Quy trình lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (báo cáo chuyển giá) gồm 5 bước: xác định bên liên kết và giao dịch, phân tích chức năng – tài sản – rủi ro, chọn phương pháp xác định giá, tìm đối tượng so sánh và tính khoảng giá độc lập, rồi hoàn thiện hồ sơ cùng Phụ lục I. Toàn bộ hồ sơ phải hoàn thành trước thời hạn khai quyết toán thuế TNDN (ngày cuối tháng thứ 3 sau năm tài chính) theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP. Hồ sơ không nộp cho cơ quan thuế mà lưu tại doanh nghiệp.
Bước 1: Xác định bên liên kết và giao dịch liên kết
- Rà soát cơ cấu sở hữu, người điều hành, khoản vay lớn để lập danh sách bên liên kết.
- Trích xuất từ sổ kế toán toàn bộ giao dịch với các bên này, phân loại: hàng hóa, dịch vụ, tài sản, tài chính.
- Kiểm tra điều kiện miễn lập hồ sơ (doanh thu dưới 50 tỷ đồng và tổng giao dịch liên kết dưới 30 tỷ đồng; hoặc chức năng đơn giản, doanh thu dưới 200 tỷ đồng với tỷ suất tối thiểu 5%/10%/15%). Nếu được miễn, dừng ở việc kê khai Phụ lục I.
Xem thêm ai phải lập báo cáo chuyển giá và trường hợp được miễn.
Bước 2: Phân tích chức năng, tài sản, rủi ro
Đây là bước quyết định doanh nghiệp được “xếp loại” như thế nào: nhà sản xuất đầy đủ, nhà sản xuất theo hợp đồng, gia công, nhà phân phối hạn chế rủi ro hay nhà cung cấp dịch vụ. Thông tin thu thập qua phỏng vấn lãnh đạo, bộ phận mua hàng, bán hàng, sản xuất:
- Ai quyết định giá bán, thiết kế sản phẩm, nghiên cứu phát triển?
- Ai chịu rủi ro tồn kho, tỷ giá, tín dụng khách hàng?
- Tài sản vô hình (thương hiệu, công nghệ) thuộc về bên nào?
Bước 3: Chọn phương pháp xác định giá
| Phương pháp | Thường dùng khi |
|---|---|
| So sánh giá giao dịch độc lập | Có giao dịch tương tự với bên độc lập (ví dụ cùng hàng bán cho khách độc lập), lãi suất vay |
| So sánh tỷ suất lợi nhuận (giá bán lại, giá vốn cộng lãi, lợi nhuận thuần) | Phân phối, sản xuất theo hợp đồng, gia công, dịch vụ – phổ biến nhất trong thực tế |
| Phân bổ lợi nhuận | Các bên cùng đóng góp tài sản vô hình đặc thù, giao dịch gắn kết chặt |
Phương pháp được chọn phải phù hợp bản chất giao dịch và mức độ sẵn có của dữ liệu; hồ sơ cần giải thích vì sao các phương pháp khác không được chọn.
Bước 4: Tìm đối tượng so sánh và tính khoảng giá độc lập
- Xác định tiêu chí tìm kiếm: ngành, chức năng, khu vực, năm tài chính.
- Lọc từ cơ sở dữ liệu thương mại hoặc dữ liệu công khai, loại bỏ doanh nghiệp không tương đồng (có giao dịch liên kết lớn, lỗ liên tục, chức năng khác).
- Tính tỷ suất lợi nhuận của từng đối tượng, xác định khoảng giá giao dịch độc lập chuẩn theo phương pháp thống kê quy định tại nghị định.
- So sánh kết quả của doanh nghiệp: nằm trong khoảng thì không điều chỉnh; nằm ngoài khoảng thì tự điều chỉnh theo quy định (thường về giá trị trung vị).
Bước 5: Hoàn thiện hồ sơ và kê khai
- Soạn hồ sơ quốc gia (Local file) theo nội dung quy định; thu thập hồ sơ toàn cầu (Master file) từ tập đoàn; báo cáo lợi nhuận liên quốc gia nếu thuộc diện.
- Kê khai Phụ lục I và các điều chỉnh (nếu có) trên tờ khai quyết toán thuế TNDN.
- Lưu hồ sơ, sẵn sàng cung cấp trong 15 ngày làm việc khi cơ quan thuế yêu cầu trong kiểm tra, thanh tra.
Cấu trúc chi tiết của Local file được trình bày tại báo cáo chuyển giá được lập như thế nào.
Câu hỏi thường gặp
Lập hồ sơ mất bao lâu?
Tùy số lượng giao dịch và mức sẵn có của dữ liệu tập đoàn. Doanh nghiệp nên khởi động ngay sau khi khóa sổ năm, không đợi sát hạn quyết toán.
Có được dùng đối tượng so sánh nước ngoài không?
Ưu tiên đối tượng so sánh trong nước; khi không đủ dữ liệu có thể dùng đối tượng khu vực với điều chỉnh phù hợp, nhưng phải giải trình được lý do lựa chọn.
Nguồn tham khảo: Nghị định 132/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP; Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Tổng hợp nghĩa vụ, hồ sơ và quy định giao dịch liên kết tại Cẩm nang giao dịch liên kết và chuyển giá 2026.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ lập báo cáo chuyển giá. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
