Đối tượng bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm tại Việt Nam được xác định theo Điều 37 Luật Kiểm toán độc lập 67/2011/QH12 (sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15) và Điều 15 Nghị định 17/2012/NĐ-CP, cùng các luật chuyên ngành. Nhóm phổ biến nhất là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, công ty đại chúng và doanh nghiệp nhà nước. Không kiểm toán khi thuộc diện bắt buộc sẽ bị xử phạt và báo cáo tài chính nộp cho cơ quan nhà nước không được coi là hợp lệ.
Danh sách đối tượng bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính
| Nhóm | Đối tượng | Ghi chú |
|---|---|---|
| 1 | Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài | Không phân biệt tỷ lệ sở hữu, quy mô |
| 2 | Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài | Hoạt động theo Luật Các tổ chức tín dụng 32/2024/QH15 |
| 3 | Tổ chức tài chính, doanh nghiệp bảo hiểm, tái bảo hiểm, môi giới bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài | Kèm yêu cầu của luật chuyên ngành |
| 4 | Công ty đại chúng, tổ chức phát hành, tổ chức kinh doanh chứng khoán | Theo Luật Chứng khoán 54/2019/QH14 (sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15); có thêm yêu cầu soát xét bán niên với một số đối tượng |
| 5 | Doanh nghiệp nhà nước | Trừ lĩnh vực thuộc bí mật nhà nước |
| 6 | Doanh nghiệp, tổ chức mà tập đoàn, tổng công ty nhà nước nắm từ 20% quyền biểu quyết trở lên | Xác định tại thời điểm cuối năm tài chính |
| 7 | Doanh nghiệp mà tổ chức niêm yết, tổ chức phát hành, tổ chức kinh doanh chứng khoán nắm từ 20% quyền biểu quyết trở lên | Xác định tại thời điểm cuối năm tài chính |
| 8 | Doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam | Phải do doanh nghiệp kiểm toán khác thực hiện |
Luật Kiểm toán độc lập đã được sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15 (hiệu lực 01/01/2025). Doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản hợp nhất mới nhất để xác định có phát sinh đối tượng mới hoặc thay đổi cách diễn đạt hay không.
Đối tượng bắt buộc kiểm toán khác ngoài báo cáo tài chính năm
- Báo cáo quyết toán dự án hoàn thành: dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A sử dụng vốn nhà nước (trừ lĩnh vực bí mật nhà nước), và các dự án khác theo pháp luật về đầu tư công, xây dựng. Xem dịch vụ kiểm toán quyết toán dự án.
- Dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi: báo cáo tài chính dự án được kiểm toán bởi Kiểm toán nhà nước hoặc kiểm toán độc lập theo thỏa thuận với nhà tài trợ.
- Kiểm toán của Kiểm toán nhà nước: doanh nghiệp nhà nước có thể đồng thời thuộc diện Kiểm toán nhà nước; hai loại kiểm toán này không thay thế nhau.
- Kiểm toán nội bộ: là yêu cầu tổ chức bộ phận kiểm toán nội bộ, khác với kiểm toán độc lập; đối tượng xem bài doanh nghiệp bắt buộc phải có kiểm toán nội bộ.
Hậu quả khi không kiểm toán dù thuộc diện bắt buộc
- Xử phạt hành chính theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP) đối với hành vi không thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính theo quy định; mức phạt cụ thể cần đối chiếu văn bản gốc.
- Báo cáo không hợp lệ: báo cáo tài chính của đơn vị thuộc diện bắt buộc nộp cho cơ quan nhà nước mà không đính kèm báo cáo kiểm toán thì không được chấp nhận.
- Hệ quả về thuế: báo cáo tài chính chưa kiểm toán đi kèm hồ sơ quyết toán thuế TNDN dễ bị đưa vào diện rủi ro cao, tăng khả năng bị kiểm tra theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp FDI nhỏ, doanh thu thấp có phải kiểm toán không?
Có. Quy định không đặt ngưỡng quy mô cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; mọi doanh nghiệp FDI đều phải kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm.
Công ty TNHH trong nước có phải kiểm toán không?
Không bắt buộc, trừ khi thuộc một nhóm trong bảng trên. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn có thể tự nguyện kiểm toán khi vay vốn, gọi vốn hoặc chuẩn bị M&A.
Chi phí kiểm toán bắt buộc có được trừ khi tính thuế TNDN không?
Có, nếu có hợp đồng, hóa đơn và thanh toán không dùng tiền mặt với khoản chi từ 5 triệu đồng theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15.
Nguồn tham khảo: Luật Kiểm toán độc lập 67/2011/QH12 sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15; Nghị định 17/2012/NĐ-CP; Nghị định 41/2018/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP; Luật Các tổ chức tín dụng 32/2024/QH15; Luật Chứng khoán 54/2019/QH14. Tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Tổng hợp quy định, quy trình, hồ sơ và chi phí kiểm toán tại Cẩm nang kiểm toán doanh nghiệp 2026.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.
