Vi phạm về chuyển giá năm 2026 bị xử lý theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 102/2021 và Nghị định 310/2025/NĐ-CP): khai sai giá giao dịch liên kết dẫn đến thiếu thuế bị phạt 20% số thuế thiếu, hành vi trốn thuế bị phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn, kèm truy thu thuế và tiền chậm nộp 0,03%/ngày. Ngoài ra, cơ quan thuế có quyền ấn định giá giao dịch liên kết theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP khi doanh nghiệp không chứng minh được giá phù hợp nguyên tắc giao dịch độc lập.
Các nhóm chế tài áp dụng cho vi phạm chuyển giá
| Hành vi | Chế tài chính | Căn cứ |
|---|---|---|
| Nộp chậm Phụ lục I (thông tin giao dịch liên kết) cùng hồ sơ quyết toán TNDN | Phạt theo số ngày chậm: 2–5 triệu (1–30 ngày) đến 15–25 triệu đồng (trên 90 ngày) | NĐ 125/2020 sửa đổi |
| Kê khai sai, không đầy đủ dẫn đến thiếu thuế phải nộp | Phạt 20% số thuế thiếu + truy thu + tiền chậm nộp | NĐ 125/2020 sửa đổi |
| Cố ý che giấu giao dịch liên kết, sử dụng chứng từ không hợp pháp để giảm thuế | Phạt 1–3 lần số thuế trốn; có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự | NĐ 125/2020; Bộ luật Hình sự |
| Không cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết khi được yêu cầu | Phạt hành chính về thủ tục; cơ quan thuế được ấn định thuế | NĐ 125/2020; NĐ 132/2020 |
Nghị định 310/2025/NĐ-CP (hiệu lực 16/01/2026) bổ sung nguyên tắc: nhiều tờ khai của cùng một loại thuế nộp chậm cùng ngày chỉ xử phạt một hành vi. Doanh nghiệp tự phát hiện sai sót và khai bổ sung trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, thanh tra thì không bị phạt 20%, chỉ nộp tiền chậm nộp.
Ấn định thuế trong lĩnh vực giao dịch liên kết
Ấn định là biện pháp nặng về tài chính hơn cả mức phạt, vì cơ quan thuế tự xác định lại giá giao dịch và số thuế phải nộp. Các trường hợp thường bị ấn định:
- Không kê khai hoặc kê khai thiếu giao dịch liên kết trong Phụ lục I.
- Không lập, không xuất trình hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết trong thời hạn yêu cầu (15 ngày làm việc khi kiểm tra, thanh tra).
- Hồ sơ có nhưng không chứng minh được giá phù hợp với khoảng giá giao dịch độc lập.
Khi ấn định, cơ quan thuế được sử dụng cơ sở dữ liệu của mình và điều chỉnh về điểm trung vị của khoảng giá độc lập, thường bất lợi hơn so với việc doanh nghiệp tự điều chỉnh. Cách cơ quan thuế phát hiện và kiểm soát rủi ro được trình bày trong bài biện pháp chống chuyển giá ở Việt Nam hiện nay.
Bối cảnh 2026: quản lý theo dữ liệu và rủi ro
Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026) cùng Nghị định 252/2026/NĐ-CP đẩy mạnh quản lý thuế dựa trên dữ liệu, phân loại rủi ro người nộp thuế. Doanh nghiệp có lỗ kéo dài, tỷ suất lợi nhuận thấp hơn ngành, chi phí trả cho bên liên kết lớn (phí bản quyền, phí quản lý, lãi vay) thường được ưu tiên đưa vào kế hoạch kiểm tra. Chi phí lãi vay vượt mức 30% EBITDA cũng là điểm thường bị loại; xem khống chế lãi vay 30% EBITDA.
Cách giảm thiểu rủi ro bị xử phạt
- Rà soát đầy đủ các bên liên kết theo Phụ lục I mới ban hành kèm Nghị định 20/2025/NĐ-CP.
- Lập hồ sơ xác định giá (hồ sơ quốc gia, hồ sơ toàn cầu) trước thời hạn nộp tờ khai quyết toán, trừ khi thuộc diện miễn.
- Tự điều chỉnh giá giao dịch về khoảng giá độc lập khi kê khai, nếu kết quả phân tích cho thấy chênh lệch.
- Cân nhắc thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá (APA) với giao dịch lớn, lặp lại.
Câu hỏi thường gặp
Thời hiệu xử phạt vi phạm về chuyển giá là bao lâu?
Thời hiệu được quy định riêng cho từng nhóm hành vi (thủ tục, khai sai, trốn thuế) tại luật quản lý thuế và nghị định xử phạt; doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc với từng năm tài chính cụ thể.
Doanh nghiệp được miễn lập hồ sơ có bị xử phạt không?
Được miễn lập hồ sơ không có nghĩa được miễn nguyên tắc giao dịch độc lập. Nếu giá không phù hợp, cơ quan thuế vẫn có thể điều chỉnh và xử phạt.
Nguồn tham khảo: Nghị định 125/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP và Nghị định 310/2025/NĐ-CP; Nghị định 132/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP; Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ rà soát rủi ro thuế và chuyển giá. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
