22 tháng 11, 2025 Tin tức

Tài khoản 3381 – Tài sản thừa chờ giải quyết là tài khoản cấp 2 của TK 338 – Phải trả, phải nộp khác, dùng để ghi nhận giá trị tài sản phát hiện thừa nhưng chưa xác định được nguyên nhân, đang chờ cấp có thẩm quyền quyết định xử lý. Tài khoản này được giữ nguyên số hiệu và tên gọi trong Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC so với Thông tư 200.

Nguyên tắc kế toán tài khoản 3381

  • Chỉ dùng TK 3381 khi tài sản thừa chưa rõ nguyên nhân. Nếu đã xác định được nguyên nhân và có biên bản xử lý ngay (ví dụ người bán giao thừa, nhầm lẫn khi ghi sổ) thì ghi thẳng vào tài khoản liên quan, không qua TK 3381.
  • Căn cứ ghi sổ là biên bản kiểm kê, biên bản kiểm nghiệm vật tư, hàng hóa hoặc biên bản kiểm quỹ có xác nhận của các bên.
  • Giá trị ghi nhận theo giá hợp lý tại thời điểm phát hiện hoặc giá đơn vị tương ứng trên sổ kế toán của loại tài sản đó.
  • Theo dõi chi tiết theo từng lần kiểm kê, từng loại tài sản để khi có quyết định xử lý có thể tất toán chính xác.
  • Trường hợp ngược lại – tài sản thiếu chưa rõ nguyên nhân – được theo dõi ở TK 1381 – Tài sản thiếu chờ xử lý.

Kết cấu và nội dung phản ánh

Bên Nợ Bên Có
Giá trị tài sản thừa đã xử lý theo quyết định của cấp có thẩm quyền (trả lại, ghi tăng thu nhập, ghi giảm chi phí…) Giá trị tài sản thừa chưa xác định được nguyên nhân, chờ giải quyết
Số dư Có: giá trị tài sản thừa còn chờ giải quyết cuối kỳ.

Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp

  1. Phát hiện tiền mặt, vật tư, hàng hóa, TSCĐ thừa chưa rõ nguyên nhân: Nợ TK 111, 152, 153, 155, 156, 211 / Có TK 3381.
  2. Quyết định trả lại cho đơn vị, cá nhân khác (giữ hộ, nhận nhầm): Nợ TK 3381 / Có TK 3388 (hoặc ghi giảm tài sản nếu xuất trả ngay).
  3. Xác định là hàng mua của người bán giao thừa, doanh nghiệp đồng ý mua thêm: Nợ TK 3381 / Có TK 331.
  4. Quyết định ghi tăng thu nhập khác (không xác định được chủ sở hữu): Nợ TK 3381 / Có TK 711.
  5. Xác định do ghi nhận chi phí, giá vốn thừa trước đó: Nợ TK 3381 / Có TK 632, 642… (điều chỉnh giảm chi phí tương ứng).

Ví dụ

Ngày 31/03/2026, Công ty B kiểm kê kho phát hiện thừa 200 kg nguyên liệu, đơn giá trên sổ 45.000 đồng/kg, chưa rõ nguyên nhân.

  • Ghi nhận tài sản thừa: Nợ TK 152 / Có TK 3381: 9.000.000 đồng.
  • Ngày 15/04/2026 xác định 120 kg do nhà cung cấp giao thừa, hai bên thống nhất Công ty B mua luôn: Nợ TK 3381 / Có TK 331: 5.400.000 đồng (thuế GTGT đầu vào, nếu có hóa đơn, ghi Nợ TK 133 / Có TK 331 theo hóa đơn).
  • Số còn lại 80 kg không xác định được nguyên nhân, giám đốc quyết định ghi thu nhập khác: Nợ TK 3381 / Có TK 711: 3.600.000 đồng.

Sau hai bút toán xử lý, TK 3381 về số dư bằng 0.

Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán

  • Số dư TK 3381 tồn đọng qua nhiều kỳ là dấu hiệu kiểm kê, xử lý chưa dứt điểm; kiểm toán viên sẽ yêu cầu biên bản và quyết định xử lý.
  • Khoản tài sản thừa được quyết định ghi tăng thu nhập khác là thu nhập chịu thuế TNDN của kỳ có quyết định.
  • Lưu giữ đủ biên bản kiểm kê, biên bản xác định nguyên nhân, quyết định xử lý của người có thẩm quyền.

Câu hỏi thường gặp

Kiểm kê thừa hàng đã biết nguyên nhân có cần qua TK 3381 không?

Không. Khi đã rõ nguyên nhân và có biên bản xử lý, doanh nghiệp ghi trực tiếp vào tài khoản đối ứng phù hợp (TK 331, 711, 632…).

TK 3381 khác gì TK 1381?

TK 3381 phản ánh tài sản thừa (khoản phải trả hoặc chờ ghi thu nhập), còn TK 1381 phản ánh tài sản thiếu chờ xử lý (khoản phải thu hoặc chờ ghi chi phí).

Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Luật Kế toán 88/2015/QH13 – tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x