Tài khoản 217 – Bất động sản đầu tư dùng để phản ánh nguyên giá và biến động của quyền sử dụng đất, nhà, cơ sở hạ tầng mà doanh nghiệp nắm giữ để cho thuê hoặc chờ tăng giá, không dùng cho sản xuất, quản lý và không bán trong kỳ kinh doanh thông thường. Đây là tài khoản loại 2 (tài sản dài hạn) trong hệ thống tài khoản ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026. Hao mòn của bất động sản đầu tư (BĐSĐT) được theo dõi riêng trên TK 2147.
Thay đổi so với Thông tư 200
TT 99 giữ nguyên số hiệu và tên “Bất động sản đầu tư”, tài khoản không có cấp 2. Nguyên tắc ghi nhận theo nguyên giá, không khấu hao BĐSĐT nắm giữ chờ tăng giá và cách xử lý chuyển đổi mục đích sử dụng về cơ bản kế thừa TT 200. Khác biệt chủ yếu đến từ hệ thống tài khoản đối ứng: doanh thu cho thuê, bán BĐSĐT ghi vào TK 511 (TT 99 không quy định tài khoản cấp 2 của TK 511 như TT 200), và báo cáo được trình bày trên Báo cáo tình hình tài chính thay cho Bảng cân đối kế toán.
Nguyên tắc kế toán tài khoản 217
- Điều kiện ghi nhận: chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai và nguyên giá xác định được một cách đáng tin cậy.
- Không phải BĐSĐT: bất động sản để bán trong kỳ kinh doanh thông thường hoặc xây dựng để bán (hàng tồn kho); bất động sản chủ sở hữu sử dụng (TK 211, 213); bất động sản đang xây dựng chưa hoàn thành (TK 241).
- Nguyên giá: giá mua cộng chi phí liên quan trực tiếp (tư vấn, lệ phí trước bạ, chi phí giao dịch); BĐSĐT tự xây là giá thành thực tế đến ngày hoàn thành. Chi phí chạy thử, chi phí bất thường về vật tư, nhân công không tính vào nguyên giá.
- Chi phí sau ghi nhận ban đầu tính vào chi phí kinh doanh, trừ khi chắc chắn làm tăng lợi ích kinh tế so với đánh giá ban đầu thì ghi tăng nguyên giá.
- Khấu hao: BĐSĐT cho thuê hoạt động phải trích khấu hao, kể cả thời gian tạm ngừng cho thuê; khấu hao và chi phí trực tiếp cho thuê hạch toán vào giá vốn. BĐSĐT nắm giữ chờ tăng giá không trích khấu hao; nếu có bằng chứng chắc chắn bị giảm giá, ghi giảm nguyên giá và ghi nhận tổn thất vào giá vốn, được hoàn nhập khi giá phục hồi nhưng không vượt giá gốc.
- Chuyển đổi mục đích sử dụng (sang tự sử dụng, sang hàng tồn kho để bán, hoặc ngược lại) chỉ khi có thay đổi mục đích thực tế và không làm thay đổi giá trị ghi sổ.
- Bán BĐSĐT không qua giai đoạn cải tạo: vẫn giữ trên TK 217 đến khi bán, không chuyển sang hàng tồn kho.
Kết cấu và nội dung phản ánh
| Bên Nợ | Bên Có |
|---|---|
| Nguyên giá BĐSĐT tăng trong kỳ (mua, xây dựng hoàn thành, chuyển từ TSCĐ hoặc hàng tồn kho, thuê tài chính). | Nguyên giá BĐSĐT giảm trong kỳ (bán, thanh lý, chuyển đổi mục đích, trả lại tài sản thuê tài chính, đánh giá giảm giá). |
| Số dư bên Nợ: nguyên giá BĐSĐT hiện có cuối kỳ. | |
Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp
- Mua BĐSĐT trả tiền ngay: Nợ TK 217, Nợ TK 1332 (nếu được khấu trừ) / Có TK 111, 112. Mua trả chậm: ghi Nợ TK 217 theo giá trả tiền ngay, Có TK 331; lãi trả chậm định kỳ Nợ TK 635 / Có TK 331.
- Xây dựng hoàn thành bàn giao: chi phí tập hợp trên TK 241; khi hoàn thành Nợ TK 217 / Có TK 241.
- Chuyển nhà xưởng, văn phòng đang dùng sang cho thuê: Nợ TK 217 / Có TK 211, 213; đồng thời Nợ TK 2141, 2143 / Có TK 2147.
- Chuyển hàng tồn kho bất động sản sang cho thuê hoạt động: Nợ TK 217 / Có TK 155, 156.
- Khấu hao BĐSĐT đang cho thuê và chi phí cho thuê: Nợ TK 632 / Có TK 2147, 111, 112, 331, 334.
- Doanh thu cho thuê: Nợ TK 111, 112, 131 / Có TK 511, Có TK 3331. Nhận trước tiền thuê nhiều kỳ: Có TK 3387, phân bổ dần sang TK 511.
- Bán BĐSĐT: doanh thu Nợ TK 111, 112, 131 / Có TK 511, Có TK 3331; giá trị còn lại Nợ TK 632, Nợ TK 2147 / Có TK 217.
- Chuyển BĐSĐT sang tự sử dụng: Nợ TK 211, 213 / Có TK 217; đồng thời Nợ TK 2147 / Có TK 2141, 2143.
Ví dụ
Ngày 01/01/2026, Công ty F chuyển một tòa văn phòng đang sử dụng sang cho thuê hoạt động. Nguyên giá 12.000.000.000 đồng, đã khấu hao 3.000.000.000 đồng, thời gian khấu hao còn lại 30 năm. Giá thuê 60.000.000 đồng/tháng chưa thuế GTGT.
- Chuyển đổi: Nợ TK 217 / Có TK 211: 12.000.000.000; Nợ TK 2141 / Có TK 2147: 3.000.000.000.
- Khấu hao hằng tháng: (12.000.000.000 − 3.000.000.000) / 360 tháng = 25.000.000. Nợ TK 632 / Có TK 2147: 25.000.000.
- Doanh thu cho thuê tháng (giả định thuế suất GTGT 10%): Nợ TK 131: 66.000.000 / Có TK 511: 60.000.000, Có TK 3331: 6.000.000.
Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán
- Hồ sơ mục đích nắm giữ: nghị quyết, quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng, hợp đồng cho thuê là căn cứ để kiểm toán viên chấp nhận phân loại BĐSĐT thay vì TSCĐ hoặc hàng tồn kho.
- Khấu hao: BĐSĐT chờ tăng giá không trích khấu hao; nếu doanh nghiệp vẫn trích sẽ bị điều chỉnh. Khi tính chi phí được trừ, áp dụng quy định khấu hao hiện hành (TT 45/2013/TT-BTC tiếp tục áp dụng nhưng không quá 31/12/2026 theo QĐ 1760/QĐ-BTC; NĐ 320/2025/NĐ-CP).
- Giá trị thuyết minh: doanh nghiệp nên chuẩn bị thông tin giá trị hợp lý của BĐSĐT (nếu xác định được) để thuyết minh trên báo cáo tài chính.
- Thuế khi chuyển nhượng: thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản cần được theo dõi, xác định riêng khi quyết toán thuế TNDN theo Luật 67/2025/QH15 và văn bản hướng dẫn.
Câu hỏi thường gặp
Cho thuê một phần tòa nhà đang sử dụng có ghi nhận BĐSĐT không?
Nếu phần cho thuê có thể bán hoặc cho thuê riêng biệt thì phần đó được ghi nhận là BĐSĐT. Nếu không tách được và phần tự sử dụng là không đáng kể thì toàn bộ là BĐSĐT; ngược lại vẫn là TSCĐ.
Đất nắm giữ chờ tăng giá có phải trích khấu hao không?
Không. BĐSĐT nắm giữ chờ tăng giá không trích khấu hao; doanh nghiệp chỉ ghi giảm nguyên giá khi có bằng chứng chắc chắn về việc giảm giá.
Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 05 – Bất động sản đầu tư; Thông tư 45/2013/TT-BTC; Nghị định 320/2025/NĐ-CP – tra cứu tại vbpl.vn.
Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.
Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

