; tên tài khoản đối ứng đổi theo Thông tư 99 (TK 155 “Sản phẩm”, TK 112 “Tiền gửi không kỳ hạn”).
- Bài viết giữ đường dẫn cũ “chiết khấu thương mại” để bạn đọc tra cứu thuận tiện; nội dung mở rộng cho cả giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại. Xem tổng quan tại Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Chiết khấu thương mại là gì và khi nào ghi vào TK 521?
Chiết khấu thương mại là khoản bên bán giảm so với giá niêm yết cho khách mua với khối lượng hoặc giá trị lớn. Cách hạch toán phụ thuộc vào việc khoản chiết khấu đã được trừ trên hóa đơn hay chưa:
- Đã trừ ngay trên hóa đơn (giá trên hóa đơn là giá sau chiết khấu): không dùng TK 521; doanh thu ghi theo giá đã trừ chiết khấu.
- Chưa trừ trên hóa đơn – doanh thu ban đầu ghi theo giá chưa trừ, sau đó khoản chiết khấu ghi Nợ TK 521. Trường hợp điển hình: khách mua nhiều lần mới đạt mức chiết khấu và số chiết khấu lớn hơn giá trị hóa đơn lần cuối; nhà sản xuất cuối kỳ mới xác định được doanh số của nhà phân phối để tính chiết khấu.
Cần phân biệt với chiết khấu thanh toán (giảm cho khách trả tiền sớm): khoản này là chi phí tài chính, ghi TK 635, không ghi TK 521.
Nguyên tắc kế toán tài khoản 521
- Giảm giá hàng bán: chỉ ghi TK 521 khi chấp thuận giảm giá sau khi đã ghi doanh thu và xuất hóa đơn (do hàng kém, sai quy cách…). Giảm ngay trên hóa đơn thì ghi doanh thu thuần.
- Hàng bán bị trả lại: ghi doanh thu của hàng bị trả do vi phạm hợp đồng, hàng kém phẩm chất, sai chủng loại…; đồng thời ghi giảm giá vốn nếu nhập lại kho.
- Kỳ ghi giảm: phát sinh cùng kỳ bán thì giảm doanh thu kỳ đó. Hàng bán kỳ trước, kỳ sau mới phát sinh giảm trừ: nếu trước ngày phát hành báo cáo tài chính thì coi là sự kiện cần điều chỉnh, ghi giảm doanh thu kỳ trước; nếu sau ngày phát hành thì ghi giảm doanh thu kỳ phát sinh.
- Không phản ánh thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp hay các loại thuế được giảm trừ vào TK 521.
- Theo dõi chi tiết theo từng khách hàng, từng loại hàng, từng loại giảm trừ.
Kết cấu và nội dung phản ánh
| Bên Nợ | Bên Có |
|---|---|
| Chiết khấu thương mại đã chấp nhận cho khách; giảm giá hàng bán đã chấp thuận; doanh thu hàng bán bị trả lại đã trả tiền hoặc trừ nợ | Cuối kỳ kết chuyển toàn bộ sang TK 511 |
TK 521 không có số dư cuối kỳ.
Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp
- Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán (hàng chịu thuế GTGT, doanh nghiệp khấu trừ): Nợ TK 521, Nợ TK 3331 / Có TK 111, 112, 131.
- Trường hợp không chịu thuế GTGT hoặc nộp thuế trực tiếp: Nợ TK 521 / Có TK 111, 112, 131.
- Hàng bán bị trả lại: Nợ TK 521, Nợ TK 3331 / Có TK 111, 112, 131; đồng thời nhập lại kho Nợ TK 155, 156 / Có TK 632. Chi phí phát sinh khi nhận lại hàng ghi Nợ TK 641.
- Cuối kỳ kết chuyển: Nợ TK 511 / Có TK 521.
- Phía bên mua nhận chiết khấu thương mại: ghi giảm giá trị hàng mua – Nợ TK 331, 111, 112 / Có TK 152, 153, 156 (hoặc TK 632 nếu hàng đã bán), Có TK 133.
Ví dụ
Công ty R ký chính sách với nhà phân phối: doanh số quý từ 1 tỷ đồng (chưa thuế) được chiết khấu 2%. Quý III/2026, nhà phân phối mua 3 lần, tổng 1,2 tỷ đồng; các hóa đơn đã xuất theo giá chưa trừ chiết khấu.
- Chiết khấu: 1.200.000.000 × 2% = 24.000.000 đồng; thuế GTGT 10% giảm tương ứng 2.400.000 đồng.
- Nợ TK 521: 24.000.000; Nợ TK 3331: 2.400.000 / Có TK 131: 26.400.000.
Cũng trong quý, khách trả lại 10 sản phẩm giá bán 500.000 đồng/chiếc (giá vốn 350.000 đồng) vì lỗi kỹ thuật:
- Nợ TK 521: 5.000.000; Nợ TK 3331: 500.000 / Có TK 131: 5.500.000.
- Nợ TK 155 / Có TK 632: 3.500.000.
Cuối quý: Nợ TK 511 / Có TK 521: 29.000.000.
Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán
- Hóa đơn cho chiết khấu thương mại, giảm giá, trả lại hàng thực hiện theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP) – thường là hóa đơn điều chỉnh giảm hoặc thể hiện giảm trừ trên hóa đơn lần sau; doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản cho từng trường hợp.
- Chính sách chiết khấu phải bằng văn bản (hợp đồng, phụ lục, thông báo chương trình); thiếu căn cứ, khoản giảm trừ dễ bị loại khi quyết toán thuế.
- Kiểm toán viên kiểm tra giảm trừ phát sinh sau ngày khóa sổ để đánh giá có cần điều chỉnh doanh thu năm báo cáo hay không.
- Đối chiếu số giảm trừ trên sổ với tờ khai thuế GTGT các kỳ.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 99 bỏ TK 5211 thì hạch toán chiết khấu thương mại vào đâu?
Vẫn ghi Nợ TK 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu. Doanh nghiệp tự mở chi tiết (ví dụ 521-CKTM) để theo dõi riêng nếu cần.
Chiết khấu ghi ngay trên hóa đơn có cần dùng TK 521 không?
Không. Doanh thu ghi theo giá đã trừ chiết khấu, TK 521 không phát sinh.
Hàng khuyến mại có phải là chiết khấu thương mại không?
Không. Hàng tặng kèm khi mua được hạch toán bằng cách phân bổ doanh thu (xem bài TK 511); khuyến mại không kèm điều kiện mua ghi chi phí bán hàng.
Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ (sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP), tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán thuế. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

