Cơ quan thuế quản lý doanh thu người bán trên sàn thương mại điện tử chủ yếu bằng dữ liệu: sàn phải cung cấp thông tin người bán và giá trị giao dịch, đồng thời khấu trừ, nộp thay thuế cho cá nhân cư trú; dữ liệu này được đối chiếu với hóa đơn điện tử, giao dịch ngân hàng và thông tin định danh. Từ 01/07/2026, cơ chế này vận hành theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP (thay Nghị định 117/2025/NĐ-CP về quản lý thuế hoạt động thương mại điện tử). Người bán vì vậy khó “ẩn” doanh thu như giai đoạn trước.
Từ kết nối thông tin đến khấu trừ tại nguồn
Những năm 2021–2022, trọng tâm quản lý là yêu cầu sàn kết nối, cung cấp thông tin người bán cho cơ quan thuế. Từ 01/07/2025, sàn có chức năng đặt hàng và thanh toán còn phải khấu trừ, nộp thay thuế GTGT và TNCN cho cá nhân cư trú. Cách tính cụ thể cho người bán được trình bày tại bài thuế với người bán trên sàn TMĐT 2026: sàn khấu trừ, nộp thay; bài này tập trung vào cách cơ quan thuế sử dụng dữ liệu.
Các nguồn dữ liệu cơ quan thuế sử dụng
| Nguồn | Thông tin thu được | Mục đích |
|---|---|---|
| Sàn thương mại điện tử | Danh tính người bán, số định danh, doanh thu, số thuế đã khấu trừ | Xác định nghĩa vụ, đối chiếu với kê khai |
| Ngân hàng, trung gian thanh toán | Dòng tiền về tài khoản kinh doanh | Phát hiện doanh thu ngoài sàn chưa kê khai |
| Hóa đơn điện tử | Doanh thu bán ra, chi phí đầu vào | Đối chiếu với doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên 1 tỷ đồng |
| Cơ sở dữ liệu dân cư, VNeID | Định danh cá nhân, số định danh dùng thay mã số thuế | Gộp doanh thu của một người trên nhiều sàn |
| Nhà cung cấp nước ngoài | Doanh thu từ người mua tại Việt Nam | Quản lý thuế qua cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài |
Cơ quan thuế phân tích rủi ro như thế nào
Đối chiếu chéo
Dữ liệu từ nhiều sàn được gộp theo số định danh, so sánh với doanh thu kê khai và dòng tiền ngân hàng. Chênh lệch lớn là tín hiệu để cơ quan thuế yêu cầu giải trình hoặc đưa vào kế hoạch kiểm tra.
Quản lý theo rủi ro
Luật Quản lý thuế 2025 nhấn mạnh hoàn, miễn, giảm và kiểm tra dựa trên dữ liệu, quản lý rủi ro. Người bán tuân thủ tốt ít bị làm phiền; người có dấu hiệu bất thường (doanh thu tăng đột biến, nhiều tài khoản đứng tên người khác) bị chú ý nhiều hơn.
Biện pháp với trường hợp nợ thuế
Cá nhân, chủ hộ kinh doanh nợ thuế từ 50 triệu đồng quá hạn từ 120 ngày có thể bị tạm hoãn xuất cảnh; người đại diện doanh nghiệp áp dụng ngưỡng 500 triệu đồng.
Người bán và doanh nghiệp nên chuẩn bị gì
- Đăng ký gian hàng bằng thông tin của chính mình, thống nhất một số định danh trên mọi sàn.
- Tách tài khoản ngân hàng kinh doanh và tiêu dùng cá nhân.
- Kê khai đầy đủ doanh thu ngoài sàn (mạng xã hội, cửa hàng).
- Doanh nghiệp bán trên sàn: lập hóa đơn đúng thời điểm, đối chiếu báo cáo đối soát của sàn với sổ kế toán hằng tháng.
- Lưu hồ sơ giải trình (đơn hoàn, hủy, phí sàn) để chứng minh chênh lệch giữa dữ liệu sàn và doanh thu thực.
Các mức phạt khi kê khai điện tử sai, chậm xem tại bài giao dịch thuế điện tử: các hành vi vi phạm và mức xử phạt.
Câu hỏi thường gặp
Bán hàng qua mạng xã hội không qua sàn thì cơ quan thuế có biết không?
Có thể, thông qua dữ liệu thanh toán ngân hàng, đơn vị vận chuyển và đối chiếu thông tin. Người bán vẫn có nghĩa vụ tự kê khai.
Đơn hoàn, hủy có bị tính vào doanh thu không?
Doanh thu tính thuế là doanh thu thực tế; người bán cần giữ chứng từ đối soát của sàn để giải trình khi số liệu sàn cung cấp chưa trừ đơn hoàn, hủy.
Sàn nước ngoài có phải cung cấp thông tin không?
Nhà cung cấp nước ngoài có hoạt động kinh doanh tại Việt Nam có nghĩa vụ đăng ký, khai thuế; phạm vi cung cấp thông tin cụ thể cần đối chiếu Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Nguồn tham khảo: Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 252/2026/NĐ-CP; Thông tư 89/2026/TT-BTC; Thông tư 90/2026/TT-BTC; Nghị định 123/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ rà soát rủi ro thuế. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
