Chứng chỉ kiểm toán viên là chứng chỉ do Bộ Tài chính cấp cho người đạt đủ các môn của kỳ thi kiểm toán viên, theo Thông tư 91/2017/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 22/2024/TT-BTC). Đây là điều kiện bắt buộc để đăng ký hành nghề kiểm toán và ký báo cáo kiểm toán tại Việt Nam. Người dự thi cần có bằng đại học phù hợp và tối thiểu 36 tháng kinh nghiệm thực tế về tài chính, kế toán, kiểm toán.

Chứng chỉ kiểm toán viên Việt Nam và chứng chỉ quốc tế
Trong thực tế, nhiều người gọi chứng chỉ kiểm toán viên Việt Nam là “CPA Việt Nam”. Cần phân biệt:
| Loại | Đơn vị cấp | Giá trị hành nghề tại Việt Nam |
|---|---|---|
| Chứng chỉ kiểm toán viên | Bộ Tài chính | Đủ điều kiện về chứng chỉ để đăng ký hành nghề kiểm toán |
| Chứng chỉ kế toán viên | Bộ Tài chính | Đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán; không ký báo cáo kiểm toán |
| Chứng chỉ của tổ chức nghề nghiệp nước ngoài (ACCA, CPA Australia, ICAEW…) | Tổ chức nước ngoài | Được Bộ Tài chính thừa nhận, nhưng phải dự thi sát hạch pháp luật Việt Nam để được cấp chứng chỉ kiểm toán viên |
Nội dung chi tiết của văn bản điều chỉnh được tóm tắt trong bài Thông tư 91/2017 về thi chứng chỉ kiểm toán viên, kế toán viên.
Điều kiện dự thi năm 2026
- Có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết, tuân thủ pháp luật.
- Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên thuộc chuyên ngành tài chính, ngân hàng, kế toán, kiểm toán; hoặc chuyên ngành khác nhưng có số tiết học các môn tài chính, kế toán, kiểm toán, phân tích tài chính, thuế đạt tỷ lệ tối thiểu theo quy định.
- Có thời gian công tác thực tế về tài chính, kế toán, kiểm toán từ 36 tháng trở lên (Thông tư 129/2012 trước đây yêu cầu 60 tháng).
- Không thuộc các trường hợp bị cấm theo quy định (đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị cấm hành nghề…).
- Nộp đủ hồ sơ, lệ phí theo thông báo của Hội đồng thi.
Vì Thông tư 22/2024/TT-BTC đã sửa đổi một số quy định về hồ sơ và tổ chức thi, thí sinh nên đọc thông báo kỳ thi của Bộ Tài chính năm hiện hành để biết yêu cầu chính xác.
Cấu trúc kỳ thi và bảo lưu điểm
- Kỳ thi gồm nhóm môn về pháp luật, tài chính, thuế, kế toán, kiểm toán, phân tích tài chính và ngoại ngữ; người có chứng chỉ kế toán viên được miễn các môn trùng.
- Môn đạt từ 5 điểm trở lên được bảo lưu trong thời hạn quy định, cho phép thi dần qua nhiều năm.
- Kỳ thi do Hội đồng thi thuộc Bộ Tài chính tổ chức, thường mỗi năm một lần.
Chứng chỉ có giá trị đến đâu
Chứng chỉ không ghi thời hạn, nhưng tự nó chưa cho phép ký báo cáo kiểm toán. Để hành nghề, kiểm toán viên phải:
- Làm việc theo hợp đồng lao động toàn thời gian tại một doanh nghiệp kiểm toán đủ điều kiện;
- Được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề kiểm toán theo Luật Kiểm toán độc lập 67/2011/QH12 (sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15);
- Cập nhật kiến thức hằng năm theo quy định và tuân thủ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp.
Chứng chỉ có thể bị thu hồi khi gian lận hồ sơ dự thi hoặc vi phạm nghiêm trọng quy định hành nghề.
Văn bản cũ đã được thay thế
Quy chế thi, cấp chứng chỉ kiểm toán viên và kế toán viên trước đây nằm rải rác ở nhiều văn bản; tất cả đã được thay bằng một thông tư:
| Văn bản cũ | Tình trạng | Văn bản áp dụng hiện nay |
|---|---|---|
| Quyết định 59/2004/QĐ-BTC | Hết hiệu lực | Thông tư 91/2017/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 22/2024/TT-BTC) |
| Quyết định 94/2007/QĐ-BTC | Hết hiệu lực | Như trên |
| Thông tư 171/2009/TT-BTC | Hết hiệu lực | Như trên |
| Thông tư 129/2012/TT-BTC | Hết hiệu lực | Như trên |
Xem đầy đủ tại trang tra cứu văn bản thuế, kế toán, doanh nghiệp đã hết hiệu lực.
Câu hỏi thường gặp
Chứng chỉ kiểm toán viên có quan trọng với người không làm ở công ty kiểm toán?
Có. Dù không ký báo cáo, chứng chỉ chứng minh năng lực chuyên môn, có lợi khi ứng tuyển vị trí kế toán trưởng, giám đốc tài chính, kiểm toán nội bộ.
Sinh viên mới tốt nghiệp có thi được ngay không?
Chưa. Người dự thi cần đủ 36 tháng kinh nghiệm thực tế theo quy định.
Nguồn tham khảo: Thông tư 91/2017/TT-BTC sửa đổi bởi Thông tư 22/2024/TT-BTC; Luật Kiểm toán độc lập 67/2011/QH12 sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15; Luật Kế toán 88/2015/QH13 sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

