Tài khoản 357 – Quỹ bình ổn giá dùng để phản ánh số quỹ bình ổn giá doanh nghiệp đã trích lập, đã sử dụng và còn lại theo quy định của pháp luật. Tài khoản thuộc nhóm nợ phải trả (loại 3) trong hệ thống tài khoản ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026. Điểm đặc thù là quỹ được trích qua giá vốn hàng bán và khi sử dụng lại ghi giảm giá vốn, nên tác động trực tiếp tới lợi nhuận gộp từng kỳ.
Thay đổi so với Thông tư 200
Thông tư 99 giữ nguyên số hiệu, tên gọi, kết cấu và hai bút toán cơ bản của TK 357 như Thông tư 200/2014/TT-BTC. Doanh nghiệp vẫn được bổ sung tên ngành nghề vào tên quỹ (ví dụ “Quỹ bình ổn giá xăng dầu”) cho phù hợp. Thay đổi lớn hơn nằm ở hệ thống báo cáo: số dư TK 357 nay trình bày trên Báo cáo tình hình tài chính (tên mới của Bảng cân đối kế toán). Xem tổng quan tại bài Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Khi nào doanh nghiệp sử dụng tài khoản 357?
Không phải doanh nghiệp nào cũng được lập quỹ bình ổn giá. Tài khoản này chỉ dùng khi pháp luật chuyên ngành về giá cho phép hoặc bắt buộc một nhóm doanh nghiệp trích lập quỹ để can thiệp khi giá thị trường biến động mạnh. Trường hợp điển hình ở Việt Nam là các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu trích và sử dụng quỹ bình ổn giá theo quyết định điều hành của cơ quan quản lý nhà nước.
Doanh nghiệp tự ý “để dành” lợi nhuận để bù giá cho những kỳ sau thì không được dùng TK 357; khoản đó phải đi theo các quỹ thuộc vốn chủ sở hữu (như TK 418) và trích từ lợi nhuận sau thuế.
Nguyên tắc kế toán tài khoản 357
- Việc trích lập, quản lý, sử dụng và quyết toán quỹ phải đúng mức, đúng thời điểm và đúng mục đích theo quy định pháp luật; kế toán chỉ ghi sổ khi có căn cứ (văn bản điều hành, quyết định nội bộ phù hợp quy định).
- Số trích lập được tính vào giá vốn hàng bán của kỳ phát sinh.
- Số sử dụng quỹ để bình ổn giá được ghi giảm giá vốn hàng bán, bù đắp cho việc doanh nghiệp bán giá thấp hơn mức đáng lẽ phải bán.
- Theo dõi chi tiết quỹ theo từng mặt hàng, từng kỳ trích và từng đợt sử dụng để đối chiếu với số liệu báo cáo cơ quan quản lý.
- Quỹ là nghĩa vụ của doanh nghiệp theo quy định, không phải lợi nhuận được tự do phân phối.
Kết cấu và nội dung phản ánh
| Bên Nợ | Bên Có |
|---|---|
| Số quỹ bình ổn giá đã sử dụng trong kỳ (ghi giảm giá vốn) | Số quỹ bình ổn giá trích lập trong kỳ (tính vào giá vốn) |
Số dư bên Có: số quỹ bình ổn giá còn lại của doanh nghiệp tại cuối kỳ kế toán. Tài khoản 357 không có tài khoản cấp 2; doanh nghiệp tự mở chi tiết khi cần.
Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp
- Trích lập quỹ theo quy định: Nợ TK 632 / Có TK 357.
- Sử dụng quỹ để bình ổn giá: Nợ TK 357 / Có TK 632.
- Điều chỉnh khi số trích tạm tính khác số được duyệt: trích thiếu ghi bổ sung Nợ TK 632 / Có TK 357; trích thừa ghi ngược lại theo số chênh lệch, kèm văn bản làm căn cứ.
- Cuối kỳ kết chuyển giá vốn (đã bao gồm tác động của quỹ) sang TK 911: Nợ TK 911 / Có TK 632.
Ví dụ
Công ty D là thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu. Giả định quý I/2026, theo văn bản điều hành, công ty trích quỹ bình ổn giá 300 đồng/lít trên 1.000.000 lít đã bán:
- Số trích: 1.000.000 × 300 = 300.000.000 đồng. Nợ TK 632 / Có TK 357: 300.000.000.
Quý II/2026, giá thế giới tăng, công ty được chi sử dụng quỹ 200 đồng/lít trên 600.000 lít bán ra:
- Số sử dụng: 600.000 × 200 = 120.000.000 đồng. Nợ TK 357 / Có TK 632: 120.000.000.
Số dư TK 357 cuối quý II là 180 triệu đồng (300 – 120). Trên báo cáo kết quả, giá vốn quý I tăng 300 triệu đồng và giá vốn quý II giảm 120 triệu đồng do tác động của quỹ.
Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán
- Kiểm toán viên đối chiếu từng bút toán trích, sử dụng với văn bản điều hành, sản lượng bán thực tế và đơn giá trích/chi; sai lệch nhỏ về sản lượng nhân với đơn giá có thể tạo chênh lệch đáng kể.
- Đối chiếu số dư TK 357 với báo cáo tình hình trích lập, sử dụng quỹ gửi cơ quan quản lý và với xác nhận (nếu có).
- Kiểm tra quỹ không bị dùng cho mục đích khác (chi khen thưởng, bù lỗ hoạt động không thuộc diện bình ổn).
- Việc tính khoản trích vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN phải tuân thủ pháp luật thuế hiện hành; doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc, nhất là khi quỹ có số dư lớn kéo dài.
- Thuyết minh rõ chính sách trích lập và biến động quỹ trong năm trên thuyết minh báo cáo tài chính.
Câu hỏi thường gặp
Quỹ bình ổn giá có phải là vốn chủ sở hữu không?
Không. TK 357 thuộc loại nợ phải trả vì quỹ hình thành theo nghĩa vụ pháp lý và chỉ được dùng cho mục đích bình ổn giá. Các quỹ trích từ lợi nhuận sau thuế như quỹ đầu tư phát triển mới thuộc vốn chủ sở hữu.
Vì sao trích quỹ ghi vào giá vốn mà không vào chi phí bán hàng?
Vì quỹ gắn trực tiếp với lượng hàng bán ra và mục tiêu điều tiết giá bán; ghi qua giá vốn giúp lợi nhuận gộp phản ánh đúng tác động của cơ chế bình ổn.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa có dùng TK 357 không?
Thông tư 133/2016 có hệ thống tài khoản riêng. Doanh nghiệp thuộc diện trích quỹ bình ổn giá thường là doanh nghiệp lớn áp dụng Thông tư 99.
Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Luật Giá 16/2023/QH15 và văn bản hướng dẫn về quỹ bình ổn giá, tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

