Tài khoản 211 – Tài sản cố định hữu hình dùng để phản ánh nguyên giá và tình hình tăng, giảm các tài sản có hình thái vật chất mà doanh nghiệp nắm giữ để sử dụng lâu dài cho sản xuất, kinh doanh như nhà xưởng, máy móc, phương tiện vận tải, thiết bị văn phòng. Đây là tài khoản loại 2 trong hệ thống tài khoản ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026. Giá trị hao mòn được theo dõi riêng trên TK 214 (chi tiết 2141).
Thay đổi so với Thông tư 200
- Theo danh mục tài khoản tại Phụ lục II TT 99, TK 211 không còn các tài khoản cấp 2 2111–2118 như TT 200; doanh nghiệp tự mở tài khoản chi tiết theo loại tài sản (nhà cửa, vật kiến trúc; máy móc, thiết bị; phương tiện vận tải, truyền dẫn; thiết bị quản lý; cây lâu năm, súc vật làm việc…).
- Gắn với tài khoản mới TK 215 – Tài sản sinh học: cây lâu năm cho sản phẩm định kỳ và súc vật làm việc tiếp tục là TSCĐ hữu hình, còn sản phẩm chưa thu hoạch trên cây và vật nuôi khác chuyển sang TK 215.
- Chi phí sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ tập hợp trên TK 2413; chi phí nâng cấp, cải tạo tập hợp trên TK 2414 (mới) rồi ghi tăng nguyên giá khi hoàn thành.
- TSCĐ được tài trợ, biếu tặng có kèm điều kiện ghi nhận qua TK 3387 – Doanh thu chờ phân bổ thay vì ghi ngay vào thu nhập khác.
Nguyên tắc kế toán tài khoản 211
- Tiêu chuẩn ghi nhận: tài sản phải đồng thời chắc chắn mang lại lợi ích kinh tế tương lai, xác định được nguyên giá tin cậy, có thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm và đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định hiện hành về quản lý TSCĐ.
- Hệ thống nhiều bộ phận có thời gian sử dụng khác nhau: doanh nghiệp có thể ghi nhận cả hệ thống hoặc từng bộ phận là một TSCĐ, miễn mỗi đối tượng đáp ứng đủ bốn tiêu chuẩn.
- Nguyên giá mua sắm gồm giá mua sau chiết khấu thương mại, giảm giá; thuế không được hoàn lại; chi phí vận chuyển, lắp đặt, chạy thử (trừ giá trị thu hồi khi chạy thử), chuyên gia. Chi phí đi vay đủ điều kiện được vốn hóa theo chuẩn mực chi phí đi vay.
- Bất động sản: khi mua phải tách giá trị tài sản trên đất (TK 211) với giá trị quyền sử dụng đất (TK 213 hoặc TK 242 tùy trường hợp).
- Tự xây dựng, tự sản xuất: nguyên giá là giá quyết toán hoặc giá thành thực tế cộng chi phí trực tiếp, lệ phí trước bạ. Đưa vào sử dụng khi chưa quyết toán thì ghi theo giá tạm tính, điều chỉnh sau.
- Chi phí sau ghi nhận ban đầu: sửa chữa thường xuyên tính vào chi phí kỳ phát sinh; chi phí nâng cấp làm tăng lợi ích kinh tế thì ghi tăng nguyên giá.
- Mỗi TSCĐ phải có hồ sơ riêng và được theo dõi chi tiết nguyên giá, hao mòn, giá trị còn lại.
Kết cấu và nội dung phản ánh
| Bên Nợ | Bên Có |
|---|---|
| Nguyên giá TSCĐ hữu hình tăng do mua sắm, XDCB hoàn thành, nhận vốn góp, được tài trợ, biếu tặng; tăng do cải tạo, nâng cấp, lắp thêm bộ phận; đánh giá lại tăng. | Nguyên giá giảm do nhượng bán, thanh lý, điều chuyển, góp vốn vào đơn vị khác, phát hiện thiếu; tháo bớt bộ phận; đánh giá lại giảm. |
| Số dư bên Nợ: nguyên giá TSCĐ hữu hình hiện có cuối kỳ. | |
Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp
- Mua TSCĐ đưa vào sử dụng ngay: Nợ TK 211, Nợ TK 1332 / Có TK 111, 112, 331, 341. Mua trả chậm: ghi theo giá trả ngay, lãi trả chậm định kỳ Nợ TK 635 / Có TK 331.
- XDCB hoặc nâng cấp hoàn thành: Nợ TK 211 / Có TK 241 (2412 hoặc 2414).
- Nhận vốn góp bằng TSCĐ: Nợ TK 211 / Có TK 411.
- Được tài trợ, biếu tặng: Nợ TK 211 / Có TK 711 (không kèm điều kiện), Có TK 3387 (kèm điều kiện) hoặc Có TK 4118 (nếu được phép ghi tăng vốn).
- Dùng sản phẩm tự sản xuất làm TSCĐ: Nợ TK 211 / Có TK 155, 154.
- Nhượng bán, thanh lý: ghi giảm Nợ TK 214, Nợ TK 811 (giá trị còn lại) / Có TK 211; thu tiền Nợ TK 111, 112, 131 / Có TK 711, Có TK 3331; chi phí thanh lý Nợ TK 811 / Có TK 111, 112.
- Kiểm kê thiếu chưa rõ nguyên nhân: Nợ TK 214, Nợ TK 1381 / Có TK 211. Thừa chưa rõ nguyên nhân: Nợ TK 211 / Có TK 3381.
Ví dụ
Ngày 01/03/2026, Công ty N mua một dây chuyền đóng gói, giá chưa thuế 900.000.000 đồng, thuế GTGT 10% là 90.000.000; chi phí vận chuyển, lắp đặt 30.000.000 (chưa thuế, thuế GTGT 3.000.000); chạy thử thu hồi phế liệu trị giá 5.000.000. Tất cả thanh toán chuyển khoản.
- Nguyên giá: 900.000.000 + 30.000.000 − 5.000.000 = 925.000.000.
- Bút toán: Nợ TK 211: 930.000.000, Nợ TK 1332: 93.000.000 / Có TK 112: 1.023.000.000; phế liệu thu hồi Nợ TK 152 / Có TK 211: 5.000.000.
- Giả định khấu hao đường thẳng 10 năm: mức khấu hao tháng = 925.000.000 / 120 ≈ 7.708.333, ghi Nợ TK 627 / Có TK 2141.
Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán
- Khung khấu hao cho mục đích thuế: TT 45/2013/TT-BTC tiếp tục áp dụng theo QĐ 1760/QĐ-BTC nhưng không quá 31/12/2026; Bộ Tài chính đang soạn thông tư thay thế. Doanh nghiệp theo dõi văn bản mới để điều chỉnh chính sách khấu hao từ năm 2027.
- Chi phí khấu hao được trừ theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 và NĐ 320/2025/NĐ-CP: phần khấu hao tương ứng nguyên giá trên 1,6 tỷ đồng của ô tô chở người dưới 9 chỗ không được trừ (trừ trường hợp đặc thù theo quy định); TSCĐ tạm dừng do sửa chữa, bảo trì dưới 12 tháng hoặc sản xuất mùa vụ dưới 9 tháng vẫn được trừ khấu hao nếu lưu đủ hồ sơ.
- Thanh toán: TSCĐ mua từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào và tính chi phí.
- Kiểm kê, đối chiếu: kiểm toán viên thường kiểm tra biên bản bàn giao, hồ sơ quyết toán công trình, việc tách giá trị đất và tài sản trên đất, tài sản đã khấu hao hết nhưng vẫn sử dụng.
Câu hỏi thường gặp
Theo TT 99, còn dùng TK 2111, 2112 không?
Danh mục TT 99 không quy định các tài khoản cấp 2 của TK 211. Doanh nghiệp vẫn có thể mở tài khoản chi tiết theo loại tài sản (kể cả giữ cách đánh số cũ) nếu quy định trong quy chế kế toán và áp dụng nhất quán.
Chi phí nâng cấp TSCĐ có ghi thẳng vào TK 211 không?
Chi phí nâng cấp, cải tạo được tập hợp trên TK 2414 trong thời gian thực hiện, khi hoàn thành mới kết chuyển ghi tăng nguyên giá TK 211.
Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Thông tư 45/2013/TT-BTC; Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15; Nghị định 320/2025/NĐ-CP – tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

