22 tháng 11, 2025 Tin tức

Từ kỳ tính thuế 2026, mỗi người phụ thuộc được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng khi tính thuế TNCN (Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15), với điều kiện người nộp thuế đăng ký người phụ thuộc và có hồ sơ chứng minh quan hệ, điều kiện nuôi dưỡng. Do số định danh cá nhân đã thay mã số thuế cá nhân từ 01/07/2025, nhiều thông tin nhân thân được đối chiếu tự động với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nên hồ sơ giấy tờ gọn hơn trước. Người lao động thường đăng ký qua tổ chức trả thu nhập.

Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc

Ai được đăng ký là người phụ thuộc?

Theo Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người phụ thuộc là người mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng, gồm các nhóm chính:

  • Con: con dưới 18 tuổi; con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động; con đang theo học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề không có thu nhập hoặc thu nhập không vượt mức quy định. Bao gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con riêng của vợ/chồng.
  • Vợ hoặc chồng không có khả năng lao động hoặc không có thu nhập, thu nhập thấp theo mức quy định.
  • Cha, mẹ (đẻ, vợ/chồng, nuôi hợp pháp) ngoài độ tuổi lao động hoặc trong độ tuổi lao động nhưng khuyết tật, không có khả năng lao động, không có thu nhập hoặc thu nhập thấp.
  • Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng (anh chị em ruột, ông bà, cháu ruột…) đáp ứng điều kiện thu nhập, khả năng lao động.

Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế trong cùng kỳ tính thuế. Ngưỡng thu nhập cụ thể của người phụ thuộc cần đối chiếu Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo từng trường hợp

Người phụ thuộc Giấy tờ chứng minh chính
Con dưới 18 tuổi Số định danh cá nhân của con; bản sao giấy khai sinh nếu dữ liệu dân cư chưa thể hiện quan hệ cha/mẹ – con
Con đang đi học từ 18 tuổi Giấy tờ chứng minh quan hệ; giấy xác nhận của cơ sở giáo dục hoặc thẻ sinh viên còn hiệu lực
Con, cha mẹ, vợ/chồng khuyết tật Giấy tờ chứng minh quan hệ; giấy xác nhận khuyết tật theo pháp luật về người khuyết tật
Vợ/chồng, cha mẹ không có thu nhập Giấy tờ chứng minh quan hệ (giấy chứng nhận kết hôn, giấy khai sinh của người nộp thuế…); người nộp thuế tự cam kết về thu nhập của người phụ thuộc
Cá nhân khác phải nuôi dưỡng Giấy tờ chứng minh quan hệ và giấy tờ hợp pháp xác định trách nhiệm nuôi dưỡng theo quy định

Khi dữ liệu nhân thân trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã đủ để xác định quan hệ, cơ quan thuế không yêu cầu nộp lại bản giấy, nhưng người nộp thuế vẫn nên lưu bản sao để xuất trình khi được kiểm tra.

Thủ tục đăng ký người phụ thuộc

Người lao động nhận lương tại doanh nghiệp

  1. Người lao động lập tờ đăng ký người phụ thuộc, ghi số định danh cá nhân của từng người, kèm hồ sơ chứng minh (nếu cần), nộp cho tổ chức trả thu nhập.
  2. Tổ chức trả thu nhập tổng hợp và nộp tờ khai đăng ký thuế cho người phụ thuộc tới cơ quan thuế quản lý theo mẫu tại Thông tư 90/2026/TT-BTC.
  3. Doanh nghiệp tính giảm trừ khi khấu trừ thuế hằng tháng và khi quyết toán thay.

Cá nhân tự quyết toán

Cá nhân có thể đăng ký trực tiếp với cơ quan thuế qua Cổng dịch vụ công, ứng dụng eTax Mobile hoặc VNeID; hướng dẫn sử dụng các kênh này có trong bài dịch vụ thuế điện tử 2026.

Thời điểm tính giảm trừ

Giảm trừ được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng. Trường hợp trong năm chưa đăng ký, người nộp thuế có thể đăng ký bổ sung khi quyết toán để được tính giảm trừ cho cả năm đối với các tháng đủ điều kiện.

Ví dụ tính giảm trừ năm 2026

Anh A có thu nhập từ tiền lương sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc là 30 triệu đồng/tháng, nuôi 2 con nhỏ. Tổng giảm trừ gia cảnh: 15,5 + 2 × 6,2 = 27,9 triệu đồng. Thu nhập tính thuế: 2,1 triệu đồng/tháng, thuế phải nộp 5% × 2,1 triệu = 105.000 đồng/tháng. Nếu không đăng ký người phụ thuộc, thu nhập tính thuế là 14,5 triệu đồng và số thuế tăng lên đáng kể.

Câu hỏi thường gặp

Hai vợ chồng cùng đi làm có được cùng đăng ký một con không?

Không. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ vào một người nộp thuế trong năm; hai vợ chồng cần thỏa thuận người đăng ký.

Con chưa có số định danh cá nhân thì đăng ký thế nào?

Trẻ mới sinh thường được cấp số định danh khi đăng ký khai sinh. Nếu chưa có, người nộp thuế kê khai thông tin theo giấy khai sinh và bổ sung số định danh khi được cấp.

Cha mẹ có lương hưu có được đăng ký là người phụ thuộc?

Phụ thuộc vào mức thu nhập bình quân tháng của cha mẹ so với ngưỡng quy định; nếu vượt ngưỡng thì không đủ điều kiện.

Nguồn tham khảo: Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15; Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15; Nghị định 253/2026/NĐ-CP; Thông tư 90/2026/TT-BTC; Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ quyết toán thuế trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x