Theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026) và Nghị định 252/2026/NĐ-CP, quản lý thuế thương mại điện tử được tổ chức theo ba nhóm chủ thể: nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú, sàn thương mại điện tử và người bán trong nước. Mỗi nhóm có nghĩa vụ đăng ký, khai, nộp hoặc cung cấp thông tin riêng. Điểm cốt lõi là cơ quan thuế quản lý dựa trên dữ liệu giao dịch, thanh toán thay vì chỉ dựa vào tờ khai.
Khung pháp lý năm 2026
- Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 thay Luật 38/2019/QH14 từ 01/07/2026, kế thừa cơ chế sàn khấu trừ, nộp thay đã áp dụng từ 01/07/2025.
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn luật, thay thế nhiều nghị định trước, trong đó có Nghị định 117/2025/NĐ-CP về quản lý thuế với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số.
- Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn thủ tục, hồ sơ và giao dịch điện tử, thay Thông tư 80/2021/TT-BTC.
Bài viết cũ tại địa chỉ này nói về một dự thảo thông tư năm 2021; dự thảo đó đã được ban hành, áp dụng rồi tiếp tục được thay thế bởi các văn bản trên.
Ba nhóm chủ thể và nghĩa vụ chính
| Chủ thể | Nghĩa vụ chính | Cách thực hiện |
|---|---|---|
| Nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam (quảng cáo trực tuyến, nền tảng số, ứng dụng, nội dung số…) | Đăng ký, khai, nộp thuế GTGT và thuế TNDN tính theo tỷ lệ trên doanh thu | Trực tiếp qua cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài, hoặc ủy quyền; trường hợp không tự đăng ký thì phát sinh nghĩa vụ khấu trừ, nộp thay theo quy định |
| Sàn thương mại điện tử có chức năng đặt hàng và thanh toán | Khấu trừ, nộp thay thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh; cung cấp thông tin người bán, giao dịch cho cơ quan thuế | Kê khai theo kỳ, kết nối dữ liệu điện tử với cơ quan thuế |
| Người bán trong nước (doanh nghiệp, hộ, cá nhân) | Kê khai doanh thu đầy đủ, kể cả bán qua mạng xã hội, website riêng | Doanh nghiệp khai như hoạt động thông thường; hộ, cá nhân theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP) |
Tỷ lệ sàn khấu trừ với cá nhân cư trú (hàng hóa 1% GTGT và 0,5% TNCN; dịch vụ 5% và 2%; vận tải, dịch vụ gắn hàng hóa 3% và 1,5%) được phân tích tại bài thuế với người bán trên sàn TMĐT 2026.
Doanh nghiệp Việt Nam mua dịch vụ số từ nước ngoài
Đây là nhóm dễ bị bỏ sót. Khi doanh nghiệp trả tiền quảng cáo trực tuyến, phần mềm, lưu trữ đám mây cho nhà cung cấp nước ngoài, cần xác định:
- Nhà cung cấp đã đăng ký thuế tại Việt Nam qua cổng dành cho nhà cung cấp nước ngoài hay chưa. Nếu đã đăng ký, doanh nghiệp không phải khấu trừ thay nhưng nên lưu chứng từ thể hiện mã số thuế của nhà cung cấp.
- Nếu chưa đăng ký, doanh nghiệp có thể phải khấu trừ, nộp thay thuế nhà thầu nước ngoài theo quy định hiện hành.
- Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và hóa đơn, chứng từ của nhà cung cấp để khoản chi được tính vào chi phí được trừ.
Cơ quan thuế dùng dữ liệu nào để quản lý
Luật Quản lý thuế 2025 đẩy mạnh quản lý dựa trên dữ liệu và rủi ro: thông tin từ sàn, từ ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán, từ hóa đơn điện tử và dữ liệu dân cư. Người bán có doanh thu lớn nhưng khai thấp sẽ dễ bị đưa vào danh sách kiểm tra. Chi tiết về cách đối chiếu dữ liệu có tại bài cơ quan thuế quản lý doanh thu người bán trên sàn TMĐT như thế nào.
Câu hỏi thường gặp
Nhà cung cấp nước ngoài đã nộp thuế qua cổng điện tử, doanh nghiệp Việt Nam còn phải khấu trừ không?
Thông thường không, nếu nhà cung cấp đã đăng ký và tự khai, nộp tại Việt Nam. Doanh nghiệp nên kiểm tra mã số thuế của nhà cung cấp trước khi thanh toán.
Bán hàng qua mạng xã hội, không qua sàn thì ai khai thuế?
Người bán tự khai. Hộ, cá nhân có doanh thu năm đến 1 tỷ đồng không phải nộp GTGT, TNCN nhưng vẫn phải thông báo doanh thu theo quy định.
Sàn đã khấu trừ thì người bán có phải quyết toán không?
Phụ thuộc vào loại người nộp thuế và phương pháp tính thuế. Hộ, cá nhân có thêm doanh thu ngoài sàn phải tự kê khai phần đó.
Nguồn tham khảo: Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; Nghị định 252/2026/NĐ-CP; Thông tư 89/2026/TT-BTC; Nghị định 68/2026/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán thuế. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
