22 tháng 11, 2025 Tin tức

Theo Luật Kế toán 88/2015/QH13 (sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15) và Nghị định 174/2016/NĐ-CP, doanh nghiệp phải bố trí kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán; người này cần có đạo đức nghề nghiệp, trình độ chuyên môn kế toán, chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng và thời gian công tác thực tế tối thiểu. Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ có thể cử người phụ trách kế toán thay kế toán trưởng, hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng từ doanh nghiệp, cá nhân đủ điều kiện hành nghề. Bố trí người không đủ tiêu chuẩn có thể bị xử phạt theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP.

Nghị định 174/2016: quy định về kế toán trưởng và người làm kế toán

Khung pháp lý về kế toán trưởng năm 2026

Luật Kế toán 2015 quy định chung về kế toán trưởng (tiêu chuẩn, trách nhiệm, quyền hạn). Nghị định 174/2016/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết tiêu chuẩn, điều kiện, việc bố trí người phụ trách kế toán và thuê dịch vụ. Tổng quan các nội dung khác của nghị định (chứng từ, lưu trữ, dịch vụ kế toán) được trình bày tại bài Nghị định 174/2016 của Chính phủ; bài này tập trung vào vị trí kế toán trưởng.

Tiêu chuẩn, điều kiện làm kế toán trưởng doanh nghiệp

  • Phẩm chất: trung thực, liêm khiết, có ý thức chấp hành pháp luật.
  • Chuyên môn: có trình độ chuyên môn về kế toán; mức tối thiểu khác nhau theo loại đơn vị kế toán.
  • Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng: theo chương trình của Bộ Tài chính.
  • Thời gian công tác thực tế về kế toán: tối thiểu 2 năm với người có trình độ đại học trở lên, tối thiểu 3 năm với người có trình độ trung cấp, cao đẳng.
  • Không thuộc trường hợp bị cấm làm kế toán theo Luật Kế toán (đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị cấm hành nghề, đã bị kết án về tội liên quan kinh tế, chức vụ mà chưa được xóa án tích…).

Với kế toán trưởng của doanh nghiệp nhà nước, đơn vị có vốn nhà nước, nghị định còn quy định thêm về trình độ và giới hạn quan hệ gia đình với người quản lý, thủ kho, thủ quỹ.

Khi nào được cử người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ?

Trường hợp Cách bố trí
Doanh nghiệp thông thường Bổ nhiệm kế toán trưởng đủ tiêu chuẩn
Doanh nghiệp siêu nhỏ, một số đơn vị quy mô nhỏ theo nghị định Được cử người phụ trách kế toán, không bắt buộc kế toán trưởng
Chưa bổ nhiệm được kế toán trưởng Cử người phụ trách kế toán trong thời gian tối đa theo quy định, sau đó phải bổ nhiệm
Thuê ngoài Thuê doanh nghiệp dịch vụ kế toán hoặc cá nhân có chứng chỉ hành nghề, đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán làm kế toán trưởng

Người được thuê làm kế toán trưởng không được là người có quan hệ gia đình với người đại diện theo pháp luật, giám đốc, thủ quỹ của đơn vị thuê dịch vụ và phải đáp ứng điều kiện hành nghề.

Trách nhiệm và quyền hạn của kế toán trưởng

Trách nhiệm

  • Tổ chức thực hiện công tác kế toán, lập báo cáo tài chính đúng chuẩn mực và chế độ (Thông tư 99/2025/TT-BTC hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC).
  • Giám sát tài chính tại đơn vị; ký chứng từ, sổ, báo cáo tài chính.
  • Chịu trách nhiệm cùng người đại diện theo pháp luật về số liệu kế toán, kê khai thuế.

Quyền hạn

  • Độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ kế toán.
  • Yêu cầu các bộ phận cung cấp tài liệu liên quan; có ý kiến bằng văn bản khi bố trí, thay đổi nhân sự kế toán.
  • Bảo lưu ý kiến chuyên môn bằng văn bản khi không đồng ý với quyết định của người đại diện theo pháp luật.

Rủi ro khi bố trí sai kế toán trưởng

Nghị định 41/2018/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP) quy định xử phạt hành vi bố trí người không đủ tiêu chuẩn, điều kiện làm kế toán trưởng, hoặc để người bị cấm làm kế toán; chi tiết tại bài xử phạt trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập. Ngoài phạt tiền, báo cáo tài chính do người không đủ tư cách ký có thể bị đặt câu hỏi khi kiểm toán, vay vốn hoặc thanh tra thuế.

Câu hỏi thường gặp

Giám đốc có được kiêm kế toán trưởng không?

Với doanh nghiệp tư nhân và một số trường hợp đặc thù, pháp luật cho phép chủ doanh nghiệp, người quản lý kiêm nhiệm phụ trách kế toán trong điều kiện nhất định; doanh nghiệp nên đối chiếu Nghị định 174/2016 cho loại hình của mình.

Chứng chỉ kế toán trưởng có thời hạn không?

Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng không ghi thời hạn, nhưng người làm kế toán trưởng phải cập nhật kiến thức theo quy định.

Doanh nghiệp nhỏ có bắt buộc kế toán trưởng không?

Không bắt buộc với doanh nghiệp siêu nhỏ; có thể cử người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ kế toán trưởng.

Nguồn tham khảo: Luật Kế toán 88/2015/QH13 sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15; Nghị định 174/2016/NĐ-CP; Nghị định 41/2018/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP; Thông tư 99/2025/TT-BTC. Tra cứu tại vbpl.vn.

Cần hỗ trợ ngay? Hãng Kiểm toán AMA cung cấp dịch vụ setup bộ máy kế toán. Trụ sở: Tầng 2, Tòa nhà 37 Bà Triệu, phường Cửa Nam, Hà Nội · Hotline 0843 339 444 · info@amagroup.vn.

Bài viết này hữu ích như thế nào?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá nó!

0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x