Tài khoản 344 – Nhận ký quỹ, ký cược là tài khoản nợ phải trả, dùng để phản ánh số tiền doanh nghiệp nhận từ đơn vị, cá nhân bên ngoài nhằm bảo đảm họ thực hiện đúng hợp đồng kinh tế, hợp đồng đại lý, hợp đồng thuê tài sản… Khoản tiền này thuộc nghĩa vụ phải hoàn trả (trừ khi bên ký quỹ vi phạm), nên được ghi nhận là nợ phải trả chứ không phải doanh thu. Căn cứ áp dụng là Thông tư 99/2025/TT-BTC, hiệu lực từ 01/01/2026. TK 344 là “mặt đối ứng” của TK 244 – Ký quỹ, ký cược ở bên đem tiền đi ký quỹ.
Thay đổi so với Thông tư 200
TK 344 giữ nguyên số hiệu và tên “Nhận ký quỹ, ký cược”; không có tài khoản cấp 2. Nội dung hướng dẫn về cơ bản giữ nguyên, với một số điểm nhấn trong TT 99:
- Nêu rõ tiêu chí phân loại ngắn hạn/dài hạn theo kỳ hạn còn lại, để trình bày trên Báo cáo tình hình tài chính (tên mới của Bảng cân đối kế toán).
- Giấy tờ sở hữu, quyền sử dụng tài sản (sổ tiết kiệm, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất…) nhận cầm cố, thế chấp không ghi vào TK 344 mà theo dõi riêng và thuyết minh.
- Khoản nhận ký quỹ bằng ngoại tệ là khoản mục tiền tệ, đánh giá lại cuối kỳ theo nguyên tắc chung của TT 99 cho nợ phải trả.
Nguyên tắc kế toán tài khoản 344
- Chỉ phản ánh tiền nhận ký quỹ, ký cược để bảo đảm thực hiện hợp đồng. Tiền khách hàng ứng trước để mua hàng, dịch vụ là khoản người mua trả trước, hạch toán ở TK 131, không dùng TK 344.
- Theo dõi chi tiết theo từng đối tượng (khách thuê, đại lý, nhà thầu), theo kỳ hạn và theo từng loại nguyên tệ.
- Phân loại: khoản có kỳ hạn còn lại không quá 12 tháng (hoặc doanh nghiệp không có quyền từ chối hoàn trả trong 12 tháng tới) là nợ ngắn hạn; còn lại là nợ dài hạn.
- Tiền nhận ký quỹ được quản lý và hạch toán như tiền của doanh nghiệp (trên TK 111, 112), đồng thời ghi nhận nghĩa vụ hoàn trả trên TK 344.
- Khi bên ký quỹ vi phạm hợp đồng và bị khấu trừ theo thỏa thuận, số bị khấu trừ ghi vào thu nhập khác.
Kết cấu và nội dung phản ánh
| Bên Nợ | Bên Có |
|---|---|
| Hoàn trả tiền nhận ký quỹ, ký cược; số tiền bị khấu trừ do bên ký quỹ vi phạm hợp đồng; chênh lệch tỷ giá giảm (với khoản bằng ngoại tệ). | Số tiền nhận ký quỹ, ký cược; chênh lệch tỷ giá tăng (với khoản bằng ngoại tệ). |
| Số dư bên Có: số tiền nhận ký quỹ, ký cược chưa hoàn trả cuối kỳ. | |
Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp
- Nhận tiền ký quỹ, ký cược: Nợ TK 111, 112 / Có TK 344 (chi tiết đối tượng).
- Hoàn trả khi hợp đồng kết thúc đúng cam kết: Nợ TK 344 / Có TK 111, 112.
- Bên ký quỹ vi phạm, bị khấu trừ tiền phạt: Nợ TK 344 / Có TK 711.
- Trả phần còn lại sau khi trừ phạt: Nợ TK 344 / Có TK 111, 112.
- Bù trừ tiền ký quỹ với khoản khách còn nợ (nếu hợp đồng cho phép): Nợ TK 344 / Có TK 131.
- Đánh giá lại số dư ngoại tệ cuối kỳ: tỷ giá tăng Nợ TK 413 / Có TK 344; tỷ giá giảm Nợ TK 344 / Có TK 413 (sau đó xử lý chênh lệch theo hướng dẫn của TK 413).
Ví dụ
Ngày 01/03/2026, Công ty N cho Công ty P thuê văn phòng 3 năm, tiền thuê 30 triệu đồng/tháng (chưa thuế). Công ty P chuyển khoản ký quỹ 3 tháng tiền thuê để bảo đảm hợp đồng.
- Nhận ký quỹ: Nợ TK 112: 90.000.000 / Có TK 344 (P): 90.000.000. Trên báo cáo tại 31/12/2026, khoản này là nợ dài hạn vì còn hơn 12 tháng mới đến hạn hoàn trả.
- Năm 2028, Công ty P chấm dứt hợp đồng trước hạn, theo hợp đồng bị phạt 20 triệu đồng trừ vào tiền ký quỹ: Nợ TK 344: 20.000.000 / Có TK 711: 20.000.000.
- Hoàn trả phần còn lại: Nợ TK 344: 70.000.000 / Có TK 112: 70.000.000. Số dư TK 344 của P về 0.
Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán
- Tiền nhận ký quỹ không phải doanh thu, không xuất hóa đơn khi nhận. Nếu sau đó dùng tiền ký quỹ để cấn trừ tiền thuê, tiền hàng thì phải ghi nhận doanh thu và lập hóa đơn theo nghiệp vụ bán hàng, cung cấp dịch vụ tương ứng.
- Khoản phạt vi phạm hợp đồng khấu trừ từ tiền ký quỹ là thu nhập khác, tính vào thu nhập chịu thuế TNDN; doanh nghiệp nên lưu biên bản xác nhận vi phạm và điều khoản phạt.
- Gửi thư xác nhận số dư cho các đối tượng ký quỹ lớn; kiểm toán viên sẽ đối chiếu với hợp đồng gốc.
- Phân loại đúng ngắn hạn/dài hạn trên báo cáo tình hình tài chính theo kỳ hạn còn lại.
Câu hỏi thường gặp
Tiền đặt cọc khách hàng chuyển trước khi mua hàng ghi vào TK 344 hay 131?
Nếu bản chất là ứng trước tiền hàng (sẽ trừ vào giá trị thanh toán) thì ghi Có TK 131. Chỉ khi tiền nhận để bảo đảm thực hiện hợp đồng và sẽ hoàn trả lại thì dùng TK 344.
Nhận sổ tiết kiệm của đối tác để bảo đảm hợp đồng có ghi TK 344 không?
Không. Giấy tờ có giá, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhận cầm cố, thế chấp chỉ theo dõi ngoài bảng và thuyết minh trên báo cáo tài chính.
Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133 dùng tài khoản nào?
Hệ thống tài khoản của TT 133/2016 không có TK 344 riêng; doanh nghiệp thường theo dõi khoản nhận ký quỹ trên tài khoản phải trả khác theo hướng dẫn của TT 133. Nếu đã chọn áp dụng TT 99 thì dùng TK 344.
Xem thêm: Tài khoản 244 – Ký quỹ, ký cược, Tài khoản 711 – Thu nhập khác, Tài khoản 338, tổng quan Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 (biện pháp bảo đảm) – vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

