Chi phí lãi vay có giao dịch liên kết được trừ đến đâu

Doanh nghiệp có giao dịch liên kết được trừ chi phí lãi vay khi khoản lãi vượt qua lần lượt các “lớp lọc”: đủ điều kiện chung của khoản chi được trừ, không thuộc phần vốn điều lệ góp còn thiếu, lãi suất phù hợp nguyên tắc giao dịch độc lập và tổng chi phí lãi vay thuần không vượt 30% EBITDA. Phần lãi vay bị loại do vượt 30% EBITDA được chuyển sang tối đa 5 năm sau; phần bị loại ở các lớp khác thì mất hẳn. Hiểu đúng thứ tự này giúp doanh nghiệp tránh vừa bị loại lãi vay, vừa bị ấn định lãi suất khi thanh tra.

Khi nào khoản vay làm phát sinh quan hệ liên kết?

Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP), quan hệ liên kết có thể phát sinh từ góp vốn, điều hành, kiểm soát hoặc từ chính khoản vay: một bên cho vay mà khoản vay chiếm tỷ trọng lớn trong vốn chủ sở hữu và trong tổng nợ trung, dài hạn của bên vay thì hai bên được coi là liên kết. Từ kỳ tính thuế 2024, tổ chức tín dụng không phải bên liên kết nếu không tham gia điều hành, kiểm soát, góp vốn vào doanh nghiệp đi vay. Cách xác định nhanh xem tại bài ai phải áp dụng Nghị định 132/2020.

Bốn lớp kiểm tra chi phí lãi vay

Lớp 1 – Điều kiện chung theo Luật Thuế TNDN

Theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15, khoản chi phải thực tế phát sinh, liên quan đến hoạt động kinh doanh và có chứng từ hợp pháp; khoản chi từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt. Với vay liên kết, hợp đồng vay cần rõ mục đích, lãi suất, kỳ hạn; dòng tiền giải ngân và trả lãi đi qua ngân hàng. Khoản vay dùng cho mục đích ngoài kinh doanh (ví dụ cho bên liên kết khác vay lại không lấy lãi) dễ bị loại. Doanh nghiệp đối chiếu thêm Nghị định 320/2025/NĐ-CP về các giới hạn lãi suất áp dụng cho khoản vay không phải từ tổ chức tín dụng.

Lớp 2 – Lãi vay tương ứng vốn điều lệ còn thiếu

Nếu chủ sở hữu chưa góp đủ vốn điều lệ theo thời hạn cam kết, chi phí lãi vay tương ứng phần vốn còn thiếu không được trừ.

Lớp 3 – Nguyên tắc giao dịch độc lập

Lãi suất vay từ bên liên kết là một giao dịch liên kết, phải được xác định theo nguyên tắc giá giao dịch độc lập. Nguyên tắc và rủi ro bị ấn định giá xem tại bài xác định giá tính thuế trong giao dịch liên kết.

Lớp 4 – Trần 30% EBITDA

Tổng chi phí lãi vay thuần (sau khi trừ lãi tiền gửi, lãi cho vay), kể cả lãi vay ngân hàng độc lập, chỉ được trừ tối đa 30% EBITDA; phần vượt chuyển sang tối đa 5 năm tiếp theo. Công thức và ví dụ số liệu có tại bài khống chế chi phí lãi vay 30% EBITDA.

Thứ tự áp dụng và lưu ý khi quyết toán

• Áp dụng lớp 1–3 trước để xác định chi phí lãi vay “hợp lệ”, sau đó mới tính trần 30% EBITDA trên phần còn lại. Đảo thứ tự dễ làm sai số chuyển sang năm sau.
• Kê khai tại Phụ lục thông tin giao dịch liên kết nộp cùng hồ sơ quyết toán thuế TNDN; theo dõi riêng số lãi vay chuyển sang theo từng năm phát sinh.
• Nghị định 20/2025 cho phép chuyển tiếp phần chi phí lãi vay không được trừ của các kỳ 2020–2023 theo điều kiện cụ thể; doanh nghiệp nên rà soát lại để không bỏ sót.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ vay ngân hàng, không vay bên liên kết, có phải áp dụng trần 30% EBITDA?

Có, nếu doanh nghiệp có bất kỳ giao dịch liên kết nào khác trong kỳ (mua bán hàng, dịch vụ với bên liên kết). Trần 30% tính trên tổng lãi vay, không phân biệt nguồn vay.

Nguồn tham khảo: Nghị định 132/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP; Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15; Nghị định 320/2025/NĐ-CP; Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Tổng hợp nghĩa vụ, hồ sơ và quy định giao dịch liên kết tại Cẩm nang giao dịch liên kết và chuyển giá 2026.