Thông tư 91/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính là văn bản quy định việc thi, cấp, quản lý chứng chỉ kiểm toán viên và chứng chỉ kế toán viên tại Việt Nam; thông tư đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 22/2024/TT-BTC và vẫn đang được áp dụng năm 2026. Khi viện dẫn, cần dùng văn bản hợp nhất gồm cả nội dung sửa đổi năm 2024. Bài viết tóm tắt thông tư theo dạng “thẻ văn bản”: phạm vi, đối tượng, nội dung chính, quan hệ với các văn bản khác và những điểm cần kiểm tra.
Thông tin chung về Thông tư 91/2017/TT-BTC
| Mục | Nội dung |
|---|---|
| Cơ quan ban hành | Bộ Tài chính |
| Ngày ban hành | 31/08/2017 |
| Hiệu lực | Từ 15/10/2017; tình trạng: còn hiệu lực (đã sửa đổi) |
| Văn bản sửa đổi | Thông tư 22/2024/TT-BTC |
| Văn bản bị thay thế | Thông tư 129/2012/TT-BTC (thi kiểm toán viên, kế toán viên hành nghề); các quy định trước đó về chứng chỉ hành nghề kế toán theo Quyết định 59/2004/QĐ-BTC, Quyết định 94/2007/QĐ-BTC, Thông tư 171/2009/TT-BTC |
| Căn cứ luật | Luật Kế toán 88/2015/QH13 và Luật Kiểm toán độc lập 67/2011/QH12, cả hai được sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15 |
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Thông tư điều chỉnh toàn bộ “vòng đời” của chứng chỉ: từ điều kiện dự thi, tổ chức kỳ thi, chấm và phúc khảo, đến cấp, cấp lại, thu hồi và quản lý chứng chỉ. Đối tượng áp dụng gồm:
- Người dự thi lấy chứng chỉ kiểm toán viên, chứng chỉ kế toán viên (người Việt Nam và người nước ngoài).
- Người có chứng chỉ chuyên gia kế toán, kiểm toán nước ngoài được Bộ Tài chính thừa nhận, dự thi sát hạch.
- Hội đồng thi, các tổ chức, cá nhân tham gia tổ chức kỳ thi.
Nội dung chính của thông tư
Điều kiện dự thi thống nhất
Điểm thay đổi lớn khi thông tư ra đời là gộp chung điều kiện dự thi cho cả hai loại chứng chỉ và rút yêu cầu kinh nghiệm thực tế về tài chính, kế toán, kiểm toán xuống tối thiểu 36 tháng (Thông tư 129/2012 yêu cầu 60 tháng). Chi tiết bằng cấp, môn thi và cách tính điểm xem bài kỳ thi kiểm toán viên, kế toán viên.
Tổ chức thi và bảo lưu kết quả
Kỳ thi do Hội đồng thi thuộc Bộ Tài chính tổ chức. Thí sinh có thể thi từng phần, môn đạt từ 5 điểm trở lên được bảo lưu trong thời hạn quy định, nhờ đó người đi làm có thể chia lộ trình thi qua nhiều năm.
Cấp và quản lý chứng chỉ
Người đạt đủ các môn được cấp chứng chỉ theo mẫu của Bộ Tài chính. Thông tư cũng quy định các trường hợp và thủ tục cấp lại, thu hồi chứng chỉ. Chứng chỉ cấp theo các văn bản cũ vẫn có giá trị; nội dung này được phân tích trong bài các chứng chỉ hành nghề kế toán được công nhận tương đương.
Thông tư 22/2024/TT-BTC sửa đổi những gì
Thông tư 22/2024/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 91/2017 liên quan đến hồ sơ, thủ tục dự thi và việc tổ chức kỳ thi. Vì các điểm sửa đổi tác động trực tiếp đến cách nộp hồ sơ, người dự thi nên:
- Đọc thông báo kỳ thi của Hội đồng thi năm hiện hành, vì thông báo đã cập nhật theo nội dung sửa đổi.
- Tra cứu văn bản hợp nhất trên cổng văn bản pháp luật thay vì đọc riêng bản gốc năm 2017.
- Kiểm tra điều khoản chuyển tiếp nếu đang bảo lưu điểm từ các kỳ thi trước năm 2024.
Tài liệu ôn tập và các văn bản pháp luật mới cần nắm cho kỳ thi năm nay được tổng hợp tại bài ôn thi chứng chỉ kế toán viên, kiểm toán viên.
Ý nghĩa với doanh nghiệp và người làm nghề
- Người làm kế toán: chứng chỉ kế toán viên là điều kiện để đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán theo Luật Kế toán.
- Doanh nghiệp kiểm toán: kiểm toán viên hành nghề phải có chứng chỉ kiểm toán viên và đăng ký hành nghề theo Luật Kiểm toán độc lập.
- Doanh nghiệp thuê dịch vụ: nên kiểm tra chứng chỉ và giấy chứng nhận đăng ký hành nghề của người trực tiếp ký báo cáo.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 91/2017/TT-BTC còn hiệu lực không?
Còn. Thông tư vẫn đang áp dụng năm 2026, với các nội dung đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 22/2024/TT-BTC.
Thông tư 91/2017 thay thế văn bản nào?
Thông tư 91/2017 thay thế Thông tư 129/2012/TT-BTC và các quy định trước đó về thi, cấp chứng chỉ hành nghề kế toán (Quyết định 59/2004, Quyết định 94/2007, Thông tư 171/2009).
Có chứng chỉ kế toán viên có cần thi lại khi lấy chứng chỉ kiểm toán viên?
Người đã có chứng chỉ kế toán viên chỉ cần thi thêm các môn còn thiếu của chứng chỉ kiểm toán viên theo quy định về môn thi; nên đối chiếu thông báo của Hội đồng thi để xác định môn được miễn.
Nguồn tham khảo: Thông tư 91/2017/TT-BTC; Thông tư 22/2024/TT-BTC; Luật Kế toán 88/2015/QH13 và Luật Kiểm toán độc lập 67/2011/QH12 sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ tư vấn kế toán. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
