22 tháng 11, 2025 Tin tức

Tài khoản 334 – Phải trả người lao động phản ánh các khoản doanh nghiệp phải trả và tình hình thanh toán cho người lao động về tiền lương, tiền công, tiền thưởng, bảo hiểm xã hội trả thay lương và các khoản khác thuộc thu nhập của họ. Đây là tài khoản nợ phải trả (loại 3) trong hệ thống tài khoản ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026. TT 99 không còn chia TK 334 thành tài khoản cấp 2 như TT 200.

Thay đổi so với Thông tư 200

  • Bỏ tài khoản cấp 2: TT 200 có 3341 (Phải trả công nhân viên) và 3348 (Phải trả người lao động khác). TT 99 chỉ quy định TK 334; doanh nghiệp tự mở chi tiết nếu cần tách lao động ký hợp đồng dài hạn, lao động thời vụ, cộng tác viên.
  • Nội dung phản ánh và các bút toán chính về cơ bản giữ như TT 200: tính lương vào chi phí theo bộ phận, khấu trừ bảo hiểm và thuế TNCN, trả lương bằng tiền hoặc bằng sản phẩm.
  • Bút toán thưởng từ quỹ dùng TK 3531 (Quỹ khen thưởng); lương nghỉ phép trích trước dùng TK 335 – Chi phí phải trả.

Nguyên tắc kế toán tài khoản 334

  • Theo dõi chi tiết theo từng người lao động hoặc bộ phận, từng kỳ lương; căn cứ bảng chấm công, hợp đồng lao động, quy chế lương thưởng, bảng thanh toán lương có ký nhận.
  • Chi phí lương ghi vào tài khoản chi phí theo nơi sử dụng lao động: TK 622 (công nhân trực tiếp), 623, 627, 641, 642, hoặc TK 241 nếu phục vụ đầu tư xây dựng.
  • Các khoản khấu trừ vào lương (bảo hiểm phần người lao động, thuế TNCN, tạm ứng chưa hoàn, bồi thường) ghi Nợ TK 334.
  • Các khoản trích theo lương phía doanh nghiệp không qua TK 334 mà ghi thẳng vào chi phí đối ứng TK 338 (3382, 3383, 3384, 3386).
  • TK 334 có thể có số dư Nợ khi số đã trả lớn hơn số phải trả (ví dụ ứng lương vượt).

Kết cấu và nội dung phản ánh

Bên Nợ Bên Có
Tiền lương, tiền công, tiền thưởng, BHXH trả thay lương và các khoản khác đã trả, đã ứng cho người lao động; các khoản khấu trừ vào lương. Tiền lương, tiền công, tiền thưởng, BHXH và các khoản khác phải trả cho người lao động.
Số dư bên Có: số còn phải trả người lao động cuối kỳ. Số dư bên Nợ (nếu có): số đã trả lớn hơn số phải trả.

Cách hạch toán các nghiệp vụ thường gặp

  1. Tính lương, phụ cấp phải trả: Nợ TK 622, 623, 627, 641, 642, 241 / Có TK 334.
  2. Tiền thưởng: tính vào chi phí Nợ TK 622, 627, 641, 642 / Có TK 334; nếu chi từ quỹ khen thưởng Nợ TK 3531 / Có TK 334.
  3. BHXH trả thay lương (ốm đau, thai sản…): Nợ TK 3383 / Có TK 334.
  4. Lương nghỉ phép thực tế: Nợ TK 335 (nếu đã trích trước) hoặc Nợ TK chi phí / Có TK 334.
  5. Khấu trừ vào lương: bảo hiểm phần người lao động Nợ TK 334 / Có TK 3383, 3384, 3386; tạm ứng chưa hoàn Nợ TK 334 / Có TK 141; bồi thường Nợ TK 334 / Có TK 1388.
  6. Thuế TNCN khấu trừ: Nợ TK 334 / Có TK 3335.
  7. Trả lương: Nợ TK 334 / Có TK 111, 112.
  8. Trả lương, thưởng bằng sản phẩm, hàng hóa: Nợ TK 334 / Có TK 511 (giá chưa thuế), Có TK 33311; đồng thời Nợ TK 632 / Có TK 155, 156.
  9. Tiền ăn ca, tiền nhà, điện thoại… trả cho người lao động: Nợ TK 622, 627, 641, 642 / Có TK 334; khi chi Nợ TK 334 / Có TK 111, 112.

Ví dụ

Tháng 9/2026, nhân viên kinh doanh Y của Công ty Z có lương 30.000.000 đồng (cũng là mức lương đóng bảo hiểm), có 1 người phụ thuộc đã đăng ký.

  • Tính lương: Nợ TK 641: 30.000.000 / Có TK 334: 30.000.000.
  • Bảo hiểm khấu trừ của người lao động: BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1% = 10,5% × 30.000.000 = 3.150.000: Nợ TK 334 / Có TK 3383: 2.400.000, Có TK 3384: 450.000, Có TK 3386: 300.000.
  • Doanh nghiệp trích: BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1% (21,5%) = 6.450.000 và KPCĐ 2% = 600.000: Nợ TK 641: 7.050.000 / Có TK 3383: 5.250.000, Có TK 3384: 900.000, Có TK 3386: 300.000, Có TK 3382: 600.000.
  • Thuế TNCN: thu nhập tính thuế = 30.000.000 − 3.150.000 − 15.500.000 (giảm trừ bản thân) − 6.200.000 (1 người phụ thuộc) = 5.150.000; thuế theo bậc 1 (5%) = 257.500: Nợ TK 334 / Có TK 3335: 257.500.
  • Thực trả: 30.000.000 − 3.150.000 − 257.500 = 26.592.500: Nợ TK 334 / Có TK 112: 26.592.500.

Lưu ý khi quyết toán thuế và kiểm toán

  • Chi phí lương được trừ khi tính thuế TNDN cần có hợp đồng lao động, quy chế lương thưởng, bảng chấm công, chứng từ chi trả; khoản lương từ 5 triệu đồng nên trả qua ngân hàng.
  • Đối chiếu ba nguồn: tổng lương trên sổ TK 334, tờ khai thuế TNCN và quỹ lương đóng bảo hiểm. Chênh lệch lớn không giải thích được là điểm cơ quan thuế và kiểm toán viên thường kiểm tra.
  • Lương còn phải trả cuối năm: nếu chi trả sau ngày khóa sổ, cần theo dõi thời hạn chi trả theo quy định về thuế TNDN để xác định chi phí được trừ của năm.
  • Lao động thời vụ, cộng tác viên: khấu trừ thuế TNCN 10% khi chi trả từ 5 triệu đồng/lần (trừ trường hợp có cam kết hợp lệ theo mẫu 08/CK-TNCN).

Câu hỏi thường gặp

Theo TT 99 còn dùng TK 3341, 3348 không?

TT 99 không quy định hai tài khoản này. Doanh nghiệp có thể giữ làm mã chi tiết nội bộ của TK 334 nếu quy định trong quy chế kế toán.

Các khoản trích BHXH phần doanh nghiệp có ghi Có TK 334 không?

Không. Phần doanh nghiệp đóng ghi Nợ TK chi phí / Có TK 338; chỉ phần trừ vào lương người lao động mới ghi Nợ TK 334.

Nguồn tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC (Phụ lục II – Hệ thống tài khoản kế toán); Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15; Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15; Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15; Nghị định 253/2026/NĐ-CP – tra cứu tại vbpl.vn.

Cẩm nang liên quan: Xem toàn bộ danh mục và hướng dẫn từng tài khoản tại Hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x