22 tháng 11, 2025 Tin tức

Tài khoản 3431 – Trái phiếu thường là tài khoản cấp 2 của TK 343 – Trái phiếu phát hành, dùng để theo dõi trái phiếu không có quyền chuyển đổi thành cổ phiếu mà doanh nghiệp đã phát hành. TK 3431 phản ánh mệnh giá, chiết khấu, phụ trội, chi phí phát hành và tình hình thanh toán. Số hiệu và tên tài khoản giữ nguyên trong Thông tư 99/2025/TT-BTC; danh mục TT 99 không quy định tài khoản cấp 3 (34311, 34312, 34313 như TT 200), doanh nghiệp tự mở chi tiết.

Nguyên tắc kế toán tài khoản 3431

  • Mở sổ chi tiết theo từng loại trái phiếu: kỳ hạn, lãi suất, mệnh giá, chiết khấu hoặc phụ trội, chi phí phát hành.
  • Chiết khấu, phụ trội xác định tại ngày phát hành và phân bổ dần trong kỳ hạn trái phiếu theo phương pháp đường thẳng hoặc lãi suất thực, áp dụng nhất quán.
  • Chi phí phát hành phân bổ dần theo kỳ hạn; phần thuộc trái phiếu phát hành không thành công ghi vào chi phí tài chính.
  • Nếu thanh toán trái phiếu bằng hàng tồn kho hoặc TSCĐ, kế toán như giao dịch bán, nhượng bán tài sản đó.

Kết cấu và nội dung phản ánh

Bên Nợ Bên Có
Thanh toán trái phiếu đáo hạn, mua lại trước hạn Mệnh giá trái phiếu phát hành
Chiết khấu phát sinh; chi phí phát hành; phân bổ phụ trội Phụ trội phát sinh; phân bổ chiết khấu và chi phí phát hành
Số dư bên Có: giá trị thuần của trái phiếu thường chưa thanh toán.

Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp

  • Phát hành ngang giá: Nợ TK 112 / Có TK 3431.
  • Phát hành có chiết khấu: Nợ TK 112, Nợ TK 3431 (chiết khấu) / Có TK 3431 (mệnh giá).
  • Phát hành có phụ trội: Nợ TK 112 / Có TK 3431 (mệnh giá, phụ trội).
  • Phân bổ chiết khấu, chi phí phát hành: Nợ TK 635 (hoặc 241, 627) / Có TK 3431; phân bổ phụ trội: Nợ TK 3431 / Có TK 635.
  • Trả lãi định kỳ: Nợ TK 635 / Có TK 112; lãi trả khi đáo hạn: trích trước Nợ TK 635 / Có TK 335.
  • Đáo hạn: Nợ TK 3431, Nợ TK 335 (nếu có) / Có TK 112.

Ví dụ

Công ty E phát hành 2.000 trái phiếu mệnh giá 1.000.000 đồng, kỳ hạn 2 năm, lãi suất danh nghĩa 10%/năm trả cuối năm, thu được 2.060.000.000 đồng.

  • Phát hành: Nợ TK 112: 2.060.000.000 / Có TK 3431 (mệnh giá): 2.000.000.000, Có TK 3431 (phụ trội): 60.000.000.
  • Cuối mỗi năm trả lãi 200.000.000: Nợ TK 635 / Có TK 112. Phân bổ phụ trội theo đường thẳng 30.000.000: Nợ TK 3431 / Có TK 635.
  • Chi phí lãi thực tế mỗi năm là 170.000.000 đồng.

Lưu ý khi kiểm toán

  • Đối chiếu số lượng, mệnh giá với sổ đăng ký người sở hữu trái phiếu.
  • Kiểm tra bảng phân bổ chiết khấu, phụ trội và việc trích trước lãi cuối kỳ.
  • Phân loại phần đáo hạn trong 12 tháng tới là nợ ngắn hạn.

Câu hỏi thường gặp

Phụ trội phân bổ lớn hơn lãi danh nghĩa thì xử lý thế nào?

Phần phụ trội phân bổ vượt quá số lãi tính theo lãi suất danh nghĩa của kỳ được ghi vào doanh thu hoạt động tài chính (TK 515).

Phát hành không bán hết thì chi phí phát hành xử lý ra sao?

Chi phí phát hành được chia theo số lượng trái phiếu bán được và không bán được. Phần tương ứng với số không bán được ghi ngay vào TK 635; phần còn lại theo dõi trên TK 3431 và phân bổ dần.

Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 16 – Chi phí đi vay. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ tư vấn kế toán. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x