22 tháng 11, 2025 Tin tức

Tài khoản 347 – Thuế thu nhập hoãn lại phải trả là tài khoản nợ phải trả dùng để ghi nhận số thuế TNDN doanh nghiệp sẽ phải nộp trong tương lai do các khoản chênh lệch tạm thời chịu thuế giữa sổ kế toán và cơ sở tính thuế. Tài khoản này được quy định trong hệ thống tài khoản kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC và áp dụng theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 17 – Thuế thu nhập doanh nghiệp. Đối ứng chủ yếu của TK 347 là TK 8212 – Chi phí thuế TNDN hoãn lại.

Thay đổi so với Thông tư 200

TT 99 giữ nguyên số hiệu, tên gọi và cách hạch toán cơ bản của TK 347; tài khoản không có tài khoản cấp 2. Điểm cần cập nhật: số dư được trình bày trên Báo cáo tình hình tài chính (thay Bảng cân đối kế toán), và tài khoản chi phí thuế TNDN hiện hành nay tách thêm cấp 3 (82111, 82112) – không ảnh hưởng trực tiếp đến TK 347.

Nguyên tắc kế toán tài khoản 347

  • Cách tính: Thuế thu nhập hoãn lại phải trả = Chênh lệch tạm thời chịu thuế × Thuế suất thuế TNDN. Nếu đã biết trước thuế suất thay đổi và thời điểm hoàn nhập rơi vào giai đoạn thuế suất mới có hiệu lực thì dùng thuế suất mới.
  • Chênh lệch tạm thời chịu thuế phát sinh khi giá trị ghi sổ của tài sản lớn hơn cơ sở tính thuế (hoặc giá trị ghi sổ của nợ phải trả nhỏ hơn cơ sở tính thuế), khiến thu nhập chịu thuế tương lai lớn hơn lợi nhuận kế toán.
  • Kế toán không dùng khái niệm “chênh lệch vĩnh viễn” để loại trừ; mọi chênh lệch giữa giá trị ghi sổ và cơ sở tính thuế đều được xem xét.
  • Không ghi nhận thuế hoãn lại phải trả phát sinh từ ghi nhận ban đầu của tài sản, nợ phải trả trong giao dịch không ảnh hưởng đến lợi nhuận kế toán và lợi nhuận tính thuế tại thời điểm giao dịch.
  • Cuối năm, bù trừ số phát sinh mới với số hoàn nhập trong năm và chỉ ghi phần chênh lệch ròng.
  • Thuế hoãn lại liên quan đến khoản mục ghi thẳng vào vốn chủ sở hữu không ghi vào chi phí thuế hoãn lại.
  • Chỉ bù trừ TK 347 với TK 243 – Tài sản thuế thu nhập hoãn lại khi lập Báo cáo tình hình tài chính, không bù trừ trên sổ.

Kết cấu và nội dung phản ánh

Bên Nợ Bên Có
Thuế thu nhập hoãn lại phải trả được hoàn nhập (ghi giảm) trong kỳ Thuế thu nhập hoãn lại phải trả được ghi nhận trong kỳ
Số dư bên Có: thuế thu nhập hoãn lại phải trả còn lại cuối kỳ.

Các trường hợp thường phát sinh

  • Khấu hao TSCĐ được trừ khi tính thuế nhanh hơn khấu hao trên sổ kế toán trong những năm đầu.
  • Tài sản được đánh giá lại tăng (ví dụ khi góp vốn) nhưng cơ sở tính thuế giữ nguyên.
  • Thu nhập đã ghi nhận trong lợi nhuận kế toán nhưng theo pháp luật thuế được tính vào thu nhập chịu thuế ở kỳ sau.

Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp

  1. Thuế hoãn lại phải trả phát sinh trong năm lớn hơn số hoàn nhập: Nợ TK 8212 / Có TK 347 (phần chênh lệch).
  2. Số phát sinh nhỏ hơn số hoàn nhập: Nợ TK 347 / Có TK 8212 (phần chênh lệch).
  3. Cuối kỳ kết chuyển chi phí thuế hoãn lại: TK 8212 có số phát sinh Nợ lớn hơn Có thì Nợ TK 911 / Có TK 8212; ngược lại ghi Nợ TK 8212 / Có TK 911.
  4. Khi lập báo cáo: nếu đủ điều kiện bù trừ (cùng cơ quan thuế quản lý, có quyền hợp pháp bù trừ), trình bày thuần giữa TK 347 và TK 243.

Ví dụ

Đầu năm 2026, Công ty G đưa vào sử dụng thiết bị nguyên giá 600.000.000 đồng. Kế toán trích khấu hao 120.000.000 đồng/năm; giả sử khấu hao được trừ khi tính thuế năm 2026 là 200.000.000 đồng. Thuế suất TNDN 20%.

  • Giá trị ghi sổ cuối năm: 600.000.000 − 120.000.000 = 480.000.000; cơ sở tính thuế: 600.000.000 − 200.000.000 = 400.000.000.
  • Chênh lệch tạm thời chịu thuế: 80.000.000; thuế hoãn lại phải trả: 80.000.000 × 20% = 16.000.000 đồng.
  • Ghi: Nợ TK 8212: 16.000.000 / Có TK 347: 16.000.000.
  • Những năm sau, khi khấu hao kế toán lớn hơn khấu hao tính thuế, chênh lệch thu hẹp dần và kế toán ghi hoàn nhập Nợ TK 347 / Có TK 8212.

Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán

  • Lập “Bảng xác định thuế thu nhập hoãn lại phải trả” cuối năm, đối chiếu với tờ khai quyết toán thuế TNDN và bảng khấu hao theo thuế.
  • TK 347 và TK 8212 là bút toán kế toán, không làm thay đổi số thuế TNDN phải nộp trên tờ khai.
  • Dùng đúng thuế suất áp dụng cho doanh nghiệp (15%, 17% hoặc 20% theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15, hoặc thuế suất ưu đãi nếu có).
  • Thuyết minh rõ các khoản chênh lệch tạm thời trên báo cáo tài chính; kiểm toán viên sẽ kiểm tra tính đầy đủ và cách bù trừ với TK 243.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp nhỏ có bắt buộc ghi nhận TK 347?

Doanh nghiệp áp dụng TT 99 phải ghi nhận khi có chênh lệch tạm thời chịu thuế trọng yếu. Doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng TT 133/2016 thực hiện theo chế độ kế toán của Thông tư đó.

Chi phí không được trừ có tạo thuế hoãn lại phải trả không?

Thông thường không. Với khoản chi không bao giờ được trừ khi tính thuế (ví dụ tiền phạt vi phạm hành chính), cơ sở tính thuế bằng giá trị ghi sổ nên không phát sinh chênh lệch tạm thời và không ghi TK 347.

Có cần đánh giá lại TK 347 khi thuế suất thay đổi?

Có. Khi thuế suất áp dụng cho kỳ hoàn nhập thay đổi, số dư thuế hoãn lại phải được tính lại theo thuế suất mới, phần chênh lệch ghi vào chi phí thuế hoãn lại.

Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 17 – Thuế thu nhập doanh nghiệp; Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ tư vấn quyết toán thuế. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x