Nghị định 132/2020 về giao dịch liên kết: 7 nghĩa vụ doanh nghiệp cần nắm

Doanh nghiệp có giao dịch liên kết phải thực hiện 7 nghĩa vụ theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP): xác định bên liên kết, áp dụng giá giao dịch độc lập, kê khai Phụ lục I, lập hồ sơ xác định giá, khống chế chi phí lãi vay 30% EBITDA, lập hoặc cung cấp báo cáo lợi nhuận liên quốc gia khi thuộc diện, và lưu trữ, xuất trình hồ sơ đúng hạn khi cơ quan thuế yêu cầu. Bài viết trình bày dưới dạng danh mục kiểm tra để bộ phận tài chính tự rà soát trước kỳ quyết toán.

Danh mục 7 nghĩa vụ và thời điểm thực hiện

Nghĩa vụ 1–2: Xác định quan hệ liên kết và định giá độc lập

• Vẽ sơ đồ sở hữu trực tiếp, gián tiếp; đánh dấu các bên nắm từ 25% vốn, các bên cùng chịu kiểm soát, người quản lý có quan hệ gia đình.
• Từ kỳ tính thuế 2024, ngân hàng cho vay không tham gia điều hành, kiểm soát, góp vốn không còn là bên liên kết.
• Với mỗi nhóm giao dịch (mua bán hàng, dịch vụ nội bộ, bản quyền, vay vốn), chọn phương pháp so sánh phù hợp và lưu lại phân tích. Nếu kết quả nằm ngoài khoảng giá độc lập, doanh nghiệp chủ động điều chỉnh tăng thu nhập khi kê khai thay vì chờ cơ quan thuế ấn định.

Nghĩa vụ 3–5: Kê khai, lập hồ sơ, khống chế lãi vay

Kê khai Phụ lục I

Mọi doanh nghiệp có giao dịch liên kết đều phải kê khai, kể cả khi được miễn lập hồ sơ. Từ kỳ tính thuế 2024 dùng mẫu mới theo Nghị định 20/2025; xem hướng dẫn lập tờ khai giao dịch liên kết.

Hồ sơ xác định giá

Được miễn lập hồ sơ khi: doanh thu dưới 50 tỷ đồng và tổng giao dịch liên kết dưới 30 tỷ đồng; hoặc doanh nghiệp chức năng đơn giản, doanh thu dưới 200 tỷ đồng, có tỷ suất lợi nhuận trước lãi vay và thuế trên doanh thu từ 5%, 10% hoặc 15% tùy lĩnh vực (phân phối, sản xuất, gia công). Miễn hồ sơ không miễn nguyên tắc giá độc lập.

Chi phí lãi vay

Tổng chi phí lãi vay thuần được trừ tối đa 30% EBITDA; phần vượt chuyển sang tối đa 5 năm. Ví dụ tính chi tiết: khống chế lãi vay 30% EBITDA.

Nghĩa vụ 6–7: Báo cáo liên quốc gia, lưu trữ và cung cấp hồ sơ

• Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 18.000 tỷ đồng phải lập báo cáo lợi nhuận liên quốc gia; công ty con của tập đoàn nước ngoài cung cấp báo cáo của công ty mẹ khi thuộc trường hợp quy định.
• Tập đoàn có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu EUR còn phải xem xét nghĩa vụ thuế tối thiểu toàn cầu theo Nghị quyết 107/2023/QH15 và Nghị định 236/2025/NĐ-CP.
• Hồ sơ xác định giá, tài liệu so sánh phải được lưu cùng hồ sơ thuế và xuất trình trong 15 ngày làm việc khi được yêu cầu trong kiểm tra, thanh tra.

Tổng quan văn bản (thẻ văn bản, phạm vi, nội dung sửa đổi) có tại bài Nghị định 132/2020/NĐ-CP: tóm tắt và sửa đổi.

Câu hỏi thường gặp

Không thực hiện đủ các nghĩa vụ trên thì bị xử lý thế nào?

Doanh nghiệp có thể bị ấn định giá giao dịch, truy thu thuế, phạt 20% số thuế thiếu hoặc 1–3 lần số thuế trốn, kèm tiền chậm nộp 0,03%/ngày theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP.

Doanh nghiệp mới có giao dịch liên kết năm đầu có cần lập hồ sơ?

Nếu không thuộc diện miễn theo ngưỡng doanh thu và giá trị giao dịch, vẫn phải lập hồ sơ ngay từ năm đầu phát sinh.

Nguồn tham khảo: Nghị định 132/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP; Nghị định 125/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP; Nghị quyết 107/2023/QH15; Nghị định 236/2025/NĐ-CP; Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Tổng hợp nghĩa vụ, hồ sơ và quy định giao dịch liên kết tại Cẩm nang giao dịch liên kết và chuyển giá 2026.