22 tháng 11, 2025 Tin tức

Tờ khai được phân luồng xanh chỉ có nghĩa là hàng hóa được miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ và miễn kiểm tra thực tế tại thời điểm thông quan, không có nghĩa là doanh nghiệp được miễn trách nhiệm về nội dung đã khai. Cơ quan hải quan vẫn có quyền kiểm tra sau thông quan trong thời hạn luật định, và nếu phát hiện khai sai mã số, trị giá, xuất xứ hay số lượng, doanh nghiệp sẽ bị truy thu thuế, xử phạt, thậm chí bị xem xét trách nhiệm hình sự. Vì vậy, luồng xanh đòi hỏi doanh nghiệp tự kiểm soát chặt hơn, không phải lỏng hơn.

Tờ khai hải quan luồng xanh: rủi ro gian lận và kiểm tra sau thông quan

Phân luồng tờ khai hải quan hoạt động thế nào?

Theo Luật Hải quan 54/2014/QH13 (được sửa đổi, bổ sung) và các văn bản hướng dẫn, hệ thống quản lý rủi ro tự động phân tờ khai thành ba luồng:

Luồng Mức độ kiểm tra Khi nào thường gặp
Xanh Miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ, miễn kiểm tra thực tế hàng hóa Doanh nghiệp tuân thủ tốt, hàng hóa rủi ro thấp
Vàng Kiểm tra chi tiết hồ sơ, miễn kiểm tra thực tế Cần xác minh chứng từ, giấy phép, kiểm tra chuyên ngành
Đỏ Kiểm tra chi tiết hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa Hàng hóa, doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao hoặc chọn ngẫu nhiên

Kết quả phân luồng dựa trên dữ liệu lịch sử tuân thủ, loại hàng, tuyến đường, đối tác và thông tin nghiệp vụ. Doanh nghiệp tuân thủ tốt có tỷ lệ luồng xanh cao, giúp giảm thời gian và chi phí thông quan.

Các hình thức gian lận lợi dụng luồng xanh thường gặp

  • Khai sai mã số hàng hóa (HS): khai vào mã có thuế suất thấp hơn hoặc không thuộc diện quản lý chuyên ngành.
  • Khai thấp trị giá: dùng hóa đơn thương mại không phản ánh giá thực thanh toán, đặc biệt với giao dịch giữa các bên liên kết.
  • Khai sai xuất xứ: để hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo hiệp định thương mại tự do hoặc né biện pháp phòng vệ thương mại.
  • Khai sai số lượng, chủng loại: lẫn hàng không khai báo, hàng cấm, hàng có điều kiện trong lô hàng luồng xanh.
  • Mượn danh doanh nghiệp tuân thủ tốt: sử dụng pháp nhân có lịch sử sạch để nhập hàng cho đối tượng khác.

Kiểm tra sau thông quan: rủi ro thực sự của luồng xanh

Hải quan có thể kiểm tra sau thông quan trong thời hạn 5 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai, tại trụ sở cơ quan hải quan hoặc tại trụ sở doanh nghiệp. Nội dung kiểm tra gồm hồ sơ hải quan, sổ kế toán, chứng từ thanh toán, hợp đồng, dữ liệu sản xuất và tồn kho.

Hậu quả khi phát hiện sai phạm

  1. Truy thu thuế: thuế nhập khẩu, thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt… còn thiếu, kèm tiền chậm nộp.
  2. Xử phạt vi phạm hành chính: theo tỷ lệ trên số thuế thiếu đối với hành vi khai sai; nặng hơn nếu bị xác định là trốn thuế.
  3. Hạ mức tuân thủ: tờ khai sau dễ bị phân luồng vàng, đỏ, kéo dài thời gian thông quan.
  4. Trách nhiệm hình sự: khi hành vi cấu thành tội buôn lậu, trốn thuế theo Bộ luật Hình sự.

Ở góc độ thuế nội địa, sai phạm hải quan thường kéo theo điều chỉnh giá vốn, thuế GTGT đầu vào và chi phí được trừ; xem xử phạt khai sai thuế. Với hàng nhập từ công ty mẹ, trị giá hải quan và giá giao dịch liên kết cần nhất quán (xem xác định bên liên kết theo Nghị định 132/2020).

Doanh nghiệp nên làm gì để tự bảo vệ?

  • Xây dựng quy trình rà soát trước khi khai: mã HS, trị giá, xuất xứ, giấy phép chuyên ngành.
  • Lưu đầy đủ chứng từ thương mại, thanh toán, vận tải; đối chiếu với sổ kế toán và kho.
  • Tự rà soát định kỳ các tờ khai đã thông quan, khai bổ sung khi phát hiện sai sót trước khi cơ quan hải quan kiểm tra.
  • Kiểm soát đại lý hải quan, đơn vị ủy thác; không cho mượn pháp nhân.

Câu hỏi thường gặp

Hàng đã thông quan luồng xanh có bị kiểm tra lại không?

Có. Cơ quan hải quan có thể kiểm tra sau thông quan trong thời hạn 5 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai.

Doanh nghiệp tự phát hiện khai sai sau thông quan thì làm gì?

Khai bổ sung hồ sơ hải quan và nộp đủ số thuế còn thiếu cùng tiền chậm nộp; việc chủ động khai bổ sung trước khi bị kiểm tra là tình tiết có lợi khi xem xét xử lý.

Tỷ lệ luồng xanh cao có phải là doanh nghiệp ưu tiên không?

Không. Doanh nghiệp ưu tiên là chế độ riêng, phải đáp ứng điều kiện và được cơ quan hải quan công nhận theo quy định.

Nguồn tham khảo: Luật Hải quan 54/2014/QH13 (được sửa đổi, bổ sung); Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 132/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ rà soát rủi ro thuế. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x