Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp đã được thay thế bởi Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ ngày 01/01/2026. Từ năm tài chính 2026, doanh nghiệp đang dùng Thông tư 200 phải chuyển sang Thông tư 99/2025, hoặc nếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa thì có thể chọn Thông tư 133/2016/TT-BTC. Số liệu, sổ sách của các năm trước vẫn được lập và lưu trữ theo Thông tư 200 như cũ.
Thông tin văn bản
| Số hiệu | 200/2014/TT-BTC |
|---|---|
| Cơ quan ban hành | Bộ Tài chính |
| Ngày ban hành | 22/12/2014 |
| Áp dụng | Từ năm tài chính bắt đầu từ 01/01/2015 |
| Văn bản sửa đổi | Thông tư 53/2016/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều |
| Tình trạng (10/2026) | Đã được thay thế bởi Thông tư 99/2025/TT-BTC (ban hành ngày 27/10/2025) từ 01/01/2026, trừ phần quy định liên quan cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước |
| Phạm vi | Doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế (trừ đơn vị có chế độ kế toán đặc thù); doanh nghiệp nhỏ và vừa được tự nguyện áp dụng |
Nội dung chính của Thông tư 200/2014
Thông tư 200 từng là “xương sống” của kế toán doanh nghiệp Việt Nam suốt hơn mười năm, gồm bốn phần:
- Hệ thống tài khoản kế toán: danh mục tài khoản cấp 1, cấp 2 và nguyên tắc kế toán, kết cấu, phương pháp hạch toán cho từng tài khoản.
- Báo cáo tài chính: mẫu báo cáo năm và giữa niên độ (bảng cân đối kế toán, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ, thuyết minh), nguyên tắc lập và trình bày.
- Chứng từ kế toán: danh mục, mẫu chứng từ hướng dẫn; doanh nghiệp được tự thiết kế nếu bảo đảm nội dung theo Luật Kế toán.
- Sổ kế toán: các hình thức ghi sổ (nhật ký chung, nhật ký – sổ cái, chứng từ ghi sổ, nhật ký – chứng từ, kế toán máy).
Điểm tiến bộ của Thông tư 200 so với chế độ trước đó là đề cao nguyên tắc “bản chất hơn hình thức”, tách chế độ kế toán khỏi quy định thuế và cho phép doanh nghiệp chủ động hơn về chứng từ, sổ sách.
Vì sao Thông tư 200 được thay thế
- Luật Kế toán đã được sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15; hệ thống văn bản thuế, doanh nghiệp, đầu tư thay đổi lớn giai đoạn 2024–2025.
- Nhiều nghiệp vụ mới phát sinh (giao dịch điện tử, thuế tối thiểu toàn cầu) chưa có hướng dẫn đầy đủ.
- Lộ trình tiệm cận chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế theo Quyết định 345/QĐ-BTC đòi hỏi chế độ kế toán linh hoạt hơn.
Các khác biệt cụ thể về tài khoản, báo cáo, chứng từ giữa hai thông tư được phân tích tại bài so sánh Thông tư 200/2014 và Thông tư 99/2025.
Doanh nghiệp cần làm gì trong giai đoạn chuyển đổi
- Chọn chế độ kế toán cho năm 2026: doanh nghiệp lớn chuyển sang Thông tư 99/2025; doanh nghiệp nhỏ và vừa cân nhắc Thông tư 99 hoặc Thông tư 133/2016.
- Lập bảng chuyển đổi số dư tại ngày 31/12/2025 từ hệ thống tài khoản cũ sang mới, có chữ ký phê duyệt và lưu cùng hồ sơ kế toán.
- Cập nhật phần mềm kế toán và danh mục tài khoản chi tiết; kiểm tra mẫu báo cáo trên phần mềm.
- Sửa quy chế tài chính, quy chế chứng từ nội bộ để dẫn chiếu đúng văn bản mới.
- Thuyết minh việc thay đổi chế độ kế toán trên báo cáo tài chính năm 2026, trình bày số liệu so sánh nhất quán.
Báo cáo tài chính năm 2025 (lập trong năm 2026) vẫn theo mẫu Thông tư 200 vì thuộc kỳ kế toán trước ngày Thông tư 99 áp dụng.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 200/2014 còn hiệu lực không?
Không đối với kỳ kế toán từ năm 2026. Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC từ 01/01/2026; Thông tư 200 chỉ còn dùng để đối chiếu số liệu các năm trước và cho phần quy định liên quan cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
Doanh nghiệp có năm tài chính không trùng năm dương lịch áp dụng thế nào?
Doanh nghiệp nên đối chiếu điều khoản hiệu lực và chuyển tiếp của Thông tư 99/2025 để xác định kỳ bắt đầu áp dụng, tránh lập báo cáo một kỳ theo hai chế độ khác nhau.
Thông tư 200 có ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế không?
Không trực tiếp. Chế độ kế toán không dùng để xác định nghĩa vụ thuế; chi phí được trừ và doanh thu tính thuế tuân theo luật thuế.
Nguồn tham khảo: Thông tư 200/2014/TT-BTC; Thông tư 53/2016/TT-BTC; Thông tư 99/2025/TT-BTC; Thông tư 133/2016/TT-BTC; Luật Kế toán 88/2015/QH13 (sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15); Quyết định 345/QĐ-BTC. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ tư vấn setup bộ máy kế toán. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
