22 tháng 11, 2025 Tin tức

Việt Nam không có luật riêng về M&A; giao dịch mua bán, sáp nhập doanh nghiệp năm 2026 chịu sự điều chỉnh đồng thời của Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 (sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15), Luật Đầu tư 143/2025/QH15, Luật Cạnh tranh 2018 cùng Nghị định 35/2020/NĐ-CP, Luật Chứng khoán và các luật chuyên ngành. Mỗi luật điều chỉnh một khía cạnh: hình thức tổ chức lại, quyền tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, kiểm soát tập trung kinh tế, giao dịch cổ phiếu công ty đại chúng. Bài viết lập “bản đồ pháp lý” để doanh nghiệp biết giao dịch của mình chạm tới luật nào.

Pháp luật điều chỉnh hoạt động M&A

Bản đồ văn bản pháp luật điều chỉnh M&A

Văn bản Phạm vi điều chỉnh trong M&A
Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14, sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15; Nghị định 168/2025/NĐ-CP Sáp nhập, hợp nhất, chia, tách; chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp; đăng ký thay đổi; thông tin chủ sở hữu hưởng lợi
Luật Đầu tư 143/2025/QH15 (từ 01/03/2026) Hình thức đầu tư góp vốn, mua cổ phần; điều kiện tiếp cận thị trường với nhà đầu tư nước ngoài; chuyển nhượng dự án
Luật Cạnh tranh 2018; Nghị định 35/2020/NĐ-CP Tập trung kinh tế, ngưỡng thông báo, thẩm định và các trường hợp bị cấm
Luật Chứng khoán 54/2019/QH14, sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15 Chào mua công khai, công bố thông tin, giới hạn sở hữu nước ngoài tại công ty đại chúng
Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 Hợp đồng chuyển nhượng, nguyên tắc giao kết, bồi thường, phạt vi phạm
Bộ luật Lao động 45/2019/QH14 Trách nhiệm của người sử dụng lao động kế tiếp với người lao động khi sáp nhập, hợp nhất
Luật thuế TNDN, TNCN, Luật Quản lý thuế Thuế thu nhập từ chuyển nhượng vốn; quyết toán thuế khi tổ chức lại doanh nghiệp
Luật Các tổ chức tín dụng 32/2024/QH15 và luật chuyên ngành Điều kiện riêng khi mua bán, sáp nhập ngân hàng, bảo hiểm và ngành có điều kiện

Luật Doanh nghiệp: khung cho cấu trúc giao dịch

Luật Doanh nghiệp quy định các hình thức tổ chức lại (sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi) và quyền chuyển nhượng vốn của thành viên, cổ đông. Một số điểm cần nắm:

  • Công ty TNHH hai thành viên trở lên: thành viên muốn chuyển nhượng vốn phải chào bán cho các thành viên còn lại trước.
  • Công ty cổ phần: cổ phần của cổ đông sáng lập bị hạn chế chuyển nhượng trong thời hạn luật định kể từ khi thành lập; điều lệ có thể đặt thêm hạn chế.
  • Từ 01/07/2025, doanh nghiệp phải lưu giữ và cung cấp thông tin chủ sở hữu hưởng lợi; theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 296/2026), ngưỡng xác định là sở hữu từ 25%. Giao dịch M&A làm thay đổi chủ sở hữu hưởng lợi cần cập nhật thông tin này.

Luật Đầu tư: nhà đầu tư nước ngoài

Luật Đầu tư 143/2025/QH15 thay Luật Đầu tư 61/2020/QH14 từ 01/03/2026. Nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường và, trong các trường hợp luật quy định, phải đăng ký góp vốn, mua cổ phần trước khi thay đổi thành viên, cổ đông. Doanh nghiệp nên đối chiếu điều khoản tương ứng của luật mới và văn bản hướng dẫn, vì các trường hợp phải đăng ký và hồ sơ có thể khác với quy định trước đây.

Luật Cạnh tranh và Luật Chứng khoán

Luật Cạnh tranh 2018 coi sáp nhập, hợp nhất, mua lại và liên doanh là các hình thức tập trung kinh tế. Giao dịch đạt một trong các ngưỡng của Nghị định 35/2020/NĐ-CP (tài sản, doanh thu, giá trị giao dịch, thị phần kết hợp) phải thông báo trước khi thực hiện; chi tiết tại bài ngưỡng thông báo tập trung kinh tế khi M&A.

Với công ty đại chúng, Luật Chứng khoán đặt ra nghĩa vụ chào mua công khai khi giao dịch làm bên mua đạt hoặc vượt các mức sở hữu luật định (bắt đầu từ 25% cổ phiếu có quyền biểu quyết), cùng nghĩa vụ công bố thông tin của cổ đông lớn.

Cam kết quốc tế

Ngoài luật trong nước, nhà đầu tư nước ngoài được hưởng mức mở cửa thị trường theo cam kết WTO, các hiệp định thương mại tự do và hiệp định bảo hộ đầu tư mà Việt Nam là thành viên. Khi cam kết khác luật trong nước, cần xác định quy định nào áp dụng cho ngành nghề cụ thể.

Về trình tự hồ sơ và cơ quan tiếp nhận, xem bài thủ tục mua bán, sáp nhập doanh nghiệp và cơ quan có thẩm quyền.

Câu hỏi thường gặp

Luật Đầu tư 2020 còn áp dụng cho giao dịch M&A không?

Từ 01/03/2026, Luật Đầu tư 143/2025/QH15 thay thế Luật Đầu tư 61/2020/QH14. Giao dịch thực hiện từ thời điểm này áp dụng luật mới, trừ trường hợp chuyển tiếp theo quy định.

Mua lại công ty có cần xin ý kiến người lao động không?

Pháp luật không yêu cầu xin ý kiến để chuyển nhượng vốn. Tuy nhiên khi sáp nhập, hợp nhất, người sử dụng lao động kế tiếp phải tiếp tục sử dụng hoặc xây dựng phương án sử dụng lao động theo Bộ luật Lao động.

Nguồn tham khảo: Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15; Nghị định 168/2025/NĐ-CP; Luật Đầu tư 143/2025/QH15; Luật Cạnh tranh 23/2018/QH14; Nghị định 35/2020/NĐ-CP; Luật Chứng khoán 54/2019/QH14; Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13; Bộ luật Lao động 45/2019/QH14. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ tư vấn mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A). Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x